I OSK 1600/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Powiatu M. – Powiatowego Zarządu Dróg w M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, które odrzuciło skargę Powiatu na postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego. Postanowienie Wojewody odmówiło zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod drogę publiczną. Sąd I instancji odrzucił skargę Powiatu, uznając, że nie posiada on legitymacji procesowej do jej wniesienia, ponieważ organ administracji publicznej nie działa we własnym interesie prawnym. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie szeregu przepisów, w tym art. 50 § 1 P.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., a także przepisów K.p.a. i Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu I instancji. Sąd podkreślił, że jednostka samorządu terytorialnego, wykonując zadania z zakresu administracji publicznej poprzez swoje organy, nie może jednocześnie kwestionować własnych rozstrzygnięć, występując jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Powiatowy Zarząd Dróg, jako jednostka organizacyjna Zarządu Powiatu, nie posiadał odrębnego interesu prawnego uprawniającego do złożenia skargi. W związku z oddaleniem skargi kasacyjnej, NSA umorzył postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady braku legitymacji procesowej jednostek samorządu terytorialnego i ich organów do zaskarżania własnych rozstrzygnięć w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ jednostki samorządu terytorialnego działa w postępowaniu administracyjnym, a następnie inna jednostka samorządu terytorialnego (lub jej organ) próbuje zaskarżyć rozstrzygnięcie organu wyższej instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy jednostka samorządu terytorialnego (reprezentowana przez swój organ) ma legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu wyższej instancji, jeśli organ ten uchylił postanowienie organu niższej instancji, który działał w ramach tej samej jednostki samorządu terytorialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jednostka samorządu terytorialnego, wykonując zadania z zakresu administracji publicznej poprzez swoje organy, nie ma legitymacji procesowej do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu drugiej instancji, jeśli organ pierwszej instancji działał w ramach tej samej jednostki samorządu terytorialnego.
Uzasadnienie
Organ administracji publicznej nie działa we własnym interesie prawnym ani w interesie prawnym podmiotu, który reprezentuje, lecz wykonuje zadanie publiczne. W związku z tym, nie posiada legitymacji do kwestionowania własnych rozstrzygnięć w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Czy Powiatowy Zarząd Dróg, jako jednostka organizacyjna Zarządu Powiatu, posiada odrębny interes prawny uprawniający do złożenia skargi na postanowienie organu drugiej instancji w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Powiatowy Zarząd Dróg, działając w granicach upoważnień udzielonych przez Zarząd Powiatu, nie posiada własnego interesu prawnego odrębnego od interesu powiatu, który jest reprezentowany przez swoje organy.
Uzasadnienie
Powiatowy Zarząd Dróg jest jednostką organizacyjną wykonującą zadania Zarządu Powiatu i wywodzi wszystkie swoje uprawnienia od Zarządu Powiatu, nie posiadając samodzielnych uprawnień. Nie może więc posiadać interesu prawnego odrębnego od interesu powiatu.
Przepisy (21)
Główne
P.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi, wskazując na posiadanie interesu prawnego.
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi podstawę do odrzucenia skargi w przypadku braku legitymacji procesowej skarżącego.
specustawa drogowa art. 12 § ust. 4a
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Dotyczy ustalania wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
specustawa drogowa art. 11a § ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Dotyczy ustalania wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 29
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa krąg podmiotów posiadających interes prawny lub obowiązek.
u.s.p. art. 38 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
Dotyczy reprezentacji powiatu przez starostę.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 182 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie skargi kasacyjnej od postanowienia WSA na posiedzeniu niejawnym.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej).
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 175
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wskazuje na przymus adwokacko-radcowski przy sporządzaniu skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania.
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania.
k.p.a. art. 5 § § 2 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Uznaje starostę za organ jednostki samorządu terytorialnego.
u.s.p. art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
Dotyczy organizacji pracy zarządu powiatu.
u.s.p. art. 26 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
Dotyczy kompetencji starosty.
u.s.p. art. 8 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
Dotyczy roli starosty jako przewodniczącego zarządu powiatu.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 165 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy ochrony samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powiat M. – Powiatowy Zarząd Dróg nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż organ administracji publicznej nie działa we własnym interesie prawnym. • Jednostka samorządu terytorialnego, wykonując zadania z zakresu administracji publicznej, nie może kwestionować własnych rozstrzygnięć w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 50 § 1 P.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., art. 28 i 29 k.p.a., art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11a ust. 1 specustawy drogowej, art. 45 ust. 1 oraz 165 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
organ administracji publicznej nie kieruje się własnym interesem prawnym • nie można utożsamiać nałożonych na organ samorządu terytorialnego zadań z zakresu administracji publicznej z posiadaniem interesu prawnego • w demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.
Skład orzekający
Mariola Kowalska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady braku legitymacji procesowej jednostek samorządu terytorialnego i ich organów do zaskarżania własnych rozstrzygnięć w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ jednostki samorządu terytorialnego działa w postępowaniu administracyjnym, a następnie inna jednostka samorządu terytorialnego (lub jej organ) próbuje zaskarżyć rozstrzygnięcie organu wyższej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej dotyczącej legitymacji stron w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy jednostka samorządu terytorialnego może skarżyć własne decyzje? NSA wyjaśnia granice legitymacji procesowej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.