I NSP 88/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący R. Ż. wniósł skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego dotyczącego decyzji o odmowie przyznania emerytury pomostowej, które toczyło się przed Sądem Apelacyjnym w (...). Skarżący podniósł, że ponad 18-miesięczne oczekiwanie na wyznaczenie terminu rozprawy apelacyjnej, po tym jak wyrok sądu pierwszej instancji zapadł 26 października 2017 r., a apelacja wpłynęła do sądu drugiej instancji 27 grudnia 2017 r., stanowi naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. W uzasadnieniu skargi wskazał na swój podeszły wiek, ciężką pracę w warunkach szkodliwych oraz trudną sytuację finansową wynikającą z przedłużającego się postępowania. Sąd Najwyższy, po analizie akt sprawy i stanowiska Prezesa Sądu Apelacyjnego, stwierdził przewlekłość postępowania. Podkreślił, że okres ponad 12 miesięcy bez wyznaczenia terminu rozprawy zazwyczaj świadczy o przewlekłości, a w tym przypadku oczekiwanie wyniosło ponad 18 miesięcy. Sąd odrzucił argumenty sądu dotyczące kolejności wpływu spraw i obciążenia kadrowego jako usprawiedliwienie dla zwłoki, wskazując na fundamentalne prawo strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził przewlekłość postępowania, przyznał skarżącemu 3000 zł od Skarbu Państwa tytułem zadośćuczynienia oraz zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że długotrwałe oczekiwanie na rozprawę apelacyjną w sprawach o świadczenia emerytalne, nawet przy trudnej sytuacji organizacyjnej sądu, stanowi przewlekłość postępowania i uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia. Podkreślenie, że organizacja pracy sądu nie może być usprawiedliwieniem dla naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu w rozsądnym terminie.
Dotyczy specyficznej sytuacji przewlekłości postępowania w sądzie drugiej instancji w sprawie o świadczenie emerytalne. Kwota zadośćuczynienia jest ustalana indywidualnie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu apelacyjnym dotyczącym prawa do emerytury pomostowej nastąpiła przewlekłość postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzono przewlekłość postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ponad 18-miesięczne oczekiwanie na wyznaczenie terminu rozprawy apelacyjnej w sprawie o emeryturę pomostową, która nie była skomplikowana faktycznie ani prawnie i miała istotne znaczenie dla strony, stanowi naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Argumenty sądu dotyczące kolejności spraw i obciążenia kadrowego nie usprawiedliwiają zwłoki.
Jaka kwota zadośćuczynienia przysługuje stronie w przypadku stwierdzenia przewlekłości postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przyznano 3000 zł.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przyznał 3000 zł tytułem zadośćuczynienia, kierując się przepisami ustawy o skardze na przewlekłość oraz orzecznictwem, które wskazuje, że suma pieniężna powinna być proporcjonalna do wielkości zwłoki, jej przyczyn oraz dotkliwości dla skarżącego, stanowiąc sankcję dla państwa i rekompensatę dla strony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. Ż. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w (...) | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (11)
Główne
ustawa o skardze na przewlekłość art. 2 § 1
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż to konieczne.
ustawa o skardze na przewlekłość art. 2 § 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Dla stwierdzenia przewlekłości należy ocenić terminowość i prawidłowość czynności sądu, uwzględniając łączny czas postępowania, charakter sprawy, stopień jej zawiłości, znaczenie dla strony oraz zachowanie stron.
ustawa o skardze na przewlekłość art. 12 § 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Na podstawie tego przepisu orzeczono o stwierdzeniu przewlekłości postępowania.
ustawa o skardze na przewlekłość art. 12 § 4
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Uwzględniając skargę, sąd przyznaje od Skarbu Państwa sumę pieniężną w wysokości od 2000 do 20000 zł.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W zw. z art. 394(1) § 3 k.p.c. - podstawa do rozpoznania skargi na przewlekłość przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do rozpoznania apelacji.
ustawa o skardze na przewlekłość art. 8 § 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania w przedmiocie skargi.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 3
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ponad 18-miesięczne oczekiwanie na wyznaczenie terminu rozprawy apelacyjnej w sprawie o emeryturę pomostową. • Istotne znaczenie sprawy dla strony i brak jej przyczynienia się do zwłoki. • Naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.
Odrzucone argumenty
Argumenty Prezesa Sądu Apelacyjnego dotyczące kolejności wpływu spraw, obciążenia kadrowego i organizacyjnego sądu jako usprawiedliwienie zwłoki.
Godne uwagi sformułowania
nieuzasadniona zwłoka to wielomiesięczna bezczynność sądu polegająca na niewyznaczaniu rozprawy bądź niepodejmowaniu czynności • przewlekłość występuje w postępowaniu, w którym w danej instancji nie wyznaczono terminu rozprawy przez ponad 12 miesięcy • organizacja i braki kadrowe nie mogą być argumentem istotnym przy ocenie naruszenia fundamentalnych praw określonych w Konstytucji RP • suma pieniężna stanowi z jednej strony sankcję dla państwa za wadliwe zorganizowanie wymiaru sprawiedliwości, z drugiej zaś jest rekompensatą dla skarżącego za krzywdę spowodowaną przewlekłością postępowania
Skład orzekający
Marek Siwek
przewodniczący
Tomasz Demendecki
członek
Adam Redzik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że długotrwałe oczekiwanie na rozprawę apelacyjną w sprawach o świadczenia emerytalne, nawet przy trudnej sytuacji organizacyjnej sądu, stanowi przewlekłość postępowania i uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia. Podkreślenie, że organizacja pracy sądu nie może być usprawiedliwieniem dla naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu w rozsądnym terminie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przewlekłości postępowania w sądzie drugiej instancji w sprawie o świadczenie emerytalne. Kwota zadośćuczynienia jest ustalana indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przewlekłości postępowań sądowych, szczególnie w kontekście świadczeń społecznych, które mają kluczowe znaczenie dla życia obywateli. Pokazuje, jak prawo chroni obywateli przed nadmierną zwłoką sądów i jakie środki rekompensaty przysługują.
“Ponad 18 miesięcy czekania na rozprawę? Sąd Najwyższy przyznał zadośćuczynienie za przewlekłość postępowania w sprawie o emeryturę.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 3000 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 240 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.