Orzeczenie · 2026-06-02

I OSK 1967/24Umorzenie postępowania uwłaszczeniowego niewłaściwość organu 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-02
NSAAdministracyjneWysokansa
uwłaszczeniepostępowanie administracyjnewłaściwość organuumorzenie postępowanianieruchomościgospodarka nieruchomościamik.p.a.p.p.s.a.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki P.S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii o umorzeniu postępowania uwłaszczeniowego. Spółka zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a., argumentując, że organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, gdy kwestionuje swoją właściwość, lecz powinien przekazać sprawę właściwemu organowi. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zważył, że kwestia dopuszczalności umorzenia postępowania przez organ niewłaściwy była już przedmiotem rozważań NSA. Sąd kasacyjny potwierdził stanowisko, że jeśli organ administracji publicznej w toku postępowania rozpoznawczego, po przeprowadzeniu czynności dowodowych, ustali, że nie posiada właściwości do rozpoznania sprawy lub ją utracił, obliguje to do umorzenia wszczętego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że postępowanie przed organem właściwym nie jest kontynuacją postępowania prowadzonego przez organ niewłaściwy. W niniejszej sprawie Wojewoda Łódzki umorzył postępowanie uwłaszczeniowe jako bezprzedmiotowe ze względu na niewłaściwość organu, a Minister utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko. NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. jest niezasadny i oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 105 § 1 k.p.a. w kontekście niewłaściwości organu stwierdzonej w toku postępowania rozpoznawczego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw wszczętych na wniosek strony, gdzie organ stwierdził niewłaściwość po podjęciu czynności procesowych.

Zagadnienia prawne (1)

Czy organ administracji publicznej, który w toku postępowania rozpoznawczego stwierdzi swoją niewłaściwość do jego prowadzenia, może umorzyć to postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji publicznej, który w toku postępowania rozpoznawczego ustali, że nie posiada właściwości do rozpoznania i rozstrzygnięcia danej sprawy lub ją następczo utracił, jest zobligowany do umorzenia wszczętego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny wyjaśnił, że przepis art. 65 § 1 k.p.a. nakładający obowiązek przekazania sprawy do organu właściwego znajduje zastosowanie w fazie wstępnej postępowania administracyjnego. Po przejściu do fazy rozpoznawczej, stwierdzenie niewłaściwości organu obliguje do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., gdyż postępowanie przed organem właściwym nie jest kontynuacją postępowania prowadzonego przez organ niewłaściwy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 200 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 65 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 193 § zdanie 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie postępowania przez organ, który stwierdził swoją niewłaściwość w toku postępowania rozpoznawczego, jest dopuszczalne na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, gdy kwestionuje swoją właściwość, lecz powinien je przekazać właściwemu organowi. • Niewłaściwość organu nie świadczy o bezprzedmiotowości postępowania, lecz o konieczności rozpoznania sprawy przez inny organ.

Godne uwagi sformułowania

organ administracji publicznej nie może umorzyć prowadzonego postępowania powołując się na jego bezprzedmiotowość w sytuacji, gdy kwestionuje swą właściwość, bowiem niewłaściwość nie świadczy o bezprzedmiotowości lecz o konieczności rozpoznania sprawy przez inny organ. • postępowanie przed organem właściwym w sprawie nie jest w tej sytuacji kontynuacją postępowania prowadzonego uprzednio przed organem niewłaściwym.

Skład orzekający

Anna Wesołowska

sprawozdawca

Karol Kiczka

członek

Krzysztof Sobieralski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 105 § 1 k.p.a. w kontekście niewłaściwości organu stwierdzonej w toku postępowania rozpoznawczego."

Ograniczenia: Dotyczy spraw wszczętych na wniosek strony, gdzie organ stwierdził niewłaściwość po podjęciu czynności procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej właściwości organów administracji i możliwości umorzenia postępowania, co ma praktyczne znaczenie dla prawników procesowych.

“Czy organ może umorzyć sprawę, gdy stwierdzi, że nie jest właściwy? NSA wyjaśnia.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst