Orzeczenie · 2026-03-17

I OSK 246/25Oddalenie skargi kasacyjnej świadczenie pielęgnacyjne 27

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-17
NSAAdministracyjneWysokansa
świadczenie pielęgnacyjneświadczenie wspierająceKodeks postępowania administracyjnegozmiana stanu prawnegoterminyprawo rodzinneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. G. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 9, 10, 77 § 1 i art. 79a § 1 w zw. z art. 140 k.p.a., podnosząc, że organy nie wezwały jej do rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, mimo spełnienia innych przesłanek do świadczenia pielęgnacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że kluczowa była zmiana stanu prawnego od 1 stycznia 2024 r. wprowadzona ustawą o świadczeniu wspierającym. Zgodnie z przepisami przejściowymi, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach mogło powstać tylko, jeśli zostało nabyte do 31 grudnia 2023 r. Skarżąca wystąpiła o świadczenie pielęgnacyjne w grudniu 2023 r., ale zadeklarowała rezygnację ze specjalnego zasiłku opiekuńczego dopiero z dniem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z tym, na dzień 31 grudnia 2023 r. nadal posiadała prawo do świadczenia konkurencyjnego, co stanowiło negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach. NSA stwierdził, że jakiekolwiek wezwania do rezygnacji ze świadczenia konkurencyjnego po 1 stycznia 2024 r. nie mogły już odnieść skutku prawnego, ponieważ brak podstawowej przesłanki istniał już przed zmianą przepisów. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA wskazujące na konieczność jednoznacznej rezygnacji z konkurencyjnego świadczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o świadczeniu wspierającym w kontekście świadczeń rodzinnych, w szczególności świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, oraz konieczność jednoznacznej rezygnacji z jednego świadczenia przed zmianą stanu prawnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, w której prawo do świadczenia mogło powstać do 31 grudnia 2023 r. i wymagało wyboru między świadczeniami.

Zagadnienia prawne (1)

Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 9, 10, 77 § 1, 79a § 1 w zw. z art. 140 k.p.a.) przez organy obu instancji, polegające na braku wezwania strony do rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, zwłaszcza w kontekście zmiany stanu prawnego od 1 stycznia 2024 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżąca nie zrezygnowała z konkurencyjnego świadczenia przed datą wejścia w życie nowych przepisów (1 stycznia 2024 r.), co było warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach.

Uzasadnienie

Zmiana stanu prawnego od 1 stycznia 2024 r. wymagała, aby prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach powstało do 31 grudnia 2023 r. Skarżąca nie zrezygnowała jednoznacznie ze specjalnego zasiłku opiekuńczego przed tą datą, co stanowiło negatywną przesłankę. Jakiekolwiek działania podjęte po tej dacie, w tym wezwania do rezygnacji, nie mogły usunąć tego braku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym

ustawa o świadczeniu wspierającym art. 63 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 27 § ust. 5

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 9, 10, 77 § 1 i art. 79a § 1 w zw. z art. 140 k.p.a.) poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja naruszała wskazane przepisy KPA, co skutkowało niepoinformowaniem strony o spełnieniu wszystkich pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego poza posiadanym przez stronę prawem do specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz niewezwaniem jej do rezygnacji z przysługującego jej prawa do konkurencyjnego zasiłku.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [...] wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej • Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. • Jakkolwiek, zagadnienie to nie zostało wyeksponowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, to dokonując oceny zasadności skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie można abstrahować od szczególnych uwarunkowań spowodowanych zmianą stanu prawnego, która nastąpiła z dniem 1 stycznia 2024 r. • Gdyby zatem doszło do jednoznacznej rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego do 31 grudnia 2023 r. możliwe byłoby rozpatrzenie wniosku na podstawie przepisów dotychczasowych. • W tej sytuacji, wywołanej zmianą stanu prawnego, nie mógł oczekiwanego rezultatu przynieść zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 9, 10, 77 § 1 i art. 79a w zw. z art. 140 k.p.a. • Czynność podjęta po dniu 31 grudnia 2023 r. nie mogła usunąć braku, który istniał na dzień wskazany w art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym. • w sytuacji gdy strona miała ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, warunkiem skutecznego ubiegania się przez nią o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru dokonanego w oparciu o art. 27 ust. […]

Skład orzekający

Piotr Niczyporuk

przewodniczący

Karol Kiczka

członek

Maria Grzymisławska-Cybulska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o świadczeniu wspierającym w kontekście świadczeń rodzinnych, w szczególności świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, oraz konieczność jednoznacznej rezygnacji z jednego świadczenia przed zmianą stanu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, w której prawo do świadczenia mogło powstać do 31 grudnia 2023 r. i wymagało wyboru między świadczeniami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zmiany w systemie świadczeń socjalnych i pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów i warunków formalnych, nawet w obliczu zmian prawnych.

“Zmiana przepisów o świadczeniach: czy Twoje prawo do pomocy rodzinie nadal obowiązuje?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst