I NSP 248/26Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania przed SN 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M. J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę o wznowienie postępowania przed Sądem Najwyższym, opierając ją na art. 4011 k.p.c. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 16 kwietnia 2026 r. (sygn. K 8/26). Skarżący domagał się uchylenia postanowienia Sądu Najwyższego z 16 lipca 2025 r. (sygn. I NSP 290/25) o odrzuceniu skargi na przewlekłość postępowania, a także zniesienia postępowania i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania z powodu wadliwości postępowania. W skardze zawarto również wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz żądanie wyłączenia imiennie wskazanych sędziów Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o wyłączenie sędziów, uznał go za niedopuszczalny, powołując się na uchwałę SN I NOZP 1/19 oraz art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c., zgodnie z którym niedopuszczalny jest wniosek dotyczący sędziego niewchodzącego w skład orzekający. Odnosząc się do skargi o wznowienie postępowania, Sąd Najwyższy stwierdził, że przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy do wznowienia w rozumieniu art. 4011 k.p.c., ponieważ nie orzekł on o niezgodności z Konstytucją przepisów stanowiących bezpośrednią podstawę rozstrzygnięcia w sprawie I NSP 290/25, a dotyczył jedynie kwestii ustrojowych związanych z wyborem sędziów do KRS. Sąd podkreślił, że wyrok TK nie stwierdzał niekonstytucyjności przepisów ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ani Kodeksu postępowania cywilnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odrzucił skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone jako zbędne wobec odrzucenia skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 4011 k.p.c. w kontekście wyroków TK dotyczących przepisów ustrojowych oraz dopuszczalność wniosków o wyłączenie sędziów.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i konkretnego wyroku TK.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego jest dopuszczalny, gdy sędziowie ci nie zostali jeszcze wyznaczeni do składu orzekającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, jeśli sędzia nie został jeszcze wyznaczony do rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów SN (I NOZP 1/19) oraz art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c., zgodnie z którym niedopuszczalny jest wniosek dotyczący sędziego niewchodzącego w skład orzekający.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów ustrojowych (dotyczących wyboru sędziów do KRS) stanowi podstawę do wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 4011 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TK stwierdzający niezgodność przepisów o charakterze ustrojowym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania cywilnego, jeśli nie dotyczy bezpośrednio przepisów, na podstawie których wydano orzeczenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 4011 k.p.c. dotyczy sytuacji stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów stanowiących bezpośrednią podstawę rozstrzygnięcia, a nie regulacji o charakterze ustrojowym. Wyrok TK K 8/26 nie stwierdzał niekonstytucyjności przepisów proceduralnych ani merytorycznych, na których oparto postanowienie w sprawie I NSP 290/25.
Czy skarga o wznowienie postępowania może zostać odrzucona, jeśli formalnie powołuje ustawową podstawę, ale z jej treści wynika, że przesłanki materialne nie zachodziły?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga podlega odrzuceniu, jeśli mimo formalnego powołania podstawy ustawowej, jej materialne zaistnienie nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym samo przywołanie podstawy ustawowej nie wystarcza, jeżeli jej materialne zaistnienie nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach sprawy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 4011
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sytuacji stwierdzenia niekonstytucyjności tylko takich postanowień danego aktu normatywnego, które stanowiły bezpośrednią podstawę rozstrzygnięcia. Nie dotyczy regulacji o charakterze ustrojowym.
k.p.c. art. 401 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 531 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Niedopuszczalny jest wniosek dotyczący sędziego niewchodzącego w skład orzekający.
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuca skargę, jeśli nie jest ona oparta na ustawowej podstawie.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
W zw. z art. 406 k.p.c. - umorzenie postępowania.
u.s.n.p.
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
Tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność wniosku o wyłączenie sędziów niewyznaczonych do składu orzekającego. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący przepisów ustrojowych nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 4011 k.p.c. • Brak materialnego zaistnienia przesłanek wznowienia postępowania mimo formalnego powołania podstawy ustawowej. • Nieprawidłowe przytoczenie podstawy prawnej skargi (brak § 1 k.p.c. przy art. 401 k.p.c.).
Odrzucone argumenty
Wadliwość postępowania przed Sądem Najwyższym z uwagi na rzekomo nielegalny wybór sędziów do KRS. • Niezgodność z Konstytucją przepisów dotyczących zgłaszania i weryfikacji kandydatur sędziowskich do KRS jako podstawa wznowienia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
niedopuszczalne jest żądanie wyłączenia sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy • nie ma więc mowy o wznowieniu postępowania w wypadku stwierdzenia niekonstytucyjności regulacji o charakterze ustrojowym • samo przywołanie podstawy ustawowej nie wystarcza, jeżeli jej materialne zaistnienie nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach sprawy
Skład orzekający
Grzegorz Pastuszko
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 4011 k.p.c. w kontekście wyroków TK dotyczących przepisów ustrojowych oraz dopuszczalność wniosków o wyłączenie sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i konkretnego wyroku TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z dostępem do wymiaru sprawiedliwości i interpretacją wyroków Trybunału Konstytucyjnego w kontekście wadliwości organów państwowych.
“Czy wyrok TK o wadliwości KRS otwiera drzwi do wznowienia każdej sprawy? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.