I OSK 2180/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Krakowie, który wcześniej oddalił skargę skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO). Sprawa dotyczyła przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego w kwocie 15 zł na dofinansowanie zakupu ręczników. WSA w Krakowie utrzymał w mocy decyzję SKO, która z kolei utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa przyznającą ten zasiłek. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 2, 3, 8 i 41 ustawy o pomocy społecznej) oraz przepisów postępowania (art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 7 i 77 KPA). Argumentowano, że pomoc społeczna powinna wspierać osoby w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb i umożliwiać życie w godności, a skarżąca, będąca osobą niepełnosprawną w trudnej sytuacji życiowej, nie mogła skutecznie bronić swoich praw. Podniesiono również zarzuty dotyczące niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i niezgromadzenia materiału dowodowego. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty nie spełniają wymogów formalnych określonych w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że kontrola kasacyjna dotyczy wyłącznie zgodności z prawem orzeczenia sądu wojewódzkiego i jest ograniczona do granic skargi kasacyjnej. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie został precyzyjnie sformułowany, a zarzuty naruszenia przepisów KPA były niezasadne, ponieważ sąd administracyjny nie stosuje bezpośrednio przepisów KPA. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. również uznano za nieskuteczny, ponieważ nie wskazano konkretnych dowodów, które miały zostać pominięte, ani nie wykazano, w jaki sposób sąd miałby uchybić przepisom, które powinien był zastosować z urzędu. NSA zwrócił uwagę, że skarżąca była samoistnym posiadaczem gruntów rolnych, co miało znaczenie dla oceny jej dochodu. Mimo przekroczenia kryterium dochodowego, przyznano jej specjalny zasiłek celowy na podstawie art. 41 ups, co jest decyzją uznaniową. Sąd podkreślił, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie musi pokrywać wszystkich potrzeb, a skarżąca otrzymała znaczące wsparcie w poprzednich okresach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej, zwłaszcza w zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Potwierdzenie zasad przyznawania specjalnych zasiłków celowych i uwzględniania dochodu z posiadania gruntów rolnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wadliwością skargi kasacyjnej. Interpretacja przepisów o pomocy społecznej może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących kryterium dochodowego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy administracji może być skutecznym zarzutem naruszenia przepisów postępowania przed sądem administracyjnym w skardze kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej muszą dotyczyć przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które nie normują postępowania przed sądem.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że przedmiotem kontroli kasacyjnej jest orzeczenie sądu, a nie akt administracyjny. Zarzuty muszą dotyczyć uchybień sądu, a nie organów administracji, i muszą odnosić się do przepisów p.p.s.a.
Czy wadliwie sformułowany zarzut naruszenia prawa materialnego w skardze kasacyjnej podlega kontroli instancyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zarzut nie precyzuje formy naruszenia (błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie) ani konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów, nie podlega kontroli NSA.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że skarga kasacyjna musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika i precyzyjnie określać naruszone przepisy prawa materialnego oraz sposób ich naruszenia. Brak takiej precyzji uniemożliwia kontrolę instancyjną.
Czy przyznanie specjalnego zasiłku celowego, gdy dochód przekracza kryterium ustawowe, jest zgodne z prawem, jeśli jest to decyzja uznaniowa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przyznanie specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej jest decyzją uznaniową, a sąd administracyjny ma ograniczony zakres kontroli jej legalności.
Uzasadnienie
NSA uznał, że nawet przy przekroczeniu kryterium dochodowego, organy mogą przyznać specjalny zasiłek celowy, który jest doraźną pomocą. Sąd podkreślił subsydiarny charakter pomocy społecznej i fakt, że skarżąca otrzymała znaczące wsparcie.
Czy posiadanie samoistne gruntu rolnego, nawet nieuprawianego, wpływa na ustalenie dochodu osoby samotnie gospodarującej na potrzeby pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, posiadanie samoistne gruntu rolnego, niezależnie od jego uprawy, jest uwzględniane przy ustalaniu dochodu z gospodarstwa rolnego na potrzeby pomocy społecznej, zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej.
Uzasadnienie
NSA powołał się na art. 8 ust. 9 ups, który określa ryczałtowy sposób ustalania dochodu z 1 ha przeliczeniowego, co oznacza, że samo posiadanie gruntu rolnego generuje dochód dla celów ustalenia kryterium dochodowego.
Przepisy (11)
Główne
u.p.s. art. 8 § ust. 1, 3, 9
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Określa kryterium dochodowe dla osób samotnie gospodarujących oraz sposób ustalania dochodu, w tym dochodu z gospodarstwa rolnego.
u.p.s. art. 41
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Umożliwia przyznanie specjalnego zasiłku celowego w uzasadnionych przypadkach, nawet przy przekroczeniu kryterium dochodowego, jako decyzję uznaniową.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 175
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymaga sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika.
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy sposobu sporządzania uzasadnienia wyroku NSA.
p.p.s.a. art. 254 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy składania wniosków o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada wyjaśniania prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej nie spełniają wymogów formalnych określonych w p.p.s.a. (nieprecyzyjne sformułowanie zarzutów naruszenia prawa materialnego, zarzuty naruszenia KPA przez sąd administracyjny). • Posiadanie samoistne gruntu rolnego, nawet nieuprawianego, stanowi dochód dla celów pomocy społecznej. • Przyznanie specjalnego zasiłku celowego jest decyzją uznaniową, a skarżąca otrzymała znaczące wsparcie z pomocy społecznej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego (art. 2, 3, 8, 41 u.p.s.) przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 7 i 77 KPA) przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, zatem podlega oddaleniu. • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. • Zarzuty te dla swej skuteczności powinny zostać poprawnie skonstruowane, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do konkretyzowania zarzutów kasacyjnych, ich uściślania, korygowania, czy uzupełniania. • Wobec niestwierdzenia ziszczenia się przesłanek nieważności postępowania, poddano ocenie wyrok Sądu I instancji, pod kątem zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, które okazały się nieskuteczne. • Wbrew sugestiom skargi kasacyjnej, ani organy administracji, ani WSA nie uznały, że skarżąca jest właścicielką nieruchomości rolnej, tylko że jest jej posiadaczem samoistnym. • Decyzja wydawana na podstawie art. 41 ups ma charakter decyzji uznaniowej, co oznacza ograniczony zakres kontroli jej legalności przez sąd administracyjny. • Pomoc ta nie musi jednak pokrywać w całości kosztów zaspokojenia zgłoszonej potrzeby.
Skład orzekający
Marian Wolanin
przewodniczący sprawozdawca
Marek Stojanowski
sędzia
Jakub Zieliński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej, zwłaszcza w zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Potwierdzenie zasad przyznawania specjalnych zasiłków celowych i uwzględniania dochodu z posiadania gruntów rolnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wadliwością skargi kasacyjnej. Interpretacja przepisów o pomocy społecznej może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących kryterium dochodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej, co może prowadzić do jej oddalenia z przyczyn formalnych. Dotyczy również kwestii pomocy społecznej i kryteriów dochodowych.
“Ważne dla prawników: Jak wadliwa skarga kasacyjna może pogrzebać szanse na wygraną.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.