I KK 113/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonego P. E. od wyroku Sądu Rejonowego w Trzciance z dnia 13 stycznia 2026 r. (sygn. akt II K 503/25). Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego za nielegalny pobór energii elektrycznej, orzekając jednocześnie karę pieniężną i świadczenie na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym. Wyrok ten uprawomocnił się 21 stycznia 2026 r. Prokurator Generalny zarzucił w kasacji rażące naruszenie art. 66 § 1 k.k., wskazując, że oskarżony P. E. był w dacie wyrokowania prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2025 r. (sygn. akt III K 256/25) za inne przestępstwo, co stanowiło negatywną przesłankę do zastosowania warunkowego umorzenia postępowania. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem prawa materialnego. Podkreślono, że warunkowe umorzenie postępowania jest dostępne tylko dla sprawców, których czyn miał charakter incydentalny i którzy nie byli uprzednio karani za umyślne przestępstwa. Fakt wcześniejszego skazania oskarżonego, które uprawomocniło się 30 grudnia 2025 r., obiektywnie uniemożliwiał zastosowanie środka probacyjnego z art. 66 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Trzciance do ponownego rozpoznania, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek warunkowego umorzenia postępowania karnego, w szczególności wymogu braku uprzedniej karalności za umyślne przestępstwo.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie sąd niższej instancji nie miał wiedzy o wcześniejszym skazaniu oskarżonego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy można warunkowo umorzyć postępowanie karne wobec sprawcy, który w dacie wyrokowania był już prawomocnie skazany za inne umyślne przestępstwo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, warunkowe umorzenie postępowania jest niedopuszczalne, gdy sprawca był uprzednio prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo.
Uzasadnienie
Warunkowe umorzenie postępowania wymaga, aby sprawca nie był uprzednio karany za umyślne przestępstwo, co stanowi negatywną przesłankę jego stosowania. Prawomocne skazanie za inne przestępstwo przed datą wyrokowania w sprawie o warunkowe umorzenie wyklucza możliwość zastosowania tego środka probacyjnego.
Czy brak wiedzy sądu o wcześniejszej karalności oskarżonego zwalnia z obowiązku stosowania przepisów prawa materialnego dotyczących warunkowego umorzenia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak wiedzy sądu o wcześniejszej karalności nie wpływa na ocenę wady orzeczenia, jeśli naruszenie prawa materialnego miało charakter obiektywny.
Uzasadnienie
Nawet jeśli sąd nie dysponował aktualnymi danymi z Krajowego Rejestru Karnego, obiektywny fakt wcześniejszego skazania oskarżonego stanowi naruszenie prawa materialnego przy orzekaniu warunkowego umorzenia postępowania. Przyczyna pominięcia tej okoliczności nie rzutuje na ocenę wady orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. E. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| E. Sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 278 § § 5
Kodeks karny
k.k. art. 66 § § 1
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania jest możliwe, gdy sprawca nie był karany za umyślne przestępstwo.
Pomocnicze
k.k. art. 66 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 67 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 67 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 43a § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony był prawomocnie skazany za inne umyślne przestępstwo w dacie wyrokowania, co wyklucza warunkowe umorzenie postępowania (art. 66 § 1 k.k.).
Godne uwagi sformułowania
Warunkowe umorzenie postępowania jest dostępne wyłącznie dla tych sprawców, których czyn miał charakter incydentalny. • Z dniem 30 grudnia 2025 r. zaktualizowała się bowiem negatywna przesłanka, o której mowa w art. 66 § 1 k.k. • Brak wiedzy po stronie Sądu nie oznacza jednak, że zaskarżony wyrok nie został wydany z naruszeniem prawa.
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Grubba
członek
Jarosław Matras
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek warunkowego umorzenia postępowania karnego, w szczególności wymogu braku uprzedniej karalności za umyślne przestępstwo."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie sąd niższej instancji nie miał wiedzy o wcześniejszym skazaniu oskarżonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa karnego materialnego dotyczącą warunkowego umorzenia postępowania i podkreśla znaczenie obiektywnej karalności, nawet w przypadku braku pełnej wiedzy sądu o stanie faktycznym.
“Czy można uniknąć kary, jeśli sąd nie wie o wcześniejszym skazaniu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.