I GSK 693/25Naruszenie bezstronności w egzekucji ZUS
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA) oraz zaskarżone postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa dotyczyła egzekucji należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz innych funduszy, prowadzonej na podstawie deklaracji rozliczeniowych. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji, przedawnienia oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego. WSA oddalił skargę, uznając obowiązek za istniejący i nieprzedawniony, a także potwierdzając prawidłowość doręczenia upomnienia. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) poprzez błędne przyjęcie istnienia obowiązku, mimo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.) przez dopuszczenie do udziału w postępowaniu tego samego pracownika organu przy sporządzaniu obu postanowień ZUS. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną z uwagi na trafność zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd podkreślił, że zasada bezstronności wymaga wyłączenia pracownika, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, od udziału w postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W niniejszej sprawie ten sam pracownik sporządził oba postanowienia ZUS, co stanowiło naruszenie tej zasady. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez organ.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność zasady bezstronności w postępowaniu administracyjnym, w tym w postępowaniu egzekucyjnym, oraz konsekwencje naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Dotyczy spraw, gdzie ten sam pracownik organu uczestniczy w wydaniu kolejnych rozstrzygnięć w tej samej sprawie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownik organu administracji publicznej, który brał udział w wydaniu pierwotnego postanowienia, może brać udział w wydaniu postanowienia po ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik taki podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Uzasadnienie
Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma na celu wyeliminowanie wszelkich zastrzeżeń co do bezstronności i obiektywizmu. Obejmuje on nie tylko osoby wydające decyzję, ale także te, które uczestniczyły w jej przygotowaniu lub akceptacji. Udział tego samego pracownika w sporządzeniu obu postanowień, w tym ponownej oceny sprawy, narusza zasadę bezstronności.
Czy obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne istnieje, gdy osoba zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej?
Odpowiedź sądu
Sąd niższej instancji uznał, że obowiązek istnieje, jeśli osoba nadal widnieje w CEIDG jako czynny przedsiębiorca, mimo twierdzeń o zaprzestaniu działalności.
Uzasadnienie
WSA oddalił skargę, stwierdzając, że podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych były deklaracje rozliczeniowe, a skarżąca nadal widnieje w CEIDG jako czynny przedsiębiorca, co potwierdza istnienie obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Dotyczy to także osób przygotowujących projekt rozstrzygnięcia.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżone postanowienie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 17 § § 1a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.s.u.s. art. 24 § pkt 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Przedawnienie należności z tytułu składek po upływie 5 lat.
u.s.u.s. art. 83c § § 1a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
u.s.u.s. art. 84
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez dopuszczenie do udziału w postępowaniu tego samego pracownika organu, który brał udział w wydaniu pierwotnego postanowienia.
Odrzucone argumenty
Istnienie obowiązku zapłaty składek mimo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. • Brak przedawnienia zobowiązania. • Prawidłowość doręczenia upomnienia.
Godne uwagi sformułowania
pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji • istotą tego unormowania [...] jest wyeliminowanie wszelkich zastrzeżeń co do bezstronności i obiektywizmu • Sporządził: T. W.
Skład orzekający
Joanna Salachna
sprawozdawca
Joanna Wegner
przewodniczący
Michał Kowalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność zasady bezstronności w postępowaniu administracyjnym, w tym w postępowaniu egzekucyjnym, oraz konsekwencje naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie ten sam pracownik organu uczestniczy w wydaniu kolejnych rozstrzygnięć w tej samej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady procesowej - bezstronności organu, której naruszenie doprowadziło do uchylenia decyzji. Pokazuje, jak ważne są formalne gwarancje procesowe.
“Naruszenie bezstronności pracownika ZUS doprowadziło do uchylenia decyzji egzekucyjnej.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.