I NSP 59/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący, A. A. i A. A.1, wnieśli skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, wskazując na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu w sprawie o sygn. akt I ACa 1500/22. Pełnomocnik skarżących podniósł, że postępowanie apelacyjne trwało ponad 14 miesięcy od wpływu apelacji, a przez 11 miesięcy od wpływu odpowiedzi na apelację nie podjęto żadnych czynności, w tym nie wyznaczono terminu rozprawy. Sąd Najwyższy, po analizie akt, stwierdził przewlekłość postępowania, uznając, że brak podjęcia czynności procesowych przez Sąd Apelacyjny od 27 stycznia 2023 r. narusza prawo skarżących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Sąd Najwyższy przyznał skarżącym zadośćuczynienie pieniężne w wysokości po 2000 zł od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Poznaniu za okres od 28 stycznia 2023 r. do 17 kwietnia 2024 r. Ponadto, zalecił Sądowi Apelacyjnemu wyznaczenie terminu rozprawy w ciągu trzech miesięcy od dnia zwrotu akt oraz nakazał zwrot opłat od skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, Prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu wskazał na zwiększone obciążenie pracą, braki kadrowe oraz zmiany organizacyjne jako przyczyny opóźnień, jednak Sąd Najwyższy podkreślił, że okoliczności te, choć obiektywne z punktu widzenia sądu, nie powinny blokować postępowania przez tak długi okres, zwłaszcza gdy strony nie przyczyniły się do zwłoki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnianie skarg na przewlekłość postępowania, określanie rozsądnych terminów w postępowaniu apelacyjnym, przyznawanie zadośćuczynienia za naruszenie prawa do sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku aktywności sądu w wyznaczaniu terminów rozpraw apelacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu w sprawie o sygn. akt I ACa 1500/22 nastąpiła przewlekłość postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzono przewlekłość postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że brak podjęcia przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu czynności procesowych zmierzających do zakończenia postępowania od 27 stycznia 2023 r. (tj. od momentu skierowania sprawy do rozpoznania w składzie jednego sędziego i odłożenia akt do spraw oczekujących na wyznaczenie terminu) do dnia rozpoznania skargi, stanowi naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.
Jaka suma pieniężna powinna zostać przyznana skarżącym tytułem zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przyznano po 2000 zł skarżącej A. A. i skarżącemu A. A.1.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, stosując art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, przyznał skarżącym po 2000 zł, uwzględniając bazową wysokość sumy pieniężnej (500 zł za rok) oraz okres trwania przewlekłości (od 28 stycznia 2023 r. do 17 kwietnia 2024 r.).
Czy należy zalecić Sądowi Apelacyjnemu podjęcie działań w celu przyspieszenia rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zalecono wyznaczenie terminu rozprawy w ciągu trzech miesięcy.
Uzasadnienie
Mając na uwadze stwierdzoną przewlekłość i brak wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej, Sąd Najwyższy zalecił Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu wyznaczenie terminu rozprawy w ciągu trzech miesięcy od dnia doręczenia odpisu postanowienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. A. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| A. A.1 | osoba_fizyczna | skarżący |
| Skarb Państwa – Prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (13)
Główne
u.s.p.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa o skardze na prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Definicja przewlekłości postępowania jako trwania sprawy dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych lub dłużej niż jest to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.
u.s.p.p. art. 12 § ust. 4
Ustawa o skardze na prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Wysokość przyznawanej sumy pieniężnej od Skarbu Państwa w przypadku uwzględnienia skargi, z bazową wysokością 500 zł za rok dotychczasowego postępowania.
Pomocnicze
u.s.p.p. art. 12 § ust. 3
Ustawa o skardze na prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Sąd zaleca podjęcie przez sąd rozpoznający sprawę odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie, chyba że jest to zbędne. Zalecenia nie mogą wkraczać w zakres oceny faktycznej i prawnej sprawy.
u.s.p.p. art. 17 § ust. 3
Ustawa o skardze na prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Obowiązek zwrotu opłaty od skargi w przypadku jej uwzględnienia lub odrzucenia z urzędu.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu wywołanym środkiem zaskarżenia.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
EKPC art. 6
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Prawo do rzetelnego procesu sądowego, w tym rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 79 § ust. 1
Zasada wyznaczania spraw apelacyjnych według kolejności ich wpływu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 79 § ust. 3
Możliwość zarządzenia sprawy poza kolejnością w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 3
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długi okres oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy apelacyjnej bez podjęcia przez sąd czynności procesowych. • Brak przyczynienia się stron do zwłoki w postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Argumenty Skarbu Państwa dotyczące obciążenia pracą, braków kadrowych i zmian organizacyjnych jako usprawiedliwienie zwłoki (choć Sąd Najwyższy uznał je za obiektywne z punktu widzenia sądu, nie usprawiedliwiały one tak długiego okresu bezczynności).
Godne uwagi sformułowania
nastąpiła przewlekłość postępowania • naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki • brak podjęcia czynności zmierzających do wyznaczenia rozprawy apelacyjnej, który to stan utrzymywał się dłużej niż to konieczne • obowiązek takiego organizowania systemu jurysdykcyjnego, aby właściwe sądy mogły podołać rozstrzyganiu spraw sądowych w rozsądnych terminach
Skład orzekający
Paweł Księżak
przewodniczący, sprawozdawca
Grzegorz Pastuszko
członek
Maria Szczepaniec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie skarg na przewlekłość postępowania, określanie rozsądnych terminów w postępowaniu apelacyjnym, przyznawanie zadośćuczynienia za naruszenie prawa do sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku aktywności sądu w wyznaczaniu terminów rozpraw apelacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przewlekłości postępowań sądowych i prawa obywateli do szybkiego rozpatrzenia sprawy, co jest istotne zarówno dla prawników, jak i dla społeczeństwa.
“Sąd Najwyższy przyznał zadośćuczynienie za przewlekłość postępowania – czy Twoja sprawa też trwa zbyt długo?”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 2000 PLN
zadośćuczynienie: 2000 PLN
zwrot opłaty: 200 PLN
zwrot opłaty: 200 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 240 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 240 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.