I KZ 50/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie prokuratora na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w P., które uchyliło środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania wobec podejrzanego st. chor. sztab. rez. A. P. Prokurator zarzucił sądowi niższej instancji bezzasadne uznanie braku obawy matactwa ze strony podejrzanego oraz nieuwzględnienie grożącej surowej kary jako samodzielnej przesłanki do utrzymania aresztu. Sąd Najwyższy nie przychylił się do tych zarzutów. Wskazał, że podejrzany przebywał w areszcie przez niemal sześć miesięcy, co pozwoliło na zebranie kluczowego materiału dowodowego, w tym nagrań i zeznań świadków. Podkreślono, że samo stwierdzenie potrzeby zbierania dalszych dowodów nie jest wystarczającą przesłanką do przedłużenia aresztu, a dyrektywa minimalizacji środków zapobiegawczych traktuje tymczasowe aresztowanie jako środek ostateczny. Sąd uznał, że Wojskowy Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, iż na obecnym etapie postępowania zagrożenie matactwem jest znikome, a argument o grożącej surowej karze, choć formalnie może stanowić przesłankę, musi być rozpatrywany w kontekście całokształtu okoliczności i stadium postępowania, zgodnie z art. 258 § 4 k.p.k. W związku z tym Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o uchyleniu tymczasowego aresztowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania, zwłaszcza w kontekście grożącej kary i zebranego materiału dowodowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i dowodowej; interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących środków zapobiegawczych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy grożąca surowa kara może stanowić samodzielną przesłankę do przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania w sytuacji, gdy zebrano większość materiału dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, grożąca surowa kara nie może stanowić samodzielnej przesłanki do przedłużenia tymczasowego aresztowania, jeśli nie zachodzą inne uzasadnione obawy, a materiał dowodowy został w dużej mierze zabezpieczony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że choć nowelizacja z 2016 r. przywróciła surową karę jako potencjalną przesłankę, należy ją interpretować w kontekście art. 258 § 4 k.p.k., uwzględniając stadium postępowania i zebrany materiał dowodowy. W sytuacji, gdy większość dowodów została zgromadzona, a podejrzany przebywał w areszcie niemal sześć miesięcy, obawa wpływu na postępowanie jest znikoma.
Czy samo stwierdzenie potrzeby zbierania dalszych dowodów uzasadnia przedłużenie stosowania tymczasowego aresztowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, potrzeba zbierania kolejnych dowodów nie może być samodzielną przesłanką do przedłużenia tymczasowego aresztowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (WZ 15/09), wskazując, że przedłużenie aresztu w postępowaniu przygotowawczym może nastąpić tylko ze względu na 'szczególne okoliczności sprawy', a nie samo stwierdzenie potrzeby dalszego zbierania dowodów.
Czy lekceważenie norm prawnych przez podejrzanego może stanowić uzasadnioną obawę matactwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo lekceważenie norm prawnych przez podejrzanego nie jest wystarczające do uznania uzasadnionej obawy matactwa, zwłaszcza gdy materiał dowodowy został zabezpieczony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że lekceważenie norm prawnych jest raczej regułą wśród osób ponoszących odpowiedzialność karną i nie predestynuje podejrzanego w szczególny sposób do podejmowania działań utrudniających śledztwo, szczególnie gdy inne przesłanki matactwa nie są wykazane.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| Prokurator Wydziału do spraw Wojskowych Prokuratury Okręgowej w P. | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 655 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 253 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 257
Kodeks postępowania karnego
dyrektywa minimalizacji środków zapobiegawczych, tymczasowe aresztowanie jako ultima ratio
k.p.k. art. 258 § 2
Kodeks postępowania karnego
grożąca surowa kara jako samodzielna przesłanka stosowania tymczasowego aresztowania
k.p.k. art. 258 § 4
Kodeks postępowania karnego
nakaz uwzględnienia rodzaju i charakteru obaw oraz stadium postępowania przy ocenie stosowania środka zapobiegawczego
Pomocnicze
k.k. art. 231 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 233 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 233 § 6
Kodeks karny
k.p.k. art. 249 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgromadzenie kluczowego materiału dowodowego w postaci nagrań i zeznań świadków. • Długi okres tymczasowego aresztowania (niemal sześć miesięcy) jako wystarczający czas na zabezpieczenie dowodów. • Brak realnych podstaw do przyjęcia obawy matactwa. • Grożąca surowa kara nie może być jedyną przesłanką, gdy inne okoliczności nie uzasadniają aresztu. • Zasada minimalizacji środków zapobiegawczych (ultima ratio).
Odrzucone argumenty
Uzasadniona obawa, że podejrzany będzie nakłaniał świadków do fałszywych zeznań lub w inny sposób utrudniał postępowanie. • Grożąca surowa kara jako samodzielna przesłanka do przedłużenia tymczasowego aresztowania. • Potrzeba dalszego zbierania dowodów jako podstawa przedłużenia aresztu.
Godne uwagi sformułowania
dyrektywa minimalizacji środków zapobiegawczych, nadającej tymczasowemu aresztowaniu charakter „ultima ratio” • Lekceważenie norm prawnych jest raczej regułą w gronie ponoszących odpowiedzialność karną, toteż nie może w jakiś szczególny sposób predestynować podejrzanego akurat w niniejszej sprawie do podejmowania działań utrudniających śledztwo. • Na aprobatę zasługuje wniosek Wojskowego Sądu Okręgowego w P., że na tym etapie śledztwa, gdy zgromadzono tak bogaty i niepodlegający manipulacji materiał dowodowy [...] zagrożenie ewentualnym negatywnym wpływem [...] jest znikome.
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania, zwłaszcza w kontekście grożącej kary i zebranego materiału dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i dowodowej; interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących środków zapobiegawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego – stosowania tymczasowego aresztowania i jego granic. Pokazuje, jak sąd najwyższej instancji ocenia przesłanki utrzymania izolacji podejrzanego.
“Kiedy areszt staje się zbyt długi? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice tymczasowego aresztowania.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.