I NSP 248/26

I NSP 248/26 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
  
Dnia 28 maja 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Grzegorz Pastuszko 
  
w sprawie ze skargi M. J.  
o wznowienie postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. I NSP 
290/25,  
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych  
w dniu 28 maja 2026 r.:  
  
1. 
odrzuca 
wniosek 
M.J. 
o 
wyłączenie 
sędziów 
Sądu 
Najwyższego;  
2. odrzuca skargę;  
3. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od 
kosztów sądowych.  
  
  
  
UZASADNIENIE 
 
Pismem z 21 maja 2026 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego) M.   J. 
(dalej: „skarżący”), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, na 
podstawienie art. 4011 k.p.c. w zw. z art. 401 § 1 k.p.c. w  zw.  z  wyrokiem 
Trybunału Konstytucyjnego z 16 kwietnia 2026 r. sygn. K 8/26 wniósł o wznowienie 
postępowania i uchylenie postanowienia z 16 lipca 2025 r. (I  NSP 290/25) w 
przedmiocie odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania oraz o zniesienie 
postępowania w całości, jak również skierowanie sprawy do   ponownego 
rozpoznania z uwagi na wadliwość postępowania przed Sądem Najwyższym.  

I NSP 248/26              
2 
 
 
W treści skargi skarżący zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych 
oraz 
złożył 
wniosek 
o 
wyłączenie 
imiennie 
wskazanych 
sędziów 
Sądu Najwyższego. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
W 
pierwszej 
kolejności 
rozważenia 
wymaga 
wniosek 
skarżącego 
o  wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, zgłoszony już w samej skardze, a więc 
przed wyznaczeniem składu orzekającego właściwego do rozpoznania sprawy 
o wznowienie postępowania. W tym kontekście przypomnieć trzeba, że zgodnie 
z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., 
sygn.  I NOZP 1/19, niedopuszczalne jest żądanie wyłączenia sędziego 
niewyznaczonego do rozpoznania sprawy, przy czym sam fakt objęcia go takim 
wnioskiem nie wyłącza możliwości jego udziału w składzie rozpoznającym. 
Ponadto  wskazać należy, że stosownie do art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c., obowiązującego 
od 1 lipca 2023 r., niedopuszczalny pozostaje wniosek dotyczący sędziego 
niewchodzącego w skład orzekający. 
Uwagi powyższe nie pozostawiają wątpliwości, że w aktualnym stanie 
prawnym podobne wnioski nie są dozwolone przez prawodawcę. Z tego względu 
konieczne staje się stwierdzenie, że wniosek skarżącego podlega odrzuceniu. 
Co do żądania wznowienia postępowania, Sąd Najwyższy wskazuje, 
że skarżący jako podstawę w tym zakresie przywołał art. 4011 k.p.c. 
w   zw.   z   art.   401 § 1 k.p.c. w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego 
z  16  kwietnia 2026 r. sygn. K 8/26, opatrując to komentarzem następującej treści: 
„Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 kwietnia 2026 r. 
sygn.  akt  K  8/26 zgłaszanie i weryfikacja kandydatur sędziów w procedurze 
poprzedzającej wybór przez Sejm sędziów do składu Krajowej Rady Sądownictwa 
odbyło się na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją, a to oznacza, 
że  organ ten został wybrany w sposób nielegalny. W konsekwencji wszelkie 
czynności podjęte w trybie z udziałem lub na wniosek organu powołanego 
nielegalnie – są także nielegalne. Konsekwencją tego stanu rzeczy był udział 
w   składzie orzekającym w toku postępowania przed Sądem I instancji – 

I NSP 248/26              
3 
 
 
w  postępowaniach wpadkowych, osób wadliwie nominowanych na urząd sędziego, 
albowiem powołanych przez Prezydenta RP na wniosek organu nieuprawnionego, 
gdyż działającego w nielegalnie wybranym składzie. Skutkiem powyższego stanu 
formalnego jest niezgodny z prawem skład, jaki orzekał w przedmiotowej sprawie 
(…)”. 
Odnosząc 
się 
do 
tego 
stanowiska, 
należy 
przypomnieć, 
że zgodnie  z art.  4011 k.p.c. wznowienia postępowania można żądać w wypadku, 
gdy 
Trybunał 
Konstytucyjny 
orzekł 
o 
niezgodności 
aktu 
normatywnego 
m.in.  z 
Konstytucją, 
na 
podstawie 
którego 
zostało 
wydane 
orzeczenie. 
W  judykaturze podkreśla się, że w przepisie tym chodzi o sytuację stwierdzenia 
niekonstytucyjności tylko takich postanowień danego aktu normatywnego, 
które stanowiły bezpośrednią podstawę rozstrzygnięcia. W jego świetle nie ma więc 
mowy o wznowieniu postępowania w wypadku stwierdzenia niekonstytucyjności 
regulacji o charakterze ustrojowym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego 
z 6 listopada 2009 r., I CO 17/09). 
Mając to względzie, zauważyć trzeba, że przywołany przez skarżącego 
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 kwietnia 2026 r., sygn. K 8/26, nie stwierdza 
niekonstytucyjności ani przepisów ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze 
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki 
(tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725), ani postanowień Kodeksu postępowania 
cywilnego, które stanowiły podstawę rozpoznania skargi w sprawie I NSP 290/25. 
Wbrew twierdzeniom skarżącego, wyrok ten nie odnosi się również do kwestii 
zgodności z Konstytucją regulacji dotyczących zgłaszania i weryfikacji kandydatur 
sędziowskich w procedurze poprzedzającej wybór przez Sejm członków Krajowej 
Rady Sądownictwa, a tym samym nie pozwala na wniosek o nielegalnym 
ukształtowaniu tego organu. W rzeczywistości jest zupełnie inaczej: przedmiotowe 
orzeczenie stwierdza jedynie niekonstytucyjność przepisów w zakresie, w jakim 
przyznaje Ministrowi Sprawiedliwości wyłączną kompetencję do potwierdzenia 
posiadania statusu sędziego przez osoby popierające zgłoszenie kandydata 
do Krajowej Rady Sądownictwa (pkt 1), a także w zakresie, w jakim przewiduje, 
że nierozpoznanie skargi przez Sąd Najwyższy na postanowienie Marszałka Sejmu 
w 
terminie 
trzech 
dni 
skutkuje 
umorzeniem 
postępowania 
przed 

I NSP 248/26              
4 
 
 
Sądem   Najwyższym z mocy prawa, a postanowienie Marszałka Sejmu 
odmawiające przyjęcia zgłoszenia staje się wiążące (pkt 2). 
W takim stanie rzeczy nie sposób uznać, że wnioskodawca powołał się 
na podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 4011 k.p.c. w zw. z art. 401 
§ 1 k.p.c. Ocena Sądu Najwyższego jest w tym względzie jednoznaczna: wynika 
z niej, że wskazane podstawy w ocenianej sprawie nie występują. 
W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem 
Sądu Najwyższego skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu 
na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. także w sytuacji, gdy skarżący formalnie powołuje 
jedną z ustawowych podstaw wznowienia, lecz z samej treści skargi wynika, 
iż  w  rzeczywistości przesłanki te nie zachodziły. Innymi słowy, samo przywołanie 
podstawy ustawowej nie wystarcza, jeżeli jej materialne zaistnienie nie znajduje 
potwierdzenia w okolicznościach sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 
15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05; 24 stycznia 2007 r., III CZ 1/07; 29 listopada 
2012 r., II CZ 132/12; 26 lutego 2015 r., III CZ 5/15; 9 września 2016 r., V CZ 51/16; 
17 czerwca 2020 r., IV CZ 34/20). 
Niezależnie od powyższego Sąd Najwyższy wskazuje, że przywołany przez 
skarżącego  art. 401 k.p.c., nie zawiera – jak to wynika z treści skargi – § 1 k.p.c., 
w wyniku czego nie można przyjąć, iż w tym zakresie podstawa skargi została 
przytoczona w sposób prawidłowy.  
Z powyższych względów, mając na uwadze art. 410 § 1 k.p.c., który głosi, 
że  sąd odrzuca skargę, m.in., jeśli nie jest ona oparta na ustawowej podstawie, 
Sąd Najwyższy orzeka jak w sentencji.  
Konsekwencją 
odrzucenia 
skargi 
o 
wznowienie 
postępowania, 
wobec jej niedopuszczalności, jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku 
skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie w tym zakresie 
należało więc umorzyć na podstawie art. 355 w zw. z art. 406 k.p.c.   
  
  
Grzegorz Pastuszko 
 
[D.Z.] 

I NSP 248/26              
5 
 
 
[a.ł]