Orzeczenie · 2015-11-27

I OSK 1506/14Przydział lokalu służba więzienna prawo własności miasta

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2015-11-27
NSAAdministracyjneWysokansa
nieruchomościprawo własnościsłużba więziennaprzydział lokalupostępowanie administracyjneNSAKPAustawa o służbie więziennej

Sprawa rozstrzygnęła kwestię przydziału lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej, który był własnością Miasta Stołecznego Warszawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] października 2011 r. o przydziale lokalu, uznając, że decyzja ta rażąco naruszała prawo, ponieważ lokal nie pozostawał w dyspozycji Służby Więziennej, a prawo własności przysługiwało Miastu Stołecznemu Warszawa. Sąd I instancji podkreślił, że pismo Burmistrza Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2010 r. o zwrot pustych lokali stanowiło skuteczne cofnięcie dorozumianej zgody właściciela na dysponowanie lokalem. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne Ministra Sprawiedliwości i A. P., oddalił je, podzielając argumentację Sądu I instancji. NSA stwierdził, że przydział lokalu funkcjonariuszowi Służby Więziennej naruszał art. 177 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej, ponieważ lokal nie był ani uzyskany w wyniku działalności inwestycyjnej Służby Więziennej, ani nie pozostawał w jej dyspozycji w rozumieniu przepisów, a prawo własności Miasta Stołecznego Warszawy nie zostało naruszone. Sąd podkreślił, że nawet wieloletnie dysponowanie lokalem przez Służbę Więzienną nie sanuje braku podstawy prawnej, zwłaszcza po skutecznym cofnięciu zgody przez właściciela. Dodatkowo, NSA zauważył, że porozumienie zawarte między Służbą Więzienną a Miastem Warszawa w dniu [...] sierpnia 2014 r. potwierdziło zrzeczenie się przez Służbę Więzienną dyspozycji spornym lokalem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dysponowania lokalami przez Służbę Więzienną, relacji między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście ochrony własności, oraz zasad stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przydziału lokalu mieszkalnego w zasobach Służby Więziennej, który stanowił własność jednostki samorządu terytorialnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej może zostać wydana, jeśli lokal nie pozostaje w dyspozycji Służby Więziennej, a stanowi własność innego podmiotu (Miasta Stołecznego Warszawy)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja taka narusza prawo, ponieważ zgodnie z art. 177 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej, przydział lokalu jest możliwy tylko wtedy, gdy lokal pozostaje w dyspozycji Służby Więziennej lub został przez nią uzyskany, a jednocześnie nie narusza to prawa własności innych podmiotów niż Skarb Państwa. Cofnięcie zgody właściciela na dysponowanie lokalem przez Służbę Więzienną powoduje wygaśnięcie uprawnienia do jego przydziału.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pismo Burmistrza Dzielnicy o zwrot pustych lokali stanowiło skuteczne cofnięcie dorozumianej zgody Miasta na dysponowanie lokalem przez Służbę Więzienną. Brak dowodów na prawne dysponowanie lokalem przez Służbę Więzienną, mimo wieloletniego faktycznego korzystania, skutkował stwierdzeniem naruszenia prawa własności Miasta i wadliwości decyzji o przydziale.

Czy naruszenie przepisów prawa cywilnego (ochrona własności) może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli naruszenie prawa własności jest rażące i wynika z przepisów prawa administracyjnego, które odwołują się do prawa własności (jak art. 177 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej), może to być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 177 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej bezpośrednio odwołuje się do prawa własności, a naruszenie tego przepisu przez organ administracji może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jeśli naruszenie jest rażące. Sąd nie miesza porządków prawnych, lecz stosuje przepisy administracyjne, które uwzględniają prawa cywilne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargi kasacyjne Ministra Sprawiedliwości oraz A. P. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (13)

Główne

u.s.w. art. 177 § ust. 1

Ustawa o Służbie Więziennej

Przydział lokalu funkcjonariuszowi Służby Więziennej jest możliwy tylko wtedy, gdy lokal pozostaje w dyspozycji Służby Więziennej lub został przez nią uzyskany w wyniku działalności inwestycyjnej.

u.s.w. art. 177 § ust. 2

Ustawa o Służbie Więziennej

Przepisy ustawy nie naruszają wynikających z prawa własności uprawnień do rozporządzania lokalem mieszkalnym właściciela innego niż Skarb Państwa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, gdy decyzja narusza przepisy powszechnie obowiązującego prawa.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Treść i granice prawa własności.

k.c. art. 222

Kodeks cywilny

Ochrona prawa własności.

u.s.g.

Ustawa o samorządzie gminnym

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Lokal mieszkalny nie pozostawał w dyspozycji Służby Więziennej w rozumieniu art. 177 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. • Pismo Burmistrza Dzielnicy o zwrot pustych lokali stanowiło skuteczne cofnięcie zgody właściciela na dysponowanie lokalem. • Przydział lokalu naruszał prawo własności Miasta Stołecznego Warszawy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Ministra Sprawiedliwości o konieczności wykazania dokumentem dysponowania lokalem. • Argumentacja Ministra Sprawiedliwości, że pismo Burmistrza nie mogło być uznane za cofnięcie zgody na dysponowanie konkretnym lokalem. • Argumentacja Ministra Sprawiedliwości, że roszczenia dotyczące ochrony prawa własności nie mieszczą się w zakresie kontroli w trybie art. 156 K.p.a. • Argumentacja A. P. o braku wad postępowania administracyjnego i niebadaniu kwestii cywilnoprawnych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Prawo właściciela nie jest prawem słabszym od prawa dysponenta. • Wygasło z mocy oświadczenia woli właściciela. • Zatem nabyte w drodze fatycznej prawo dysponowania lokalem z tym dniem wygasło. • Sąd meriti, wbrew autorowi skargi kasacyjnej, w żadnym fragmencie uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie stwierdził, aby roszczenia o ochronę własności mieściły się w kanonach nieważności decyzji, a zatem były przedmiotem kontroli w tej sprawie.

Skład orzekający

Wiesław Morys

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Borowiec

członek

Jerzy Bortkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dysponowania lokalami przez Służbę Więzienną, relacji między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście ochrony własności, oraz zasad stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przydziału lokalu mieszkalnego w zasobach Służby Więziennej, który stanowił własność jednostki samorządu terytorialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności samorządu a uprawnieniami służb państwowych do przydziału lokali, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak prawo własności może być egzekwowane nawet po latach.

“Miasto odzyskało lokal mieszkalny od Służby Więziennej po latach walki prawnej.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst