I GSK 925/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił decyzję ZUS w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Spór dotyczył ustalenia przeważającej działalności gospodarczej na dzień 30 listopada 2020 r., która była warunkiem uzyskania zwolnienia na podstawie rozporządzenia COVID-19. ZUS opierał się wyłącznie na danych z rejestru REGON, podczas gdy strona skarżąca twierdziła, że prowadzi inną, uprawniającą do zwolnienia działalność (PKD 55.10.Z). Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko WSA, uznał, że przepis § 10 rozporządzenia COVID-19, odsyłający do rejestru REGON, stanowi jedynie środek dowodowy, a nie wyłączną podstawę do ustalenia stanu faktycznego. Sąd podkreślił, że w przypadku wątpliwości lub kwestionowania danych z REGON, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wykładnia ta jest zgodna z zasadą sprawiedliwości proceduralnej i celem rozporządzenia, jakim jest udzielenie wsparcia przedsiębiorcom faktycznie dotkniętym skutkami pandemii. Sąd stwierdził, że ZUS zaniechał przeprowadzenia takiego postępowania, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie stanu faktycznego w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza gdy przepisy odsyłają do rejestrów urzędowych, a strona kwestionuje zawarte w nich dane. Interpretacja przepisów dotyczących zwolnień z ZUS w okresie pandemii.
Dotyczy specyficznego przepisu rozporządzenia COVID-19, ale zasady interpretacji i prowadzenia postępowania dowodowego mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy ustalenie przeważającej działalności gospodarczej na potrzeby zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z rozporządzeniem COVID-19, może opierać się wyłącznie na danych zawartych w rejestrze REGON, czy też organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w przypadku kwestionowania tych danych przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia rzeczywistej przeważającej działalności gospodarczej, jeśli dane w rejestrze REGON są kwestionowane lub budzą wątpliwości, a nie może opierać się wyłącznie na tych danych.
Uzasadnienie
Przepis rozporządzenia COVID-19 odsyłający do rejestru REGON jest jedynie środkiem dowodowym, a nie wyłączną podstawą ustalenia stanu faktycznego. Postępowanie dowodowe powinno być prowadzone zgodnie z k.p.a., uwzględniając twierdzenia strony i inne dowody, w celu zapewnienia sprawiedliwości proceduralnej i realizacji celu rozporządzenia.
Przepisy (20)
Główne
ustawa COVID-19 art. 31zo § 11
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 31zy § 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
rozporządzenie COVID-19 art. 10 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wspierania uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
rozporządzenie COVID-19 art. 10 § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wspierania uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
rozporządzenie COVID-19 art. 11 § 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wspierania uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Pomocnicze
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 180
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 123
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.p. art. 42 § 3
Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń art. 9
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD)
u. CEIDG art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 184
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ ZUS nie może opierać się wyłącznie na danych z rejestru REGON przy ustalaniu przeważającej działalności gospodarczej dla celów zwolnienia ze składek, lecz ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, jeśli dane te są kwestionowane lub budzą wątpliwości. • Zasada sprawiedliwości proceduralnej i cel rozporządzenia COVID-19 wymagają weryfikacji faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej, a nie tylko danych z rejestru.
Odrzucone argumenty
Argumentacja ZUS, że ustalenie przeważającej działalności gospodarczej może nastąpić wyłącznie na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON, bez możliwości weryfikacji w postępowaniu wyjaśniającym.
Godne uwagi sformułowania
Szybkość postępowania nie może dominować nad potrzebą wydania prawidłowej decyzji opartej na dokładnie wyjaśnionym stanie faktycznym. • Wprowadzenie sztywnej teorii dowodowej w pewnej sferze w drodze praktyki organów administracji narusza zasady postępowania administracyjnego, poprzez arbitralne ograniczenia zakresu art. 75 k.p.a. • Nie może budzić wątpliwości, że jednym z podstawowych środków gwarantujących sprawiedliwy rezultat postępowania są na gruncie procedury administracyjnej reguły prowadzenia postępowania dowodowego (art. 75–81 k.p.a.) oraz obowiązek dochodzenia przez organ administracji do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) w oparciu o wszechstronną analizę materiału dowodowego w sprawie (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). • Ustalenie rodzaju prowadzonej działalności wyłącznie w oparciu o treść wpisu w rejestrze podmiotów REGON, mogłoby skutkować odmową przyznania wsparcia przedsiębiorcy, który faktycznie prowadzi działalność dotkniętą ograniczeniami wprowadzonymi w związku z epidemią COVID-19 i w ich następstwie poniósł szkody, a to pozostawałoby w sprzeczności z założeniami rozporządzenia COVID-19 i celami, jakie ma ono realizować.
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Anna Stec
członek
Inga Gołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza gdy przepisy odsyłają do rejestrów urzędowych, a strona kwestionuje zawarte w nich dane. Interpretacja przepisów dotyczących zwolnień z ZUS w okresie pandemii."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu rozporządzenia COVID-19, ale zasady interpretacji i prowadzenia postępowania dowodowego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy państwa w czasie pandemii i pokazuje, jak ważne jest prawo do obrony i postępowanie dowodowe, nawet gdy przepisy wydają się proste. Pokazuje konflikt między formalizmem a rzeczywistym celem regulacji.
“ZUS nie może ignorować faktów: rejestr REGON to nie wyrok w sprawie zwolnienia ze składek!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.