Orzeczenie · 2023-04-28

I GSK 625/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-04-28
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie egzekucyjnekoszty egzekucyjneumorzenie kosztówNSAWSAzmiana przepisówprawo procesoweZUS

Sprawa dotyczyła wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego, które zostało umorzone z powodu braku możliwości wyegzekwowania należności. Organ egzekucyjny obciążył ZUS kosztami postępowania, a następnie odmówił ich umorzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę ZUS, uchylając postanowienie organu odwoławczego i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd I instancji uznał, że skoro postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed 1 stycznia 2016 r., to powinny mieć zastosowanie przepisy obowiązujące do tej daty, zgodnie z którymi organ egzekucyjny z urzędu wydaje postanowienie w sprawie kosztów, gdy obciążają one wierzyciela. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uchylił wyrok WSA. NSA stwierdził, że Sąd I instancji błędnie zastosował przepisy obowiązujące do końca 2015 r. Zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2016 r. (wprowadzonymi ustawą o administracji podatkowej), organ egzekucyjny zawiadamia wierzyciela o wysokości kosztów, a postanowienie w sprawie kosztów wydaje na wniosek wierzyciela złożony w określonym terminie. NSA podkreślił, że przepisy przejściowe ustawy o administracji podatkowej nie przewidują stosowania przepisów sprzed nowelizacji do postępowań zakończonych przed wejściem w życie ustawy. W związku z tym, organ egzekucyjny prawidłowo zrealizował normę z art. 64c § 6a i 7 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r., nie mając podstaw do wydania z urzędu postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych z powodu braku wniosku wierzyciela. NSA uznał, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, błędnie stosując przepisy proceduralne i dokonując wadliwej oceny działań organu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących zmiany trybu orzekania o kosztach postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności stosowanie przepisów po nowelizacji z 2016 r.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów proceduralnych w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego i wniosku o umorzenie kosztów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sprawie o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego, wszczętego przed 1 stycznia 2016 r., ale zakończonego po tej dacie, zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r., czy też przepisy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zastosowanie mają przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2016 r.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepisy przejściowe ustawy o administracji podatkowej nie przewidują stosowania przepisów sprzed nowelizacji do postępowań zakończonych po wejściu w życie ustawy. Zgodnie z regułą bezpośredniego stosowania przepisów nowej ustawy, do postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych stosuje się przepisy obowiązujące po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny działa na wniosek wierzyciela, a nie z urzędu, gdy koszty obciążają wierzyciela.

Czy organ egzekucyjny, w przypadku gdy koszty egzekucyjne obciążają wierzyciela, ma obowiązek z urzędu wydać postanowienie w sprawie tych kosztów, jeśli wierzyciel nie złożył wniosku w terminie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie ma takiego obowiązku, jeśli wierzyciel nie złożył wniosku w terminie.

Uzasadnienie

Po nowelizacji z 1 stycznia 2016 r., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela złożony w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów. Brak wniosku oznacza brak podstaw do wydania postanowienia z urzędu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (10)

Główne

u.p.e.a. art. 64c § par. 1, 4, 6-7

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64e § par. 1-3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej art. 39

Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej art. 68

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. do postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych, nawet jeśli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed tą datą, ale zakończyło się po niej. • Organ egzekucyjny działa w sprawie kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela na wniosek wierzyciela, a nie z urzędu, zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2016 r.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., zgodnie z którymi organ egzekucyjny miał obowiązek z urzędu wydać postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela.

Godne uwagi sformułowania

Zgodnie z właściwą dla przepisów proceduralnych regułą bezpośredniego stosowania przepisów ustawy nowej, do postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych prowadzonego na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a. stosuje się przepisy obowiązujące po zakończeniu postępowania egzekucyjnego na skutek umorzenia tego postępowania. • W niniejszej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 64c w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016r. • Sąd I instancji oparł swoje rozważania o przepis art. 64c § 7 u.p.e.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej z dniem 1 stycznia 2016r. pomijając nowe regulacje.

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący

Izabella Janson

sprawozdawca

Piotr Piszczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących zmiany trybu orzekania o kosztach postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności stosowanie przepisów po nowelizacji z 2016 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów proceduralnych w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego i wniosku o umorzenie kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnej zmiany w procedurze administracyjnej, która może mieć wpływ na wiele podmiotów obciążonych kosztami egzekucyjnymi. Wyjaśnia, kiedy stosować stare, a kiedy nowe przepisy.

Zmiana przepisów o kosztach egzekucyjnych: kiedy obowiązują stare, a kiedy nowe zasady?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst