Orzeczenie · 2026-04-08

I NS 2/22Ustanowienie służebności przesyłu gazociągu zasądzenie wynagrodzenia 2

Sąd
Sąd Rejonowy w Świnoujściu
Miejsce
Świnoujście
Data
2026-04-08
SAOSnieruchomościsłużebnościWysokarejonowy
służebność przesyłunieruchomośćgazociągwynagrodzeniezasiedzeniewartość nieruchomościpas eksploatacyjnystrefa kontrolowanaprzedsiębiorstwo przesyłowe

Sprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu na nieruchomości wnioskodawcy, P. J., na rzecz przedsiębiorstwa O. (...) S.A. w W., polegającej na korzystaniu z nieruchomości w związku z przebiegającym przez nią gazociągiem wysokiego ciśnienia. Wnioskodawca domagał się również zasądzenia wynagrodzenia za ustanowienie służebności. Uczestnik postępowania, O. (...) S.A., wniósł o oddalenie wniosku, podnosząc zarzut zasiedzenia służebności przesyłu, argumentując, że nabył prawo do korzystania z nieruchomości na skutek wieloletniego posiadania. Sąd, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym analizie opinii biegłych z zakresu gazownictwa, geodezji oraz wyceny nieruchomości, uznał zarzut zasiedzenia za niezasadny. Sąd wskazał, że budowa gazociągu w 1992 roku odbyła się bez wymaganej formy aktu notarialnego dla umowy przenoszącej własność lub ustanawiającej prawo do korzystania z nieruchomości, co świadczy o złej wierze poprzednika prawnego uczestnika. W związku z tym, 30-letni termin zasiedzenia nie upłynął do momentu złożenia wniosku. Sąd ustanowił odpłatną służebność przesyłu, określając jej zakres na podstawie opinii biegłych, uwzględniając pas eksploatacyjny, pas montażowy oraz strefę kontrolowaną. Zasądził na rzecz wnioskodawcy wynagrodzenie w łącznej kwocie 642.400 zł, które obejmowało wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości oraz rekompensatę za obniżenie jej wartości. Sąd rozstrzygnął również o kosztach postępowania, obciążając nimi w przeważającej części uczestnika postępowania ze względu na sprzeczność interesów stron.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu służebności przesyłu, uwzględnienie strefy kontrolowanej i obniżenia wartości nieruchomości przy ustalaniu wynagrodzenia, a także kwestia zasiedzenia służebności przesyłu w przypadku braku wymaganej formy umowy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy gazociągu przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu i braku wymaganej formy umowy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przedsiębiorstwo przesyłowe nabyło służebność przesyłu na skutek zasiedzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut zasiedzenia służebności przesyłu okazał się bezzasadny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że budowa gazociągu w 1992 roku odbyła się w złej wierze, ponieważ umowa z właścicielem nieruchomości nie została zawarta w formie aktu notarialnego, co jest wymagane dla przeniesienia własności lub ustanowienia praw rzeczowych. W związku z tym, 30-letni termin zasiedzenia nie upłynął.

Jaki jest zakres służebności przesyłu i jakie wynagrodzenie przysługuje właścicielowi nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd ustanowił służebność przesyłu obejmującą pas o powierzchni 0,1573 ha (wariant II opinii biegłego), za jednorazowym wynagrodzeniem w kwocie 642.400 zł.

Uzasadnienie

Wynagrodzenie zostało ustalone na podstawie opinii biegłych, uwzględniając pas eksploatacyjny, pas montażowy oraz strefę kontrolowaną, a także obniżenie wartości nieruchomości. Sąd uznał, że wynagrodzenie powinno kompensować właścicielowi utratę władztwa nad gruntem i ograniczenia w jego zagospodarowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Ustanowienie służebności przesyłu i zasądzenie wynagrodzenia
Strona wygrywająca
P. J.

Strony

NazwaTypRola
P. J.osoba_fizycznawnioskodawca
O. (...) S.A. w W.spółkauczestnik postępowania

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 305¹

Kodeks cywilny

Podstawa prawna do ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu.

k.c. art. 172 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie (20 lat w dobrej wierze).

k.c. art. 172 § § 2

Kodeks cywilny

Podstawa prawna do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie (30 lat w złej wierze).

Pomocnicze

k.c. art. 305² § § 1

Kodeks cywilny

Obowiązek wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.

k.c. art. 305⁴

Kodeks cywilny

Odpowiednie zastosowanie przepisów o służebnościach gruntowych do służebności przesyłu.

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

Wymóg trwałości i widoczności urządzenia dla zasiedzenia służebności.

k.c. art. 176 § § 1

Kodeks cywilny

Możliwość doliczenia czasu posiadania poprzednika prawnego do biegu zasiedzenia.

k.c. art. 158

Kodeks cywilny

Wymóg formy aktu notarialnego dla umowy zobowiązującej do przeniesienia własności nieruchomości.

k.c. art. 49 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja urządzeń przesyłowych, do których stosuje się przepisy o służebności przesyłu.

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady orzekania o kosztach w sprawach nieprocesowych przy sprzecznych interesach uczestników.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Obciążenie przeciwnika kosztami sądowymi tymczasowo poniesionymi przez Skarb Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa gazociągu w złej wierze z uwagi na brak formy aktu notarialnego umowy. • Niedokonanie zasiedzenia służebności przesyłu z uwagi na upływ terminu. • Konieczność ustanowienia służebności przesyłu i zasądzenia wynagrodzenia. • Zakres służebności obejmujący pas eksploatacyjny, montażowy i strefę kontrolowaną. • Wynagrodzenie powinno uwzględniać obniżenie wartości nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Nabycie służebności przesyłu w drodze zasiedzenia. • Budowa gazociągu w dobrej wierze na podstawie decyzji administracyjnych. • Szerokość pasa służebności ograniczona do pasa eksploatacyjnego. • Wynagrodzenie powinno być niższe i nie uwzględniać strefy kontrolowanej ani obniżenia wartości nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Nie sposób jednak nie zważyć, iż umowa zawarta została w zwykłej formie pisemnej, podczas gdy zgodnie z treścią art. 158 kc umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. • Choć zatem zawarta przez poprzednika prawnego uczestnika postępowania umowa z dnia 08 lutego 1992 roku była wystarczającą z perspektywy wykazania przez przedsiębiorstwo przesyłowe prawa do dysponowania nieruchomością w postępowaniu administracyjnym, to nie można przyjąć, aby przesądzić mogła o dobrej wierze i jednocześnie właściwym zabezpieczeniu swoich interesów przez przedsiębiorstwo przesyłowe. • Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stanął na stanowisku, zgodnie z którym treścią służebności przesyłu objęte są również ograniczenia wobec właściciela nieruchomości wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. • Nie ma zatem przeszkód by wynagrodzenie za ustanowioną służebność kompensowało właścicielowi uszczerbek w jego majątku, który jest konsekwencją obniżenia się wartości nieruchomości, jako składnika jego majątku w związku z jej obciążeniem służebnością.

Skład orzekający

Agnieszka Trytek - Błaszak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu służebności przesyłu, uwzględnienie strefy kontrolowanej i obniżenia wartości nieruchomości przy ustalaniu wynagrodzenia, a także kwestia zasiedzenia służebności przesyłu w przypadku braku wymaganej formy umowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy gazociągu przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu i braku wymaganej formy umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z zasiedzeniem służebności przesyłu i ustalaniem wynagrodzenia za jej ustanowienie, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości obciążonych infrastrukturą przesyłową.

Czy przedsiębiorstwo gazownicze może zasiedzieć służebność przesyłu? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.

Dane finansowe

WPS: 678 000 PLN

wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu: 642 400 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst