I KK 221/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J. O. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kwalifikacji prawnej czynu. Obrońca zarzucił m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 276 k.k., art. 54 § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 10 k.k.), błąd w ustaleniach faktycznych oraz nienależyte obsadzenie sądu odwoławczego przez sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy, działając w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy odniósł się do zarzutu nienależytej obsady sądu, wskazując, że możliwość skutecznego zakwestionowania obsady sądu wymaga wykazania, że wadliwość procesu powołania sędziego prowadziła do pozbawienia go przymiotu niezawisłości i bezstronności. Stwierdzono, że zarzut obrońcy miał charakter ogólnikowy i nie został poparty konkretnymi okolicznościami. Następnie Sąd Najwyższy wskazał, że kontroli kasacyjnej podlega wyrok sądu drugiej instancji, a zarzuty kasacyjne nie mogą sprowadzać się do powtórzenia zarzutów apelacyjnych. Sąd odwoławczy nie mógł naruszyć art. 276 k.k., gdyż jedynie utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, który stosował ten przepis. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut dotyczący art. 276 k.k. w znaczącej części rozpatrywać należy w kategorii błędu w ustaleniach faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego młodocianego sprawcy i dyrektyw wymiaru kary, Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy wyczerpująco odniósł się do możliwości stosowania art. 54 § 1 k.k., podkreślając, że przepisy te nie eliminują zasad wymiaru kary określonych w art. 53 k.k., a jedynie stawiają na pierwszym miejscu względy wychowawcze, nie wyłączając innych zasad. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście wadliwych nominacji sędziowskich, dopuszczalności kasacji w zakresie ustaleń faktycznych, kwalifikacji prawnej dokumentów utraconych ważności oraz zasad wymiaru kary dla młodocianych sprawców.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w kasacji. Interpretacja dotycząca nienależytej obsady sądu opiera się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy udział w składzie orzekającym sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia z powodu nienależytej obsady sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, możliwość skutecznego zakwestionowania obsady sądu wymaga wykazania, że wadliwość procesu powołania sędziego prowadziła do pozbawienia go przymiotu niezawisłości i bezstronności w ujęciu obiektywnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut nienależytej obsady sądu ma charakter ogólnikowy i nie został poparty konkretnymi okolicznościami dowodzącymi braku bezstronności i niezależności sędziego. Ogólne wadliwości konstytucyjne procedury powołania sędziów nie prowadzą automatycznie do nienależytej obsady sądu w każdym przypadku.
Czy w postępowaniu kasacyjnym można powtórnie kwestionować ustalenia faktyczne i ocenę dowodów dokonaną przez sąd pierwszej instancji, która nie została zmieniona przez sąd odwoławczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie kasacyjne nie jest postępowaniem, w którym strona może żądać ponownej kontroli wyroku sądu pierwszej instancji. Zarzuty kasacyjne muszą wskazywać na wadliwe rozpoznanie zarzutów przez sąd odwoławczy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że kontroli kasacyjnej podlega wyrok sądu drugiej instancji. Zarzuty kasacyjne nie mogą sprowadzać się do powtórzenia zarzutów apelacyjnych, lecz muszą wskazywać na pominięcie lub wadliwe rozpoznanie zarzutów przez sąd odwoławczy. W tej sprawie zarzuty obrońcy w istocie dotyczyły ponownej oceny ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.
Czy dokument, który utracił ważność z mocy prawa, może stanowić przedmiot przestępstwa z art. 276 k.k. (ukrycie lub zniszczenie dokumentu)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, za dokument w rozumieniu art. 115 § 14 k.k. może być uznany także dokument, którego prawne znaczenie wygasło, jeżeli określona osoba co najmniej przypisuje takiemu dokumentowi określone znaczenie prawne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na pogląd doktryny, zgodnie z którym nawet dokument, który utracił ważność, może być przedmiotem przestępstwa z art. 276 k.k., jeśli sprawca przypisuje mu znaczenie prawne. W tej sprawie dowód osobisty był traktowany przez skazanego jako gwarancja spłaty zadłużenia.
Czy przy wymiarze kary dla młodocianego sprawcy sąd jest zobowiązany do stosowania łagodniejszych środków, ignorując inne zasady wymiaru kary?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 54 § 1 k.k. formułuje szczególną dyrektywę wymiaru kary dla młodocianych, stawiając na pierwszym miejscu względy wychowawcze, ale nie eliminuje zasad wymiaru kary określonych w art. 53 k.k. i nie nakazuje pobłażliwego traktowania sprawców.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 54 § 1 k.k. nie nakazuje łagodzenia kar młodocianym ani pobłażliwego traktowania, lecz nakazuje uwzględnienie względów wychowawczych obok innych zasad wymiaru kary, takich jak tryb życia sprawcy, motywy czy sposób działania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. O. | osoba_fizyczna | skazany |
| R. Ś. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| S. C. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Prokurator Rejonowy dla Wrocławia – Psie Pole | organ_państwowy | strona postępowania |
Przepisy (25)
Główne
k.k. art. 191 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 280 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 276
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 85 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 1a
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 54 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 115 § § 10
Kodeks karny
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Karta Praw Podstawowych UE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 115 § § 14
Kodeks karny
k.k. art. 53
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut nienależytej obsady sądu nie został wykazany konkretnymi okolicznościami. • Zarzuty dotyczące prawa materialnego i ustaleń faktycznych miały charakter próby ponownej weryfikacji orzeczenia sądu pierwszej instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. • Dokument, który utracił ważność, może być przedmiotem przestępstwa z art. 276 k.k. • Przepisy dotyczące młodocianych sprawców nie wyłączają stosowania ogólnych zasad wymiaru kary.
Odrzucone argumenty
Nienależyta obsada sądu odwoławczego z powodu wadliwego powołania sędziego. • Obraza przepisów prawa materialnego (art. 276 k.k., art. 54 § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 10 k.k.). • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. • Rażąca niewspółmierność kary.
Godne uwagi sformułowania
kasację jako oczywiście bezzasadną • możliwość skutecznego zakwestionowania należytej obsady sądu - w przypadku sądu powszechnego - uwarunkowana jest wykazaniem, że w konkretnej sprawie wadliwość procesu powołania sędziego prowadziła do pozbawienia sędziego przymiotu niezawisłości i bezstronności w ujęciu obiektywnym • twierdzenie skarżącego ma charakter ogólnikowy • Postępowanie kasacyjne nie jest jednak postępowaniem, w którym strona może żądać ponownej kontroli wyroku sądu pierwszej instancji • za dokument w rozumieniu art. 115 § 14 k.k. może być także uznany taki dokument, którego prawne znaczenie (formalna ważność) wygasło (...) wówczas, gdy określona osoba co najmniej przypisuje takiemu dokumentowi określone znaczenie prawne • art. 54 § 1 k.k. (...) nie wyłączają one jednak innych zasad wymiaru kary a zatem winny być zestawione z pozostałymi okolicznościami istotnymi przy wymiarze kary
Skład orzekający
Jarosław Matras
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście wadliwych nominacji sędziowskich, dopuszczalności kasacji w zakresie ustaleń faktycznych, kwalifikacji prawnej dokumentów utraconych ważności oraz zasad wymiaru kary dla młodocianych sprawców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w kasacji. Interpretacja dotycząca nienależytej obsady sądu opiera się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wadliwymi nominacjami sędziowskimi i ich wpływem na proces karny, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym.
“Czy wadliwie powołany sędzia unieważnia wyrok? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię procesową.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.