I OSK 1548/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E.K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80, 6, 8, 15 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie znajdując podstaw do uwzględnienia jej z urzędu, szczegółowo odniósł się do zarzutów. W odniesieniu do naruszeń przepisów postępowania, sąd wskazał na zgromadzony materiał dowodowy, w tym mapy geodezyjne, zdjęcia lotnicze z lat 1982-2005 oraz protokoły odbioru budynków, które potwierdzały realizację celu wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego) przed 1987 rokiem. Sąd podkreślił, że ocena dowodów musi być wszechstronna i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a zarzuty skarżącej nie wykazały uchybień w tym zakresie ani ze strony organów, ani Sądu pierwszej instancji. Sąd wyjaśnił również, że rola WSA polega na kontroli legalności, a nie ponownym rozpoznaniu sprawy. W kwestii naruszenia prawa materialnego, NSA stwierdził, że skoro cel wywłaszczenia został zrealizowany przed 1987 rokiem, to przesłanka zbędności nieruchomości nie została spełniona, co czyniło decyzję organów i wyrok WSA zgodnymi z prawem. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w szczególności kryteriów zbędności nieruchomości i momentu realizacji celu wywłaszczenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego związanego z wywłaszczeniami dokonanymi w przeszłości oraz realizacją celów inwestycyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieruchomość wywłaszczona na określony cel, który został zrealizowany, może zostać zwrócona właścicielowi, jeśli nie stała się zbędna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomość nie może zostać zwrócona, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, co oznacza, że nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy (zdjęcia lotnicze, protokoły odbioru budynków) jednoznacznie potwierdza realizację celu wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego) przed 1987 rokiem. W związku z tym, nieruchomość nie mogła być uznana za zbędną, a tym samym nie było podstaw do jej zwrotu.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy zebrany przez organy administracji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował ustalenia faktyczne organów, które opierały się na wszechstronnej analizie zgromadzonego materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym wadliwej oceny dowodów, nie znalazły potwierdzenia. Materiał dowodowy, w tym zdjęcia lotnicze i dokumenty potwierdzające realizację inwestycji, został prawidłowo oceniony przez organy i zaakceptowany przez WSA. Skarżąca nie wykazała konkretnych uchybień w tym zakresie.
Jaka jest rola sądu administracyjnego w postępowaniu dotyczącym zwrotu wywłaszczonej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rola sądu administracyjnego polega na kontroli legalności działania organów administracji, a nie na ponownym rozpoznaniu sprawy administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że polski model jurysdykcji sądowoadministracyjnej jest weryfikacyjny (kasacyjny). Sąd kontroluje, czy organy administracji prawidłowo rozstrzygnęły sprawę z uwzględnieniem przepisów proceduralnych i materialnych, a nie rozpoznaje ją od nowa.
Przepisy (20)
Główne
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 80
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 15
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193 § zdanie 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80, 6, 8, 15, 107 § 3 k.p.a.) poprzez nieuwzględnienie skargi i niedostrzeżenie, że organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego, nie podjęły wszelkich kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego, prowadziły postępowanie w sposób skutkujący utratą zaufania, nie rozpoznały zarzutów strony i nie odniosły się do przedmiotu skargi. • Naruszenie prawa materialnego (art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że przesłanki zbędności nieruchomości nie zostały spełnione.
Godne uwagi sformułowania
Polski model jurysdykcji sądowoadministracyjnej jest bowiem co do zasady weryfikacyjny (kasacyjny). • Sąd nie rozpoznaje i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej a jedynie kontroluje, czy organy administracji prawidłowo ją rozstrzygnęły, to jest z uwzględnieniem obowiązujących przepisów proceduralnych i materialnych.
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
członek
Piotr Przybysz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w szczególności kryteriów zbędności nieruchomości i momentu realizacji celu wywłaszczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego związanego z wywłaszczeniami dokonanymi w przeszłości oraz realizacją celów inwestycyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli i inwestorów. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów.
“Czy wywłaszczona nieruchomość zawsze podlega zwrotowi, gdy cel inwestycji się zmienił? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.