I KK 305/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich wniesioną na korzyść skazanego W. F. od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Głubczycach. Sąd Rejonowy uznał skazanego za winnego popełnienia przestępstw z art. 286 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k., wymierzając mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania oraz zobowiązując do naprawienia szkody na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w kwocie 11.539,61 zł. Kasacja dotyczyła obowiązku naprawienia szkody, a Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił rażące naruszenie art. 415 § 1 k.p.k., wskazując, że o tożsame roszczenie prawomocnie orzekł już wcześniej Sąd Okręgowy w Opolu w postępowaniu nakazowym (sygn. akt I Nc 68/12) na kwotę 84.058,92 zł. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że Sąd Rejonowy dopuścił się rażącej obrazy przepisów prawa procesowego. Podkreślono, że art. 415 § 1 k.p.k. zakazuje orzekania w procesie karnym obowiązku naprawienia szkody, jeżeli o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono w innym postępowaniu. Wskazano na tożsamość podmiotową i przedmiotową roszczenia, gdyż obie sprawy dotyczyły zobowiązań W. F. wobec ARiMR wynikających z umowy o dofinansowanie i zabezpieczonych wekslem. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony punkt wyroku w zakresie dotyczącym W. F. i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 415 § 1 k.p.k. w kontekście kumulacji roszczeń w postępowaniu karnym i cywilnym, a także zasady tożsamości roszczenia.
Dotyczy sytuacji, gdy o roszczeniu wynikającym z przestępstwa prawomocnie orzeczono w postępowaniu cywilnym przed wydaniem orzeczenia w procesie karnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd karny może orzec obowiązek naprawienia szkody, jeżeli o tożsame roszczenie prawomocnie orzekł już sąd cywilny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd karny nie może orzec obowiązku naprawienia szkody, jeżeli o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono w innym postępowaniu.
Uzasadnienie
Art. 415 § 1 k.p.k. zawiera klauzulę antykumulacyjną, która zakazuje orzekania w procesie karnym obowiązku naprawienia szkody, gdy roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie orzeczone. Celem jest uniknięcie kumulacji tytułów egzekucyjnych dotyczących tego samego roszczenia.
Czy roszczenie o naprawienie szkody w postępowaniu karnym jest tożsame z roszczeniem zasądzonym prawomocnym nakazem zapłaty w postępowaniu cywilnym, gdy obie sprawy dotyczą tych samych zobowiązań i stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji gdy zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa roszczenia, sąd karny nie może orzec obowiązku naprawienia szkody.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zachodziła łączność podmiotowa i przedmiotowa roszczenia dochodzonego na podstawie art. 46 § 1 k.k. z roszczeniem, o którym już prawomocnie orzeczono nakazem zapłaty w postępowaniu cywilnym. Obie sprawy dotyczyły zobowiązań W. F. wobec ARiMR wynikających z umowy i zabezpieczonych wekslem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. F. | osoba_fizyczna | skazany |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | skarżący |
| Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa | instytucja | pokrzywdzony |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 415 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz orzekania obowiązku naprawienia szkody, zadośćuczynienia lub nawiązki, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.
Pomocnicze
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Przepis określający przestępstwo oszustwa.
k.k. art. 297 § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący przestępstwa wyłudzenia kredytu.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Zasada kumulacji przepisów.
k.k. art. 69 § 1
Kodeks karny
Warunkowe zawieszenie wykonania kary.
k.k. art. 69 § 2
Kodeks karny
Warunkowe zawieszenie wykonania kary.
k.k. art. 70 § 1
Kodeks karny
Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.
k.p.k. art. 638
Kodeks postępowania karnego
Koszty postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 415 § 1 k.p.k.) polegające na zobowiązaniu oskarżonego do naprawienia szkody, mimo że o tożsamym roszczeniu prawomocnie orzekł już sąd cywilny.
Godne uwagi sformułowania
klauzula zakazująca orzekania w procesie karnym obowiązku naprawienia szkody, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono. • bezwzględny zakaz rozstrzygania w różnych postępowaniach (trybach) o tym samym wynikającym z przestępstwa roszczeniu, a w konsekwencji kumulowania tytułów egzekucyjnych wynikających z różnych orzeczeń. • klauzula antykumulacyjna wymaga dla swego zastosowania stwierdzenia zarówno tożsamości przedmiotowej, jak i podmiotowej owego roszczenia. • nie stanowi o „tej samej szkodzie”, ale o „tym samym roszczeniu”, których to pojęć nie sposób uznać za tożsame.
Skład orzekający
Zbigniew Kapiński
przewodniczący
Adam Roch
sprawozdawca
Stanisław Stankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 415 § 1 k.p.k. w kontekście kumulacji roszczeń w postępowaniu karnym i cywilnym, a także zasady tożsamości roszczenia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy o roszczeniu wynikającym z przestępstwa prawomocnie orzeczono w postępowaniu cywilnym przed wydaniem orzeczenia w procesie karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą unikania podwójnego dochodzenia roszczeń, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego i cywilnego.
“Sąd Najwyższy: Nie można dochodzić naprawienia szkody dwa razy – kluczowa zasada prawa karnego procesowego.”
Dane finansowe
WPS: 11 539,61 PLN
naprawienie_szkody: 11 539,61 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.