Orzeczenie · 2022-05-25

I NSNc 221/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-05-25
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
przedawnieniefundusz sekurytyzacyjnybankowy tytuł egzekucyjnycesja wierzytelnościskarga nadzwyczajnaSąd Najwyższyzasada państwa prawnego

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę nadzwyczajną Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 25 stycznia 2018 r., który zasądził od pozwanej na rzecz Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego kwotę 17 223,20 zł. Sąd Rejonowy w L. pierwotnie oddalił powództwo z uwagi na zarzut przedawnienia, uznając, że fundusz sekurytyzacyjny nie może powoływać się na przerwę biegu przedawnienia wywołaną przez bank, który pierwotnie był wierzycielem. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, uznając apelację funduszu za zasadną i zasądzając dochodzoną kwotę. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił w skardze nadzwyczajnej naruszenie przepisów o przedawnieniu (art. 118, 123, 124 k.c.) oraz zasad demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), wskazując na sprzeczność wyroku sądu okręgowego z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich, uznając, że fundusz sekurytyzacyjny, niebędący bankiem, nie może powoływać się na przerwę biegu przedawnienia spowodowaną wszczęciem postępowania egzekucyjnego przez bank na podstawie bankowego tytułu wykonawczego. Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego i oddalił apelację powoda, podkreślając znaczenie pewności prawa i stabilności orzecznictwa dla zasady demokratycznego państwa prawnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o przedawnieniu w kontekście cesji wierzytelności na fundusze sekurytyzacyjne oraz stosowanie skargi nadzwyczajnej w przypadku orzeczeń sprzecznych z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z bankowymi tytułami egzekucyjnymi i funduszami sekurytyzacyjnymi.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przerwa biegu przedawnienia spowodowana złożeniem przez bank wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu wywołuje skutek wobec cesjonariusza tej wierzytelności niebędącego bankiem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nabywca wierzytelności niebędący bankiem nie może powoływać się na przerwę biegu przedawnienia spowodowaną wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonej linii orzeczniczej, zgodnie z którą bankowy tytuł wykonawczy stanowi przywilej banków, a jego skutki prawne, w tym przerwa biegu przedawnienia, dotyczą tylko podmiotów w nim uczestniczących. Fundusz sekurytyzacyjny, jako nabywca wierzytelności niebędący bankiem, nie wchodzi w sytuację prawną zbywcy w zakresie przerwy biegu przedawnienia.

Czy wyrok sądu okręgowego, który zasądził należność na rzecz funduszu sekurytyzacyjnego wbrew ugruntowanemu orzecznictwu Sądu Najwyższego w sprawie przedawnienia, narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wydanie orzeczenia sprzecznego z jednolitą linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, zwłaszcza w sytuacji, gdy istniało ugruntowane stanowisko w sprawie przedawnienia wierzytelności funduszu sekurytyzacyjnego, narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego i pewności prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że orzekanie wbrew powszechnie znanej uchwale i orzecznictwu, nie zapewniając ochrony zaufaniu obywatela do wymiaru sprawiedliwości i pewności prawa, stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji RP. Utrzymywanie w obiegu prawnym sprzecznych rozstrzygnięć sądowych rodzi ryzyko niepewności prawnej i zmniejsza zaufanie do sądów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
T. P. (poprzednio W.)

Strony

NazwaTypRola
Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W.instytucjapowód
T. P. (poprzednio W.)osoba_fizycznapozwana
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowyskarżący

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej termin przedawnienia wynosi trzy lata.

k.c. art. 123 § § 1 pkt 1

Kodeks cywilny

Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia albo zabezpieczenia roszczenia.

k.c. art. 124 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. W razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone.

u.s.n. art. 89 § i następne

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Reguluje skargę nadzwyczajną jako środek korygujący prawomocne orzeczenia sądowe.

u.s.n. art. 91 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

W przypadku uwzględnienia skargi nadzwyczajnej, Sąd Najwyższy uchyla zaskarżone orzeczenie i orzeka co do istoty sprawy lub przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu i rzetelnego procesu.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości.

Pomocnicze

k.c. art. 509 § § 1 i § 2

Kodeks cywilny

Przelew wierzytelności przenosi ogół praw przysługujących dotychczasowemu właścicielowi.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżony wyrok.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fundusz sekurytyzacyjny niebędący bankiem nie może powoływać się na przerwę biegu przedawnienia spowodowaną postępowaniem egzekucyjnym banku. • Wyrok sądu okręgowego był sprzeczny z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego. • Naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej poprzez wydanie orzeczenia sprzecznego z prawem i niesprawiedliwego.

Odrzucone argumenty

Apelacja powoda (funduszu sekurytyzacyjnego) co do kwoty 17 223,20 zł.

Godne uwagi sformułowania

Nabywca wierzytelności niebędący bankiem nie może powoływać się na przerwę biegu przedawnienia spowodowaną wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. • Skarga nadzwyczajna jest szczególnym środkiem zaskarżenia, którego funkcją jest korygowanie prawomocnych orzeczeń sądowych dotkniętych istotnymi wadami prawnymi. • Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej wymaga zapewnienia pewności co do prawa i ochrony powagi rzeczy osądzonej. • Orzekanie wbrew powszechnie znanej uchwale i orzecznictwu, nie zapewniając ochrony zaufaniu, jakie obywatel ma prawo w nim i w pewności prawa pokładać, stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji RP.

Skład orzekający

Grzegorz Żmij

przewodniczący-sprawozdawca

Adam Redzik

członek

Jacek Leśniewski

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu w kontekście cesji wierzytelności na fundusze sekurytyzacyjne oraz stosowanie skargi nadzwyczajnej w przypadku orzeczeń sprzecznych z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z bankowymi tytułami egzekucyjnymi i funduszami sekurytyzacyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia wierzytelności nabytych przez fundusze sekurytyzacyjne oraz pokazuje, jak skarga nadzwyczajna może korygować orzeczenia sprzeczne z prawem i sprawiedliwością społeczną.

Fundusz sekurytyzacyjny przegrywa sprawę o zapłatę przez błąd sądu okręgowego. Sąd Najwyższy przywraca sprawiedliwość.

Dane finansowe

WPS: 18 812,92 PLN

zasądzona kwota: 17 223,2 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst