Orzeczenie · 2026-05-27

I KK 33/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-27
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegokrajowa rada sądownictwanienależyta obsada sądubezstronnośćkpk

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego M. K. o wyłączenie sędziego SN Zbigniewa Kapińskiego od udziału w sprawie rozpoznania kasacji. Wniosek opierał się na zarzucie, że sędzia Kapiński został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. W kasacji podniesiono zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., dotyczącej wydania orzeczenia przez sąd w nienależytej obsadzie. Sąd Najwyższy uznał wniosek o wyłączenie za zasadny, stwierdzając, że udział sędziego Kapińskiego w rozpoznaniu sprawy, gdzie jednym z kluczowych zarzutów jest właśnie sposób jego powołania, mógłby prowadzić do uzasadnionych wątpliwości stron co do bezstronności sądu. Powołano się na uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt I KZP 2/22) oraz uchwałę połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy bierze w nim udział osoba powołana na sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sąd wyraził ubolewanie, że sędzia nie dostrzegł sytuacji, w której jego osobisty status mógłby wpływać na postrzeganie jego obiektywności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach karnych ze względu na sposób powołania do pełnienia urzędu, w kontekście zarzutów dotyczących nienależytej obsady sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi po zmianach w ustawie o KRS.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której rozpoznawany jest zarzut nienależytej obsady sądu z powodu sposobu powołania sędziów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Udział sędziego w sprawie, gdzie przedmiotem jest ocena jego własnego statusu jako sędziego powołanego w określony sposób, narusza zasadę nemo iudex in causa sua i może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, zgodnie z uchwałami Sądu Najwyższego.

Czy nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zachodzi.

Uzasadnienie

Zgodnie z uchwałą połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), taka sytuacja stanowi nienależytą obsadę sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
skazany M. K. (pośrednio)

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaskazany
Zbigniew Kapińskiosoba_fizycznasędzia
obrońca skazanegoinnewnioskodawca

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnych przyczyn odwoławczych, w tym nienależytej obsady sądu.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), która ukształtowała skład KRS.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia powołany na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. nie może orzekać w sprawie, gdzie podnoszony jest zarzut nienależytej obsady sądu z tego samego powodu. • Udział takiego sędziego narusza zasadę nemo iudex in causa sua i może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. • Uchwały połączonych Izb SN i składu siedmiu sędziów SN potwierdzają, że taka sytuacja stanowi nienależytą obsadę sądu.

Godne uwagi sformułowania

pośrednio wypowiadałby się na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego • strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439 §1 pkt 1 i 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie • nemo iudex in causa sua • nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Zbigniew Kapiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach karnych ze względu na sposób powołania do pełnienia urzędu, w kontekście zarzutów dotyczących nienależytej obsady sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi po zmianach w ustawie o KRS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii bezstronności sędziowskiej i nienależytej obsady sądu, co jest gorącym tematem w polskim orzecznictwie i mediach.

Sędzia SN wyłączony od rozpoznania kasacji. Kluczowy zarzut: sposób powołania do sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst