I GSK 745/23Oddalenie skargi kasacyjnej zwrot dofinansowania UE 21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy Kędzierzyn-Koźle od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił skargę Gminy na decyzję Zarządu Województwa Opolskiego nakazującą zwrot części dofinansowania unijnego. Spór dotyczył dwóch aneksów do umowy o dofinansowanie projektu, które wydłużały termin realizacji zamówienia. Pierwszy aneks dotyczył zmiany urządzenia dźwigowego i wydłużenia terminu o 81 dni, a drugi – wydłużenia terminu o kolejne 61 dni z powodu warunków pogodowych. Organ uznał te zmiany za naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (art. 144 ust. 1, art. 7 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 1 pzp) i podstawę do zastosowania 25% korekty finansowej. Gmina podnosiła, że zmiany wynikały z okoliczności niemożliwych do przewidzenia, błędów w dokumentacji projektowej oraz niekorzystnych warunków pogodowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd uznał, że zmiana urządzenia dźwigowego wynikała z niedochowania należytej staranności przez zamawiającego na etapie przygotowania projektu i nie stanowiła okoliczności nieprzewidywalnej. Podobnie, wydłużenie terminu z powodu warunków pogodowych było nieuprawnione, gdyż nie wystąpiły nadzwyczajne zjawiska, a standardowe warunki zimowe powinny być uwzględnione w harmonogramie. NSA podkreślił, że istotne wydłużenie terminu realizacji zamówienia, które stanowiło kryterium oceny ofert, naruszyło zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, ponieważ wykonawca uzyskał przewagę punktową na podstawie warunków, które nie zostały utrzymane. Sąd uznał, że nie można było zastosować przepisu § 4 rozporządzenia o korektach, gdyż szkoda miała charakter pośredni i potencjalny, a nie możliwy do precyzyjnego ustalenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zmian umów w zamówieniach publicznych, zasad stosowania korekt finansowych w przypadku naruszenia konkurencji oraz oceny nieprzewidywalności okoliczności uzasadniających zmiany umów.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany umowy w kontekście dofinansowania unijnego i zasad zamówień publicznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy istotna zmiana terminu realizacji zamówienia publicznego, wprowadzona aneksem, stanowi naruszenie przepisów o zamówieniach publicznych i może skutkować nałożeniem korekty finansowej na dofinansowanie unijne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istotna zmiana terminu realizacji zamówienia, wprowadzona aneksem bez spełnienia ustawowych przesłanek, stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, co może skutkować nałożeniem korekty finansowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wydłużenie terminu realizacji zamówienia, które było kryterium oceny ofert, naruszyło zasady konkurencji, ponieważ wykonawca uzyskał przewagę punktową na podstawie warunków, które nie zostały utrzymane. Zmiany te nie wynikały z okoliczności niemożliwych do przewidzenia ani nadzwyczajnych warunków pogodowych, a z niedochowania należytej staranności przez zamawiającego.
Czy niedochowanie należytej staranności przez zamawiającego przy określaniu parametrów urządzenia (windy) i terminu realizacji zamówienia może być uznane za okoliczność nieprzewidywalną uzasadniającą zmianę umowy i wydłużenie terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedochowanie należytej staranności przez zamawiającego przy przygotowaniu projektu i specyfikacji zamówienia nie może być uznane za okoliczność nieprzewidywalną uzasadniającą zmianę umowy i wydłużenie terminu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zamawiający powinien był zweryfikować parametry windy i oszacować czas realizacji zamówienia z należytą starannością na etapie przygotowania postępowania przetargowego. Błędy w dokumentacji projektowej lub niedoszacowanie czasu nie stanowią podstawy do nieuprawnionego wydłużenia terminu.
Czy standardowe warunki pogodowe (np. zima) mogą stanowić podstawę do wydłużenia terminu realizacji zamówienia publicznego na podstawie umowy o dofinansowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, standardowe warunki pogodowe, które powinny być przewidziane w harmonogramie prac, nie stanowią podstawy do wydłużenia terminu realizacji zamówienia. Podstawą mogą być jedynie nadzwyczajne warunki pogodowe lub siła wyższa.
Uzasadnienie
Umowa o dofinansowanie przewidywała możliwość zmiany terminu w przypadku siły wyższej lub warunków pogodowych uniemożliwiających prowadzenie robót. Sąd uznał, że typowe warunki zimowe nie spełniają tych kryteriów, a wykonawca powinien był je uwzględnić w swojej ofercie.
W jaki sposób należy obliczyć korektę finansową w przypadku naruszenia zasad zamówień publicznych, gdy szkoda ma charakter pośredni i potencjalny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Gdy szkoda dla budżetu UE ma charakter pośredni i potencjalny (np. związany z naruszeniem konkurencji), a nie jest możliwe precyzyjne ustalenie kwoty wydatków poniesionych nieprawidłowo, stosuje się korektę ryczałtową przewidzianą w taryfikatorze, a nie mechanizm obliczania rzeczywistej kwoty nieprawidłowości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naruszenie zasad konkurencji poprzez niedopuszczalną zmianę warunków umowy nie pozwala na precyzyjne określenie szkody dla budżetu UE. W takiej sytuacji zasadne jest zastosowanie korekty ryczałtowej (25%), a nie próba ustalenia rzeczywistej kwoty nieprawidłowości na podstawie kar umownych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
Rozporządzenie 1303/2013 art. 2 § pkt 36
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013
Definiuje 'nieprawidłowość' jako naruszenie przepisów UE lub krajowych dotyczących zamówień publicznych, które może mieć negatywne skutki dla budżetu UE.
u.f.p. art. 184
Ustawa o finansach publicznych
u.f.p. art. 207
Ustawa o finansach publicznych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy sąd uzna, że brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a) i c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wydania wyroku na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 7
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
p.p.s.a. art. 84 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia dowodów.
p.z.p. art. 144 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zakaz istotnych zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty, chyba że zachodzi jedna z okoliczności wskazanych w ustawie.
p.z.p. art. 7 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Obowiązek zamawiającego do zapewnienia uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
p.z.p. art. 91 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Obowiązek zamawiającego do udzielenia zamówienia wykonawcy, który zaoferował najkorzystniejszą ofertę.
ustawa wdrożeniowa art. 24 § ust. 1
Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
rozporządzenie o korektach art. 4
Rozporządzenie Ministra Rozwoju w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień
Przepis dotyczący sytuacji, gdy możliwe jest precyzyjne ustalenie kwoty wydatków poniesionych nieprawidłowo.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zmiany umowy wynikały z okoliczności niemożliwych do przewidzenia. • Zmiany umowy nie miały wpływu na budżet UE. • Warunki pogodowe uzasadniały wydłużenie terminu realizacji. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów o zamówieniach publicznych. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów o finansach publicznych i funduszach UE. • Niewłaściwe zastosowanie rozporządzenia o korektach finansowych.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sposób interpretacji tych przepisów został szeroko, w sposób prawidłowy przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. • W tym kontekście kluczowe znaczenie ma fakt, że po wyborze oferty najkorzystniejszej doszło do wydłużenia terminu realizacji zamówienia na podstawie aneksów. • Nie może przy tym prowadzić do odmiennej oceny okoliczność, że beneficjent nie dochodził od wykonawcy kar umownych za niedotrzymanie pierwotnego terminu realizacji zamówienia.
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący
Bogdan Fischer
członek
Piotr Kraczowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmian umów w zamówieniach publicznych, zasad stosowania korekt finansowych w przypadku naruszenia konkurencji oraz oceny nieprzewidywalności okoliczności uzasadniających zmiany umów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany umowy w kontekście dofinansowania unijnego i zasad zamówień publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zmian umów w zamówieniach publicznych i ich wpływu na środki unijne, co jest istotne dla wielu beneficjentów i wykonawców.
“Zmiana umowy o dofinansowanie unijne kosztowała Gminę 25% środków. NSA wyjaśnia, kiedy można modyfikować kontrakty.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.