Orzeczenie · 2025-12-10

I GSK 733/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
środki unijnerolnictwopłatności bezpośredniekontrolapostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjneARiMRskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skarżący kasacyjnie zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez oddalenie wniosku dowodowego oraz art. 145 § 1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a. i rozporządzenia nr 1122/2009, wskazując na wadliwą kontrolę legalności decyzji, niepełne ustalenie stanu faktycznego i nieuchylenie decyzji mimo naruszeń. W skardze podniesiono m.in. zarzuty dotyczące pominięcia dowodów, uznania raportu z kontroli za dowód mimo nieprawidłowości, błędnej oceny dowodów z zeznań świadków oraz oparcia się na ortofotomapie. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, oddalił skargę jako bezzasadną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. jest niezasadny, gdyż przepis ten nie służy do ponownego ustalania stanu faktycznego, a jedynie do oceny legalności działania organów. Odnosząc się do pozostałych zarzutów, NSA stwierdził, że ustalenia organu oparte na kontroli z 2013 r. i 2014 r. oraz ortofotomapie z 2013 r. były prawidłowe, a częściowa nieprawidłowość raportu z 2013 r. nie dyskwalifikuje całości ustaleń. Sąd uznał również, że obecność osób trzecich podczas kontroli nie wykazała ich współdziałania z inspektorami ani nie zdyskwalifikowała ustaleń organu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. i zasądził od skarżącego koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących postępowania dowodowego w sądach administracyjnych (art. 106 § 3 p.p.s.a.) oraz kryteriów oceny dowodów w sprawach o płatności bezpośrednie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, ale zawiera ogólne zasady dotyczące dowodów i kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sąd administracyjny może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w celu ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe jedynie w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu, a nie w celu ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej.

Uzasadnienie

Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. pozwala na przeprowadzenie dowodów uzupełniających jedynie w drodze wyjątku, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu, a nie do ponownego ustalania stanu faktycznego przez organ administracji.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniający uwzględnienie skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzucane uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a skarżący kasacyjnie nie wykazał związku przyczynowego między nimi a treścią zaskarżonego orzeczenia.

Uzasadnienie

Aby zarzut naruszenia przepisów postępowania był skuteczny w skardze kasacyjnej, strona musi wykazać istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem a wydanym orzeczeniem, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sprawie skarżący nie wykazał takiego związku.

Czy ustalenia organu oparte na wynikach kontroli z różnych lat oraz na ortofotomapie mogą być uznane za prawidłowe, mimo częściowych wad raportu z kontroli?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenia organu oparte na kontroli z 2013 r. i 2014 r. oraz ortofotomapie z 2013 r. były prawidłowe, a częściowa wadliwość raportu z 2013 r. nie dyskwalifikuje całości ustaleń, zwłaszcza gdy zostały one poparte pozostałym materiałem dowodowym.

Uzasadnienie

Częściowa nieprawidłowość raportu z kontroli, dotycząca np. przebiegu granic, nie dyskwalifikuje całości ustaleń, jeśli raport był formalnie prawidłowy, a ustalenia zostały skorygowane i poparte innymi dowodami, takimi jak ortofotomapa i zdjęcia.

Czy obecność osób trzecich podczas czynności kontrolnych, niebędących funkcjonariuszami, dyskwalifikuje ustalenia organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obecność osób trzecich podczas kontroli nie dyskwalifikuje ustaleń organu, jeśli nie wykazano ich współdziałania z upoważnionymi inspektorami w wykonywanych czynnościach służbowych.

Uzasadnienie

Zeznania świadków wskazujące na obecność osób trzecich nie dowodzą ich współdziałania z kontrolerami ani nie dyskredytują ustaleń organu, jeśli nie wykazano takiego współdziałania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną D. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 1018/21.

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o płatnościach art. 3 § 2 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

ustawa o płatnościach art. 3 § 3

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 175

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 67 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie nr 1122/2009 art. 32 § 1

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. a) i pkt 1 lit. c)

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez oddalenie wniosku dowodowego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. w zw. z innymi przepisami, polegające na wadliwej kontroli legalności, niepełnym ustaleniu stanu sprawy i nieuchyleniu decyzji. • Pominięcie lub nieuwzględnienie dowodów przedstawionych przez skarżącego przeciwko raportowi z kontroli. • Uznanie raportu z kontroli za dowód mimo jego nieprawidłowości. • Nieuwzględnienie uchybień dotyczących nie zawarcia w raportach danych o wszystkich osobach wykonujących czynności kontrolne. • Oparcie się na dowodach z bliżej nieoznaczonej ortofotomapy. • Dowolność wniosków z dokumentacji fotograficznej i ortofotomapy. • Błędna ocena dowodów z zeznań świadków dotyczących uczestnictwa nieuprawnionych osób w kontrolach. • Pominięcie faktu braku podpisania raportu z kontroli za rok 2014 przez ośmiu kontrolerów. • Błędna ocena dowodów co do możliwości wykonania pomiarów dużej powierzchni nieruchomości w faktycznym okresie kontroli.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. • Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • Postępowanie dowodowe, jakie Sąd może przeprowadzić na podstawie wskazanego przepisu służyć ma celowi postępowania sądowoadministracyjnego, a więc kontroli legalności działania organów administracji publicznej. • Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjne. • Przepis artykułu 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. • O skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie budować zarzutów, a taki byłby skutek ustalania przez Sąd Kasacyjny we własnym zakresie treści normy prawnej objętej zarzutem.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący

Tomasz Smoleń

sprawozdawca

Jacek Boratyn

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania dowodowego w sądach administracyjnych (art. 106 § 3 p.p.s.a.) oraz kryteriów oceny dowodów w sprawach o płatności bezpośrednie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, ale zawiera ogólne zasady dotyczące dowodów i kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kontroli administracyjnej i dowodowej w kontekście płatności unijnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i rolnym.

Kontrola ARiMR pod lupą NSA: Czy błędy w dokumentacji dyskwalifikują płatności?

Dane finansowe

WPS: 360 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst