I GZ 290/26Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania brak pełnomocnika 27
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuFundacja złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem NSA z dnia 25 marca 2026 r. (sygn. akt I GZ 91/26). Jako podstawy wznowienia wskazała szereg zarzutów dotyczących niezgodności z Konstytucją i prawem UE procedur powoływania sędziów, co miało skutkować wadliwością składów orzekających w poprzednich instancjach, w tym NSA. Fundacja powołała się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego, TSUE oraz na naruszenie Karty Praw Podstawowych i EKPC. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, postanowił ją odrzucić. Kluczową przyczyną odrzucenia było niespełnienie wymogu formalnego, jakim jest sporządzenie skargi o wznowienie postępowania przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 175 § 1 w zw. z art. 276 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że Fundacja nie należała do kręgu podmiotów zwolnionych z tego obowiązku, a brak profesjonalnego pełnomocnika stanowi wadę nieusuwalną, skutkującą odrzuceniem skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł sanować tej wady.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWymogi formalne dotyczące skargi o wznowienie postępowania przed NSA, w szczególności obowiązek posiadania profesjonalnego pełnomocnika i konsekwencje jego braku.
Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury wznowienia postępowania i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii wadliwości składów sądów wynikających z wadliwych procedur powoływania sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem NSA może być sporządzona przez podmiot inny niż adwokat lub radca prawny, jeśli nie przysługują mu wyjątki od przymusu adwokacko-radcowskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o wznowienie postępowania przed NSA musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że strona należy do kręgu podmiotów zwolnionych z tego obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że skarga o wznowienie postępowania ma charakter nadzwyczajny i podlega rygorystycznym wymogom formalnym. Brak profesjonalnego pełnomocnika, gdy nie zachodzą ustawowe wyjątki, jest wadą nieusuwalną skutkującą odrzuceniem skargi.
Czy wadliwość procedury powoływania sędziów, wynikająca z niezgodności przepisów z Konstytucją lub prawem UE, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozpoznał tej kwestii merytorycznie, ponieważ skarga została odrzucona z przyczyn formalnych.
Uzasadnienie
Fundacja podnosiła zarzuty dotyczące nielegalnego składu sądów NSA i WSA, powołując się na wyroki TK i TSUE kwestionujące procedury powoływania sędziów. Sąd uznał jednak, że te argumenty nie mogły być rozpatrzone ze względu na odrzucenie skargi z powodu braku wymaganego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 175 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg sporządzenia skargi o wznowienie postępowania przez adwokata lub radcę prawnego.
p.p.s.a. art. 280
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Badanie skargi o wznowienie postępowania pod kątem formalnym.
p.p.s.a. art. 276
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do skargi o wznowienie postępowania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 272 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
p.p.s.a. art. 271 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
p.p.s.a. art. 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis uznany za sprzeczny z Konstytucją, co miało wpływać na podstawę stosowania uchwały NSA.
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis, którego wykładnia była przedmiotem uchwały NSA, na którą powołano się w kontekście art. 5a p.p.s.a.
p.p.s.a. art. 272 § § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wznowienia postępowania w kontekście wyroku TSUE.
p.p.s.a. art. 271 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wznowienia postępowania w kontekście naruszenia przepisów.
p.p.s.a. art. 91 § § 21
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wznowienia postępowania w kontekście braku powiadomienia o terminie rozprawy.
p.p.s.a. art. 175 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyjątki od przymusu adwokacko-radcowskiego.
p.p.s.a. art. 175 § § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dodatkowe wyjątki od przymusu adwokacko-radcowskiego.
p.p.s.a. art. 175 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dodatkowe wyjątki od przymusu adwokacko-radcowskiego dla doradców podatkowych i rzeczników patentowych.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga o wznowienie postępowania nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, co stanowi wadę nieusuwalną skutkującą odrzuceniem skargi.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące niezgodności z Konstytucją i prawem UE procedur powoływania sędziów, które miały skutkować wadliwością składów orzekających. • Zarzuty dotyczące naruszenia prawa do rzetelnego procesu i dostępu do sądu. • Wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
skarga o wznowienie postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny • niedopełnienie tego obowiązku (tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego) jest wadą nieusuwalną skargi o wznowienie postępowania, która skutkuje jej odrzuceniem • skarżąca Fundacja nie posiada bowiem wymaganej ustawowo tzw. zdolności postulacyjnej do sporządzenia przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania • Ewentualne procedowanie tego wniosku i nawet przyznanie stronie pełnomocnika nie mogłoby sanować wspomnianej sytuacji niezachowania tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego w zakresie złożonej już skargi o wznowienie postepowania, która to wada skutkuje a limine odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania sądowego.
Skład orzekający
Beata Sobocha-Holc
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi formalne dotyczące skargi o wznowienie postępowania przed NSA, w szczególności obowiązek posiadania profesjonalnego pełnomocnika i konsekwencje jego braku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury wznowienia postępowania i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii wadliwości składów sądów wynikających z wadliwych procedur powoływania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i praworządnością, choć ostatecznie rozstrzygnięta została na gruncie formalnym.
“Nawet zarzuty o wadliwym składzie sądu nie pomogą, gdy skarga jest źle napisana – NSA odrzuca wniosek o wznowienie postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.