Orzeczenie · 2018-12-19

I GSK 820/16Odmowa stwierdzenia nieważności podatku akcyzowego 6

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2018-12-19
NSAPodatkoweWysokansa
podatek akcyzowystwierdzenie nieważnościrażące naruszenie prawadoręczenie decyzjipełnomocnictwopostępowanie nadzwyczajneOrdynacja podatkowaustawa o podatku akcyzowymskarga kasacyjna

Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji określającej skarżącej zobowiązanie w podatku akcyzowym za maj, październik i listopad 2004 r. Podstawą wniosku o stwierdzenie nieważności było rzekome rażące naruszenie prawa, w tym brak skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 17 ustawy o podatku akcyzowym (upa), który ograniczał krąg podmiotów mogących być pełnomocnikiem w postępowaniu w zakresie akcyzy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownemu merytorycznemu rozpatrzeniu sprawy, a jedynie ocenie, czy decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 247 Ordynacji podatkowej (op). Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Wcześniejsze orzeczenia NSA potwierdziły, że organy prawidłowo postąpiły, wzywając do wyjaśnienia statusu pełnomocnika i podtrzymania odwołania, a brak odpowiedzi skutkował niedopuszczalnością odwołania. Sąd odniósł się również do kwestii szacowania podstawy opodatkowania, wskazując na wcześniejsze orzeczenia NSA, które potwierdziły prawidłowość zastosowania tej procedury w sytuacji nierzetelnego prowadzenia dokumentacji podatkowej przez stronę. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oraz charakteru postępowania nadzwyczajnego w sprawach podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z brakiem skutecznego odwołania i wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak skutecznego doręczenia decyzji nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, jeśli decyzja ostateczna weszła do obrotu prawnego i nie została skutecznie zaskarżona w zwykłym trybie.

Uzasadnienie

Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownemu merytorycznemu badaniu sprawy. Rażące naruszenie prawa musi być oczywiste i wynikać z bezpośredniego zestawienia treści decyzji z przepisem prawa. W tej sprawie, kwestia doręczenia była badana w postępowaniu odwoławczym, a decyzja stała się ostateczna.

Czy uznanie osoby, która nie mogła być pełnomocnikiem zgodnie z art. 17 ustawy o podatku akcyzowym, za pełnomocnika strony stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo uznanie osoby, która nie spełnia wymogów art. 17 upa, za pełnomocnika nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli strona nie podtrzymała odwołania i organ stwierdził jego niedopuszczalność.

Uzasadnienie

W przypadku wątpliwości co do statusu pełnomocnika, organ powinien wezwać do wyjaśnienia. Brak wyjaśnienia przez pełnomocnika jego statusu oraz brak podtrzymania odwołania przez stronę prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie mógł merytorycznie rozpoznać sprawy, a późniejsze postępowanie o stwierdzenie nieważności nie może służyć naprawieniu błędów proceduralnych zwykłego postępowania.

Czy postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej może służyć ponownemu merytorycznemu rozpatrzeniu sprawy podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma charakter nadzwyczajny i służy wyłącznie ocenie, czy decyzja dotknięta jest jedną z najpoważniejszych wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie ponownemu badaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Uzasadnienie

Celem postępowania nadzwyczajnego jest sprawdzenie legalności decyzji ostatecznej pod kątem kwalifikowanych wad, a nie ponowne rozstrzyganie o istocie sprawy podatkowej. Weryfikacja ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu zwyczajnym nie jest dopuszczalna w tym trybie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji w podatku akcyzowym.

Przepisy (8)

Główne

upa art. 17

Ustawa o podatku akcyzowym

Katalog podmiotów mogących występować w charakterze pełnomocnika w postępowaniach w zakresie akcyzy prowadzonych przed organami podatkowymi jest katalogiem zamkniętym i obejmuje wyłącznie: pracownika podatnika, agenta celnego, adwokat, radcę prawnego lub doradcę podatkowego.

op art. 247 § § 1 pkt 3

Ordynacja podatkowa

Decyzja ostateczna, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podlega stwierdzeniu nieważności.

Pomocnicze

op art. 23 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa opodatkowania może być określona w drodze szacowania, jeżeli dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na jej określenie.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

op art. 137 § § 1

Ordynacja podatkowa

Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych.

op art. 228 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania.

op art. 212

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownemu merytorycznemu badaniu sprawy. • Brak jest przesłanek do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. • Organy prawidłowo postąpiły wzywając do wyjaśnienia statusu pełnomocnika i podtrzymania odwołania. • Brak skutecznego doręczenia decyzji nie stanowi rażącego naruszenia prawa w kontekście postępowania o stwierdzenie nieważności.

Odrzucone argumenty

Decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 op w zw. z art. 17 upa). • Uznanie osoby nieuprawnionej za pełnomocnika stanowi rażące naruszenie prawa. • Zastosowanie szacowania podstawy opodatkowania było nieuprawnione. • Postępowanie było prowadzone w sposób niebudzący zaufania do organów. • Nie podjęto niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. • Nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący zgromadzonego materiału dowodowego. • Nie uwzględniono wniosków dowodowych skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie to nie może, więc przerodzić się w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo wszystkie okoliczności sprawy. • Celem wyłącznie sprawdzenie, czy decyzja ostateczna nie została dotknięta jedną z najpoważniejszych wad wymienionych w art. 247 § 1 op. • Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, ze treści decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, to znaczy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawianie.

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący-sprawozdawca

Janusz Zajda

sędzia

Cezary Kosterna

sędzia del.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oraz charakteru postępowania nadzwyczajnego w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z brakiem skutecznego odwołania i wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje złożoność procedur podatkowych i nadzwyczajnych trybów postępowania, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.

“Nadzwyczajne tryby w prawie podatkowym: kiedy można kwestionować ostateczne decyzje?”

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst