Orzeczenie · 2025-08-07

I OSK 1697/22Odmowa uchylenia decyzji wznowienie postępowania wyrok TK

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie administracyjnewznowienie postępowaniauchylenie decyzjiwyrok Trybunału Konstytucyjnegoprawo materialneprzepisy postępowaniaskarżony organNSAWSAKodeks postępowania administracyjnego

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezydenta m.st. Warszawy, reprezentującego Skarb Państwa oraz Miasto Stołeczne Warszawa, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. Skarga kasacyjna została wniesiona w oparciu o zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów ustrojowych, w tym powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13 jako podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, stwierdził, że wyrok TK z 2015 r. miał charakter zakresowy i nie spowodował zmiany normatywnej, co oznacza, że nie mógł stanowić przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. W związku z tym, organ administracji prawidłowo wydał decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., co uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie sprawy. NSA oddalił również zarzut naruszenia przepisów ustrojowych, wskazując na ograniczone podstawy kasacyjne określone w art. 174 p.p.s.a. Skarga kasacyjna została uznana za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw i oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza tych o charakterze zakresowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z decyzjami wydanymi w okresie reformy rolnej i późniejszymi postępowaniami administracyjnymi.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego orzekający o pominięciu ustawodawczym stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a § 1 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TK o charakterze zakresowym, skierowany do ustawodawcy, nie powoduje zmiany normatywnej i nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wyrok TK z 2015 r. miał charakter zakresowy i nie derogował art. 156 § 2 k.p.a., a jedynie wskazywał na konieczność zmian legislacyjnych. W związku z tym, nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145a § 1 k.p.a.

Czy naruszenie przepisów ustrojowych, w tym art. 2 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania, zgodnie z art. 174 p.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że przepisy art. 174 p.p.s.a. enumeratywnie wymieniają podstawy kasacyjne, a naruszenie przepisów ustrojowych nie jest wśród nich wymienione. Wymaga to kwalifikowania zarzutów konstytucyjnych w ramach wskazanych podstaw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Prezydenta m.st. Warszawy.

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w wyniku którego stwierdzono, że nie istniały podstawy wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 145a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej: naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 156 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa termin prekluzyjny ograniczający stwierdzenie nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 193 § zd. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym art. 101

Podstawa uchylenia orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej w 1952 r.

Dekret PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej art. 12

Przywołany jako podstawa uchylenia orzeczenia w 1952 r.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, równość wobec prawa.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, która prowadziła do przyjęcia, że zaistniały podstawy do wydania decyzji uchylającej decyzję Ministra Rolnictwa z dnia 11 lipca 1952 r. oraz przyjęcie, że w sprawie nie doszło do upływu znacznego okresu czasu, a także pominięcie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13. • Naruszenie przepisów ustrojowych, tj. art. 64 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez nieuzasadnione i bezpodstawne różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów uczestniczących w postępowaniu administracyjnym i różnicowanie ochrony praw podmiotu w zależności od jego charakteru (osoba fizyczna, Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego) podczas gdy wszystkie te podmioty należy traktować w sposób równy.

Godne uwagi sformułowania

wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. ma charakter zakresowy i nie powoduje zmiany normatywnej. • Organy nie są zatem uprawnione do samodzielnej, indywidualnej rekonstrukcji brakującej, zgodnie z powołanym wyrokiem, normy prawnej art. 156 § k.p.a. • Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, iż nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania. • sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, że nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania.

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący

Elżbieta Kremer

sprawozdawca

Dariusz Chaciński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza tych o charakterze zakresowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z decyzjami wydanymi w okresie reformy rolnej i późniejszymi postępowaniami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy długotrwałego sporu o ziemię, sięgającego okresu powojennej reformy rolnej, co nadaje jej historyczny kontekst. Interpretacja wyroku TK w kontekście procedury administracyjnej jest istotna dla praktyków.

“Długi cień reformy rolnej: NSA rozstrzyga o wznowieniu postępowania po dekadach”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst