Orzeczenie · 2026-03-17

I KK 48/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-17
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnekodeks karnyrecydywajazda po pijanemuwyrok nakazowykasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawa materialnegoart. 178a k.k.art. 37a k.k.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Nysie, który skazał P.D. za prowadzenie motoroweru w stanie nietrzeźwości w dniu 8 września 2025 r., będąc wcześniej prawomocnie skazanym za podobne przestępstwo. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 4 k.k. i na podstawie art. 37a § 1 k.k. w zw. z art. 37a § 1 k.k. orzekł karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, zakaz prowadzenia pojazdów dożywotnio oraz świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. mimo wyłączenia wynikającego z art. 37a § 2 k.k., który nie pozwala na orzeczenie grzywny zamiast kary pozbawienia wolności w przypadku sprawców przestępstw z art. 178a § 4 k.k. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu karnego, w tym nowelizację z 2022 r. obowiązującą od 1 października 2023 r., przychylił się do argumentacji Prokuratora Generalnego. Stwierdził, że przepis art. 37a § 2 k.k. jednoznacznie wyłącza możliwość zastosowania art. 37a § 1 k.k. do sprawców przestępstw z art. 178a § 4 k.k., co oznacza, że w takich przypadkach obligatoryjna jest kara pozbawienia wolności. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Nysie do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zastosowania właściwej podstawy prawnej i wymierzenia odpowiedniej kary.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów art. 37a § 1 i 2 k.k. w kontekście przestępstw z art. 178a § 4 k.k., zwłaszcza po nowelizacji z 2022 r.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących po 1 października 2023 r.

Zagadnienia prawne (1)

Czy można zastosować art. 37a § 1 k.k. (orzeczenie grzywny zamiast kary pozbawienia wolności) w przypadku sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., jeśli przepis ten został zmieniony ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. i wszedł w życie przed popełnieniem czynu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie art. 37a § 1 k.k. jest niedopuszczalne w przypadku sprawców przestępstw z art. 178a § 4 k.k., zgodnie z wyłączeniem zawartym w art. 37a § 2 k.k.

Uzasadnienie

Przepis art. 37a § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2023 r. (a więc przed popełnieniem czynu i wyrokowaniem) jednoznacznie wyłącza możliwość stosowania § 1 tego artykułu do sprawców przestępstw określonych w art. 178a § 4 k.k. Oznacza to, że w takich przypadkach obligatoryjna jest kara pozbawienia wolności, a nie grzywna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w zakresie uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
P.D.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 178a § 4

Kodeks karny

k.k. art. 37a § 1

Kodeks karny

Sąd nie może zastosować tego przepisu w celu orzeczenia grzywny zamiast kary pozbawienia wolności, jeśli sprawca popełnił przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.

k.k. art. 37a § 2

Kodeks karny

Wyłącza stosowanie § 1 do sprawców przestępstw określonych w art. 178a § 4 k.k.

Pomocnicze

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 42 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 43a § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 37a § 1 k.k. było niedopuszczalne w sytuacji popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., ze względu na wyłączenie zawarte w art. 37a § 2 k.k.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego materialnego i procesowego • przepisu art. 37a § 1 k.k. nie stosuje się m.in. do sprawców czynów określonych w art. 178a § 4 k.k. • nie budzi wątpliwości, iż doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia prawa materialnego

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

Andrzej Tomczyk

sprawozdawca

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów art. 37a § 1 i 2 k.k. w kontekście przestępstw z art. 178a § 4 k.k., zwłaszcza po nowelizacji z 2022 r."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących po 1 października 2023 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów, zwłaszcza po nowelizacjach, i jak błąd w tym zakresie może prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa karnego.

Błąd w przepisach kodeksu karnego: Sąd Najwyższy uchyla wyrok za jazdę po pijanemu!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst