I KK 100/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego M.J. od wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k., art. 244 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., wymierzając karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 2 lata próby, zakaz prowadzenia pojazdów na 3 lata oraz świadczenie pieniężne. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię i niezastosowanie art. 178a § 4 k.k., co skutkowało przyjęciem niewłaściwej kwalifikacji prawnej czynu i łagodniejszym wymiarem kary. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, wskazując, że sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 178a § 4 k.k., który przewiduje surowszą odpowiedzialność, gdy sprawca czynu z § 1 popełnia go w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego za inne przestępstwo. Uchybienie to miało istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ mogło skutkować orzeczeniem dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów, wyższej kwoty świadczenia pieniężnego oraz brakiem możliwości warunkowego zawieszenia kary. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 178a § 4 k.k. w kontekście recydywy w przestępstwach komunikacyjnych, zwłaszcza w przypadku zbiegu z innymi przepisami.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej opisanej w art. 178a § 4 k.k. i wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy błędna wykładnia art. 178a § 4 k.k. przez sąd niższej instancji, polegająca na niezastosowaniu tego przepisu w sytuacji, gdy sprawca czynu z art. 178a § 1 k.k. popełnia go w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego za inne przestępstwo, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, błędna wykładnia art. 178a § 4 k.k. przez sąd niższej instancji stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 178a § 4 k.k. nie pozostawia wątpliwości co do surowszej odpowiedzialności sprawcy czynu z § 1, jeśli popełnia go w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego za dowolne przestępstwo. Niezastosowanie tego przepisu przez sąd pierwszej instancji skutkowało błędną kwalifikacją prawną czynu i łagodniejszym wymiarem kary, w tym możliwością warunkowego zawieszenia kary, co było sprzeczne z dyspozycją tego przepisu.
Jaka jest prawidłowa kwalifikacja prawna czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego za inne przestępstwo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawidłowa kwalifikacja prawna obejmuje art. 178a § 1 i 4 k.k. oraz art. 180a k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k., z zastosowaniem art. 178a § 4 k.k. w związku z art. 11 § 3 k.k. w podstawie wymiaru kary.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że czyn popełniony w warunkach opisanych w pytaniu wyczerpuje znamiona występku z art. 178a § 4 k.k., co obliguje sąd do zastosowania tego przepisu przy kwalifikacji prawnej i wymiarze kary. Niezastosowanie tego przepisu prowadzi do błędnej oceny prawnej czynu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.J. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.
k.k. art. 178a § § 4
Kodeks karny
Przewiduje surowszą odpowiedzialność, gdy sprawca czynu z § 1 popełnia go w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego za dowolne przestępstwo.
Pomocnicze
k.k. art. 244
Kodeks karny
Dotyczy niezastosowania się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów.
k.k. art. 180a
Kodeks karny
Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego pomimo cofnięcia uprawnień.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów, gdy czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach ustawy.
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy wymiaru kary w zbiegu przepisów, gdy czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach ustawy.
k.k. art. 42 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy orzekania dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
k.k. art. 43a § § 3
Kodeks karny
Dotyczy orzekania świadczenia pieniężnego w przypadku skazania za niektóre przestępstwa.
k.k. art. 69 § § 4
Kodeks karny
Dotyczy warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności w szczególnych przypadkach.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Reguluje rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 178a § 4 k.k., poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i w konsekwencji zaniechanie zakwalifikowania zachowania M.J. na podstawie tego przepisu oraz jego niezastosowanie w podstawie skazania i wymiaru kary. • Przyjęcie błędnej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu z art. 178a § 1 k.k. i art. 244 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., polegającego na prowadzeniu w dniu 17 lipca 2025 r. w ruchu lądowym pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości i niezastosowanie się do decyzji Starosty z dnia 6 lutego 2012 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi oraz do zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres jednego roku, orzeczonego prawomocnie za przestępstwo z art. 180a k.k. wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim z dnia 7 marca 2025 r. sygn. akt II K 41/25, podczas gdy M.J. dopuścił się tego czynu w okresie obowiązującego go, orzeczonego w związku ze skazaniem za powyższe przestępstwo, zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, wykonywanego w okresie od 4 kwietnia 2025 r. do 4 kwietnia 2026 r., czym wyczerpał znamiona art. 178a § 1 i 4 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. • Konsekwencje błędnej kwalifikacji prawnej, w tym obowiązek orzeczenia nie czasowego, tylko dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (art. […]
Odrzucone argumenty
Argumentacja skazanego M.J. wskazująca, że kasacja jest bezzasadna.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa karnego materialnego • dokonanie jego błędnej wykładni i w konsekwencji zaniechanie zakwalifikowania zachowania M.J. na podstawie tego przepisu oraz jego niezastosowanie w podstawie skazania i wymiaru kary • Taka wykładnia prawa jest jednak błędna. • Brzmienie art. 178a § 4 k.k. nie pozostawia bowiem wątpliwości, że jeżeli sprawca czynu z art. 178a § 1 k.k. dopuścił się go w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych podlega surowszej, niż przewidziana w art. 178a § 1 k.k., odpowiedzialności karnej, w związku ze skazaniem za dowolne przestępstwo, za które orzeczono ten środek karny. • Prawidłowy proces subsumpcji w tej sprawie, z równoczesną identyfikacją pomijalnego zbiegu przepisów ustawy karnej w relacji art. 178a § 4 k.k. do art. 244 k.k., determinował po stronie Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim obowiązek zakwalifikowania czynu przypisanego M.J. jako wypełniającego znamiona występku z art. 178a § 1 i 4 k.k. i art. 180a k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k., jak również obowiązek zastosowania art. 178a § 4 k.k. w związku z art. 11 § 3 k.k. w podstawie wymiaru kary.
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
przewodniczący
Jarosław Matras
członek
Paweł Wiliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 178a § 4 k.k. w kontekście recydywy w przestępstwach komunikacyjnych, zwłaszcza w przypadku zbiegu z innymi przepisami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej opisanej w art. 178a § 4 k.k. i wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego – recydywy w przestępstwach drogowych i prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu, co jest istotne dla praktyków prawa karnego i może być interesujące dla szerszej publiczności ze względu na powszechność tego typu przestępstw.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Jazda po alkoholu mimo zakazu to nie tylko wykroczenie, ale surowsze przestępstwo!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.