I OSK 2339/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję Wojewody w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Wojewoda w swojej decyzji uchylił wcześniejszą decyzję Prezydenta Miasta Rybnika o umorzeniu postępowania i ustalił odszkodowanie na rzecz Skarbu Państwa. WSA w Gliwicach uznał skargę Gminy Rybnik za uzasadnioną, wskazując, że Prezydent Miasta mógł skutecznie złożyć oświadczenie o rezygnacji z odszkodowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, skupił się na kwestii legitymacji procesowej Gminy Rybnik. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdyż nie posiada interesu prawnego w rozumieniu przepisów procesowych. NSA stwierdził, że Gmina Rybnik nie miała legitymacji do zaskarżenia decyzji Wojewody, ponieważ jej organ działał w sprawie jako władza publiczna. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 189 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę Gminy Rybnik, zasądzając jednocześnie koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady braku legitymacji procesowej gminy (lub jej organu) do zaskarżania decyzji administracyjnych, gdy sama wydała decyzję w pierwszej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ gminy działa jako władza publiczna, a nie jako strona w rozumieniu cywilnoprawnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy gmina, której organ wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, posiada legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od decyzji organu odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, gmina, której organ wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Organ administracji publicznej, działając w ramach swoich kompetencji, nie posiada interesu prawnego w rozumieniu przepisów procesowych, który uprawniałby go do zaskarżenia własnych rozstrzygnięć lub rozstrzygnięć organu odwoławczego. Przyznanie takiej legitymacji podważałoby zaufanie do organów władzy publicznej i zasady praworządności.
Czy Prezydent Miasta Rybnika miał umocowanie do złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się odszkodowania w imieniu Skarbu Państwa za nieruchomość przeznaczoną pod drogę publiczną?
Odpowiedź sądu
Naczelny Sąd Administracyjny nie rozstrzygnął tej kwestii, ponieważ uznał skargę za niedopuszczalną z powodu braku legitymacji procesowej Gminy Rybnik.
Uzasadnienie
Ze względu na odrzucenie skargi z przyczyn proceduralnych (brak legitymacji procesowej), NSA nie badał merytorycznych zarzutów skargi kasacyjnej, w tym kwestii reprezentacji Skarbu Państwa i skuteczności oświadczenia o zrzeczeniu się odszkodowania.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 50 § § 1 i § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, w tym przez pryzmat posiadania interesu prawnego.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawę do odrzucenia skargi, w tym w przypadku braku legitymacji skargowej.
specustawa drogowa art. 12 § ust. 7
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Dotyczy możliwości zrzeczenia się odszkodowania za nieruchomość.
u.g.n. art. 23 § ust. 1e
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy ustalenia odszkodowania za nieruchomość.
p.p.s.a. art. 189
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa obowiązek NSA do uchylenia orzeczenia i odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania, jeżeli skarga ulegała odrzuceniu lub istniały podstawy do umorzenia przed WSA.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 269 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozpoznania skargi kasacyjnej i zastosowania uchwały NSA z dnia 16 lutego 2016 roku, sygn. akt: I OPS 2/15.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi.
specustawa drogowa art. 12 § ust. 8
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
ustawa o samorządzie powiatowym art. 92 § ust. 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
Dotyczy funkcji organów powiatu, w tym miasta na prawach powiatu.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stron postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymienia podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina Rybnik nie posiadała legitymacji procesowej do wniesienia skargi do WSA, ponieważ jej organ wydał decyzję w pierwszej instancji, a organ administracji publicznej nie ma interesu prawnego w rozumieniu przepisów procesowych.
Godne uwagi sformułowania
Organ administracji publicznej, który władczo rozstrzygnął o prawach i obowiązkach innych podmiotów, następnie kwestionowałby swoje własne rozstrzygnięcia, co byłoby sprzeczne ze standardami demokratycznego państwa prawnego. • W demokratycznym państwie prawa niedopuszczalna jest taka wykładnia przepisów odnoszących się do legitymacji procesowej do wniesienia skargi (...), zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując przez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw byłaby władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną stron postępowania, a następnie pozostawałaby uprawnioną do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.
Skład orzekający
Karol Kiczka
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Sobieralski
sędzia
Jolanta Górska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady braku legitymacji procesowej gminy (lub jej organu) do zaskarżania decyzji administracyjnych, gdy sama wydała decyzję w pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ gminy działa jako władza publiczna, a nie jako strona w rozumieniu cywilnoprawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej – legitymacji procesowej jednostek samorządu terytorialnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Gmina nie może skarżyć własnych decyzji? NSA wyjaśnia granice legitymacji procesowej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.