I GSK 949/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez C. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę spółki na czynność Prezydenta Wrocławia dotyczącą ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej. Spółka zarzucała sądowi niższej instancji naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym Konstytucji RP, argumentując, że ustalona miesięczna stawka dotacji na słuchacza w kwocie niecałych 3 zł jest iluzoryczna, nie pozwala na prowadzenie działalności oświatowej i stanowi naruszenie prawa do równego dostępu do wykształcenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że Konstytucja RP nie nakłada na władze publiczne obowiązku finansowania szkół niepublicznych w takim samym lub zbliżonym zakresie jak szkół publicznych. Prawo do indywidualnej pomocy finansowej, o którym mowa w art. 70 ust. 4 Konstytucji, adresowane jest do uczniów i studentów, a nie do podmiotów prowadzących szkoły. NSA zaznaczył również, że zasada dwusektorowości systemu szkolnictwa nie oznacza obowiązku pełnego finansowania szkół niepublicznych przez państwo, a jedynie gwarantuje możliwość ich tworzenia i prowadzenia. Sąd odwołał się do wcześniejszego orzecznictwa NSA w analogicznych sprawach, podzielając przedstawioną w nich argumentację.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących finansowania szkół niepublicznych, zakresu obowiązku państwa w tym zakresie oraz relacji między prawem do wykształcenia a finansowaniem szkół niepublicznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji niskiej dotacji oświatowej i nie obejmuje wszystkich aspektów finansowania szkół niepublicznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ustalenie miesięcznej stawki dotacji oświatowej na poziomie niecałych 3 zł na słuchacza stanowi naruszenie prawa do równego dostępu do wykształcenia i obowiązku finansowania działalności oświatowej przez władze publiczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalona stawka dotacji, choć niska, nie narusza przepisów Konstytucji ani ustaw, ponieważ Konstytucja nie nakłada obowiązku finansowania szkół niepublicznych w takim samym zakresie jak szkół publicznych, a prawo do indywidualnej pomocy finansowej przysługuje uczniom, nie zaś placówkom.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że Konstytucja RP nie zobowiązuje do finansowania szkół niepublicznych na równi ze szkołami publicznymi. Prawo do pomocy finansowej jest indywidualne i dotyczy uczniów. Zasada dwusektorowości szkolnictwa nie oznacza obowiązku pełnego finansowania szkół niepublicznych.
Czy prowadzenie szkoły niepublicznej jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów?
Odpowiedź sądu
Nie, prowadzenie szkół, w tym niepublicznych, nie jest działalnością gospodarczą, jednakże większość takich szkół jest częściowo finansowana przez uczniów (czesne), a państwo nie ma obowiązku finansowania ich działalności w całości.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą, ale podkreślił, że szkoły niepubliczne mają być finansowane w mniejszym stopniu ze środków publicznych niż szkoły publiczne, a podstawowa odpowiedzialność finansowa spoczywa na założycielach.
Przepisy (20)
Główne
u.f.z.o. art. 26 § 2
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
u.f.z.o. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
p.o. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
p.o. art. 1 § 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
p.o. art. 1 § 4
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
p.o. art. 1 § 9
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
p.o. art. 1 § 10
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
p.o. art. 1 § 11
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
p.o. art. 1 § 14
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
p.o. art. 10
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
p.o. art. 11
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
p.o. art. 170 § 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
rozporządzenie MEN art. 3
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023
Konstytucja art. 70 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 70
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 178 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 ppsa poprzez sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie art. 26 ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 1 u.f.z.o. oraz przepisów Prawa oświatowego i rozporządzenia MEN, poprzez błędne ustalenie stawki dotacji jako iluzorycznej. • Naruszenie art. 70 ust. 4 Konstytucji poprzez uznanie, że ustalenie stawki dotacji nie narusza prawa do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia. • Naruszenie art. 2, art. 7 w zw. z art. 70 Konstytucji poprzez uznanie, że ustalenie stawki dotacji poniżej 3 zł jest dopuszczalne. • Naruszenie art. 178 § 1 Konstytucji poprzez niezbadanie konstytucyjności przepisów rozporządzenia MEN.
Godne uwagi sformułowania
ustalenie kwoty dotacji oświatowej na poziomie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza nie stanowi pozornego finansowania działalności oświatowej szkół • kwota ta nie pozwala na pokrycie w zasadzie żadnych wydatków związanych z procesem kształcenia słuchacza • prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą • większość takich szkół jest w części finansowana przez uczniów, którzy ponoszą ustalone czesne • z art. 70 ust. 3 Konstytucji nie wynika prawo podmiotowe szkół niepublicznych do uzyskania środków na całość ich działalności • podstawowa odpowiedzialność za ich gospodarkę finansową spoczywa na ich założycielach • ustalona stawka dotacji, choć niska, nie narusza przepisów Konstytucji ani ustaw • Konstytucja nie nakłada obowiązku finansowania szkół niepublicznych w takim samym zakresie jak szkół publicznych • prawo do indywidualnej pomocy finansowej przysługuje uczniom, nie zaś placówkom
Skład orzekający
Tomasz Smoleń
przewodniczący
Anna Apollo
sędzia
Piotr Kraczowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących finansowania szkół niepublicznych, zakresu obowiązku państwa w tym zakresie oraz relacji między prawem do wykształcenia a finansowaniem szkół niepublicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niskiej dotacji oświatowej i nie obejmuje wszystkich aspektów finansowania szkół niepublicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansowania edukacji niepublicznej i potencjalnie niskich stawek dotacji, co może być interesujące dla podmiotów prowadzących takie placówki oraz dla szerszego grona odbiorców zainteresowanych systemem edukacji.
“Czy 3 zł dotacji na ucznia to legalne finansowanie edukacji? NSA wyjaśnia.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.