I KZP 9/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) dotyczące możliwości badania przez sąd stosujący tymczasowe aresztowanie w ramach procedury wykonywania Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA) przesłanki ogólnej stosowania środka zapobiegawczego, określonej w art. 249 § 1 k.p.k. RPO twierdził, że w orzecznictwie ujawniły się rozbieżności, a sądy w jednym nurcie nie badały tej przesłanki, uznając wydanie ENA za wystarczające, podczas gdy w drugim nurcie dopuszczały taką możliwość. Sąd Najwyższy, po analizie przedstawionych przez RPO orzeczeń, uznał stanowisko prokuratora Prokuratury Generalnej o braku spełnienia warunków do podjęcia uchwały. Stwierdzono, że RPO nie wykazał istnienia rozbieżności w wykładni art. 607k § 3 k.p.k., który stanowi samoistną podstawę stosowania tymczasowego aresztowania w procedurze ENA i nie wymaga badania dowodowej podstawy nakazu. Sąd podkreślił, że mechanizm ENA opiera się na wzajemnym zaufaniu państw członkowskich UE i nie przewiduje kontroli dowodowej podstawy nakazu. Odmówiono podjęcia uchwały z powodu braku wykazanych rozbieżności w orzecznictwie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących stosowania tymczasowego aresztowania w ramach Europejskiego Nakazu Aresztowania, w szczególności samoistność podstawy prawnej wynikającej z art. 607k § 3 k.p.k. i brak obowiązku badania dowodowej podstawy nakazu przez sąd wykonujący.
Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury wykonywania ENA i nie przesądza o możliwości badania dowodów w innych kontekstach prawnych. Odnosi się do stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sąd stosujący tymczasowe aresztowanie w ramach procedury wykonywania Europejskiego Nakazu Aresztowania jest uprawniony do badania, czy zachodzi przesłanka ogólna stosowania środka zapobiegawczego, o której mowa w art. 249 § 1 k.p.k., czy też samo wydanie ENA należy uznać za wystarczające uprawdopodobnienie zarzutu popełnienia przestępstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd stosujący tymczasowe aresztowanie w ramach procedury wykonywania Europejskiego Nakazu Aresztowania nie jest zobowiązany do badania przesłanki ogólnej stosowania środka zapobiegawczego z art. 249 § 1 k.p.k., gdyż art. 607k § 3 k.p.k. stanowi samoistną podstawę stosowania tymczasowego aresztowania w tym postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Rzecznik Praw Obywatelskich nie wykazał istnienia rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych w tej kwestii. Przepis art. 607k § 3 k.p.k. stanowi lex specialis wobec art. 249 § 1 k.p.k. i nie wymaga badania dowodowej podstawy ENA, opierając się na zasadzie wzajemnego zaufania państw członkowskich UE.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Prokuratura Generalna | organ_państwowy | strona |
Przepisy (10)
Główne
u.RPO art. 16 § ust. 2 pkt 4
Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich
Podstawa prawna wystąpienia RPO do SN z wnioskiem o podjęcie uchwały wyjaśniającej przepisy budzące wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.
u.s.n. art. 60 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa prawna wystąpienia RPO do SN z wnioskiem o podjęcie uchwały w związku z ujawnionymi rozbieżnościami w wykładni prawa.
u.s.n. art. 61 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Warunek podjęcia uchwały przez SN - potrzeba wyjaśnienia zagadnienia i rozstrzygnięcia rozbieżności w wykładni prawa.
k.p.k. art. 607k § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa stosowania tymczasowego aresztowania w procedurze ENA; zdanie trzecie stanowi samoistną podstawę, nie wymagającą badania dowodowej podstawy nakazu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 249 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Ogólna przesłanka stosowania środków zapobiegawczych - duże prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa.
k.p.k. art. 607p § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
Podstawa odmowy wykonania ENA, jeżeli naruszałoby to wolności i prawa człowieka i obywatela.
k.p.k. art. 258
Kodeks postępowania karnego
Przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania.
k.p.k. art. 257 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada ultima ratio stosowania środków zapobiegawczych.
k.p.k. art. 249 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Cel stosowania środków zapobiegawczych - zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania.
k.p.k. art. 251 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi uzasadnienia postanowienia o zastosowaniu aresztu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez RPO rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych. • Art. 607k § 3 k.p.k. stanowi samoistną podstawę stosowania tymczasowego aresztowania w procedurze ENA. • Mechanizm ENA opiera się na zasadzie wzajemnego zaufania państw członkowskich UE i nie przewiduje kontroli dowodowej podstawy nakazu. • Stosowanie środków zapobiegawczych nie narusza zasady domniemania niewinności.
Odrzucone argumenty
Istnienie rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych co do możliwości badania przesłanki ogólnej stosowania środka zapobiegawczego w procedurze ENA. • Samo wydanie ENA nie jest wystarczające do zastosowania tymczasowego aresztowania bez badania dowodów. • Obowiązek sądu badania dowodowej podstawy ENA w celu ochrony prawa do obrony i domniemania niewinności.
Godne uwagi sformułowania
samoistna podstawa stosowania tymczasowego aresztowania • lex specialis • zasada wzajemnego uznawania orzeczeń • wysoki stopień zaufania • nie ma potrzeby weryfikowania dowodowej podstawy postanowienia o aresztowaniu
Skład orzekający
Stanisław Zabłocki
przewodniczący
Henryk Gradzik
sprawozdawca
Kazimierz Klugiewicz
członek
Wiesław Kozielewicz
członek
Andrzej Siuchniński
członek
Dariusz Świecki
członek
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania tymczasowego aresztowania w ramach Europejskiego Nakazu Aresztowania, w szczególności samoistność podstawy prawnej wynikającej z art. 607k § 3 k.p.k. i brak obowiązku badania dowodowej podstawy nakazu przez sąd wykonujący."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury wykonywania ENA i nie przesądza o możliwości badania dowodów w innych kontekstach prawnych. Odnosi się do stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu współpracy międzynarodowej w sprawach karnych i stosowania środków zapobiegawczych, które ma praktyczne znaczenie dla prawników procesowych i osób ściganych w trybie ENA.
“Czy Europejski Nakaz Aresztowania to automatyczna przepustka do aresztu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.