I OSK 2602/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M. T. i K. D. od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję SKO o umorzeniu postępowania w sprawie dotyczącej dekretu o gruntach warszawskich. Skarżący zarzucali Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (niepełne uzasadnienie) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisami KPA, kwestionując prawidłowość doręczenia orzeczenia z 1961 r. Podnosili również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA, twierdząc, że wprowadzenie 30-letniego terminu na wzruszenie decyzji administracyjnych jest niezgodne z Konstytucją RP i Konwencją o ochronie praw człowieka, ponieważ pozbawia ich prawa do sądu i odszkodowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że art. 141 § 4 p.p.s.a. nie został naruszony, a uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające. W kwestii doręczenia orzeczenia z 1961 r., NSA stwierdził, że nie obalono domniemania jego wejścia do obrotu prawnego, a nawet wadliwe doręczenie jednej ze stron wystarcza do rozpoczęcia biegu terminu. Sąd uznał, że wprowadzenie 30-letniego terminu na wzruszenie decyzji administracyjnych jest zgodne z Konstytucją RP, ponieważ stanowi wyważenie między ochroną praw jednostki a stabilnością porządku prawnego i pewnością prawa, a także jest konsekwencją wyroku TK P 46/13. NSA powołał się również na orzecznictwo ETPC, które uznało podobne postępowanie za niedopuszczalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA dotyczącego 30-letniego terminu na wzruszenie decyzji administracyjnych, zasada pewności prawa, stabilność obrotu prawnego, dopuszczalność ograniczeń czasowych w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy spraw, w których postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zostało wszczęte lub mogło być wszczęte po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania administracyjnego, wprowadzający 30-letni termin na wzruszenie decyzji administracyjnych, jest zgodny z Konstytucją RP i Konwencją o ochronie praw człowieka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej jest zgodny z Konstytucją RP i Konwencją o ochronie praw człowieka, ponieważ stanowi wyważenie między ochroną praw jednostki a stabilnością porządku prawnego i pewnością prawa.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wprowadzenie 30-letniego terminu na wzruszenie decyzji administracyjnych jest konsekwencją wyroku TK P 46/13 i służy zapewnieniu stabilności porządku prawnego oraz ochrony zaufania obywateli do państwa. Ograniczenie czasowe nie zamyka drogi sądowej, a jedynie ogranicza w czasie możliwość kwestionowania decyzji administracyjnych w trybie nadzoru, co jest zgodne z konstytucyjną zasadą pewności prawa.
Czy orzeczenie z 1961 r. weszło do obrotu prawnego, mimo wątpliwości co do prawidłowości doręczenia wszystkim stronom?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie z 1961 r. weszło do obrotu prawnego, a nie obalono domniemania jego prawidłowego wprowadzenia do obrotu.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że nawet wadliwe doręczenie jednej ze stron wystarcza do wejścia orzeczenia do obrotu prawnego i rozpoczęcia biegu terminu. Fakt wpisu własności Skarbu Państwa do księgi wieczystej stanowi silną poszlakę świadczącą o doręczeniu i wejściu orzeczenia do obrotu prawnego. Ciężar obalenia tego domniemania spoczywał na skarżących, którzy nie przedstawili wystarczających dowodów.
Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (niepełne uzasadnienie wyroku WSA) miało istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niezasadny.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA nie zawiera wad konstrukcyjnych, poddaje się kontroli kasacyjnej i nie jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie rozstrzygnięcia. Sąd I instancji odniósł się do podnoszonych okoliczności, a uznanie tych wywodów za niedostateczne stanowi polemikę, a nie dowód wadliwości uzasadnienia.
Przepisy (24)
Główne
ustawa nowelizująca art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie art. 80 § ust. 2 zd. 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1-2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § ust. 1-2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konwencja art. 6
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Konwencja art. 13
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Protokołu 1 do Konwencji art. 1
Protokół 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne uzasadnienie rozstrzygnięcia. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem oraz art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 7 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że orzeczenie Prezydium nie musiało być doręczone wszystkim stronom. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 7 k.p.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na stwierdzenie, że prawidłowe są ustalenia Kolegium w zakresie wprowadzenia do obrotu orzeczenia Prezydium z dniem jego doręczenia T. J. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 7 k.p.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na stwierdzenie, że prawidłowe są ustalenia organu co do daty doręczenia orzeczenia T. J., podczas gdy podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jest inny. • Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutu skargi w zakresie błędnego ustalenia, że orzeczenie zostało doręczone w dniu 21 lipca 1961 r. • Naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej w zw. z art. 2, art. 64 ust. 1-2 oraz art. 77 ust. 1-2 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi z uwagi na błędną wykładnię art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej. • Naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej w zw. z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1-2 oraz art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. […]
Godne uwagi sformułowania
nie obalone domniemanie, że orzeczenie, wydane w 1961 r., zostało wprowadzone do obrotu prawnego. • nieprawidłowe doręczenie jest równoznaczne z jej nieistnieniem w obrocie prawnym. • decyzja niedoręczona stronie jest decyzją nieistniejącą w obrocie prawnym. • wprowadzenie ograniczenia czasowego w możliwości wzruszenia decyzji administracyjnej nie stanowi niedopuszczalnego zamknięcia drogi sądowej. • wprowadzenie ograniczenia czasowego w tym zakresie jest wyrazem realizacji zasady pewności prawa. • nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych [...] nie stanowi zasady konstytucyjnej podczas, gdy wartością konstytucyjną jest stabilność stosunków prawnych. • wprowadzenie terminu zawitego dla wszczęcia lub kontynuowania postępowania nieważnościowego jest dopuszczalne w demokratycznym państwie prawnym.
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
sprawozdawca
Joanna Skiba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA dotyczącego 30-letniego terminu na wzruszenie decyzji administracyjnych, zasada pewności prawa, stabilność obrotu prawnego, dopuszczalność ograniczeń czasowych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zostało wszczęte lub mogło być wszczęte po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z terminami wzruszania decyzji administracyjnych, co ma istotne znaczenie praktyczne dla wielu obywateli i przedsiębiorców. Interpretacja przepisów Konstytucji i Konwencji w kontekście prawa administracyjnego jest zawsze interesująca.
“Czy 30-letni termin na wzruszenie decyzji administracyjnych jest zgodny z prawem? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.