Orzeczenie · 2020-09-24

I GSK 582/18Uchylenie zwrotu dofinansowania unijnego korekta finansowa

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2020-09-24
NSAInneWysokansa
zamówienia publicznedofinansowanie UEkorekta finansowaprawo zamówień publicznychśrodki unijneNSApostępowanie administracyjnezwrot środków

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot części dofinansowania z funduszy Unii Europejskiej, przyznanego na realizację projektu przez Szpital. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Szpitala na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego, która utrzymała w mocy decyzję o zobowiązaniu do zwrotu dofinansowania. Skarga kasacyjna Szpitala została uwzględniona przez Naczelny Sąd Administracyjny. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji, umarzając postępowanie administracyjne. Kluczowym zagadnieniem była wysokość nałożonej korekty finansowej za naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (brak publikacji zmiany ogłoszenia o zamówieniu w Dzienniku Urzędowym UE oraz posłużenie się znakami towarowymi w opisie przedmiotu zamówienia). Pierwotnie, w 2010 r., nałożono 5% korektę, która została uwzględniona przy podpisaniu umowy o dofinansowanie. Później, w 2016 r., wszczęto postępowanie administracyjne, które zakończyło się decyzją o zwrocie środków, opartą na ustaleniu 10% korekty, wynikającej z późniejszych wytycznych i taryfikatorów. NSA uznał, że pierwsza grupa zarzutów skargi kasacyjnej, dotycząca możliwości wydania decyzji ustalającej korektę za naruszenie, za które już rozliczono korektę na etapie podpisania umowy, była niezasadna. Sąd stwierdził, że procedura zwrotowa z art. 207 ufp została zastosowana po raz pierwszy w 2016 r. i nie było podstaw do stwierdzenia powagi rzeczy osądzonej. Natomiast druga grupa zarzutów, dotycząca wysokości nałożonej korekty finansowej, okazała się usprawiedliwiona. NSA uznał, że pierwotnie wymierzona 5% korekta była prawidłowa, oparta na właściwym Taryfikatorze z 2008 r. i adekwatna do skali naruszenia, uwzględniając specyficzne okoliczności sprawy, takie jak moment wejścia w życie przepisów pzp oraz aktywność wykonawców w postępowaniu. Zwiększenie korekty do 10% było niezasadne, ponieważ nie wykazano większej szkody dla budżetu UE, a organy nie wzięły pod uwagę indywidualnych okoliczności sprawy zgodnie z orzecznictwem TSUE. W konsekwencji, NSA uchylił decyzje organów i umorzył postępowanie, zasądzając od Zarządu Województwa Mazowieckiego na rzecz Szpitala zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości korekt finansowych w projektach współfinansowanych ze środków UE, zwłaszcza w kontekście zmian taryfikatorów i wytycznych, a także znaczenia indywidualnych okoliczności sprawy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów Prawa zamówień publicznych i stosowania korekt finansowych w ramach funduszy UE.

Zagadnienia prawne (3)

Czy dopuszczalne jest wydanie decyzji ustalającej korektę finansową za naruszenie, za które już rozliczono korektę na etapie podpisania umowy o dofinansowanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest, ponieważ pierwotne ustalenie korekty nastąpiło przed podpisaniem umowy i nie wydano wówczas decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 207 ufp.

Uzasadnienie

Procedura zwrotowa z art. 207 ufp nie mogła być uruchomiona w 2010 r., gdyż umowa nie była jeszcze podpisana, a beneficjent nie otrzymał środków. Wezwanie do zwrotu środków nastąpiło dopiero w 2016 r., na podstawie ostatecznej decyzji.

Jaka jest prawidłowa wysokość korekty finansowej za naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych polegające na nieprzekazaniu do Dziennika Urzędowego UE informacji o przedłużeniu terminu składania ofert?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Prawidłowa jest pierwotnie ustalona 5% korekta, a nie późniejsza 10% korekta.

Uzasadnienie

Pierwotna 5% korekta była oparta na właściwym Taryfikatorze z 2008 r. i adekwatna do okoliczności sprawy, uwzględniając moment wejścia w życie przepisów pzp i brak wykazania większej szkody dla budżetu UE. Organy nie wzięły pod uwagę indywidualnych okoliczności sprawy zgodnie z orzecznictwem TSUE.

Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił wagę naruszenia procedury zamówień publicznych i zastosował właściwy taryfikator do ustalenia wysokości korekty finansowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo zastosował taryfikator z 2012 r. i nie uwzględnił indywidualnych okoliczności sprawy przy ustalaniu wysokości korekty.

Uzasadnienie

Organ automatycznie zastosował niewłaściwy taryfikator, nie analizując indywidualnych kryteriów (charakter, waga naruszenia, strata finansowa) zgodnie z wytycznymi TSUE. Pierwotna 5% korekta była adekwatna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżoną decyzję organu i poprzedzającą ją decyzję MJWPU. Umorzono postępowanie administracyjne.

Przepisy (33)

Główne

ufp art. 207 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o finansach publicznych

Środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane z naruszeniem procedur, podlegają zwrotowi.

ufp art. 207 § ust. 8

Ustawa o finansach publicznych

Instytucja wzywa do zwrotu środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności.

ufp art. 207 § ust. 9 pkt 1

Ustawa o finansach publicznych

Po bezskutecznym upływie terminu, organ wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu.

ufp art. 207 § ust. 10

Ustawa o finansach publicznych

Decyzji o zwrocie nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem.

rozporządzenie 1083/2006 art. 2 § pkt 7

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

Definicja 'nieprawidłowości' jako naruszenia prawa wspólnotowego skutkującego lub mogącego skutkować szkodą w budżecie UE.

rozporządzenie 1083/2006 art. 98 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

Państwa członkowskie ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości i dokonywanie wymaganych korekt finansowych.

rozporządzenie 1083/2006 art. 98 § ust. 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

Państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych, uwzględniając charakter, wagę nieprawidłowości i straty finansowe.

ppsa art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez WSA.

ppsa art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

ppsa art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

ppsa art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego.

ppsa art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzeka co do istoty sprawy.

ppsa art. 145 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umorzenie postępowania administracyjnego przez sąd.

Pomocnicze

pzp art. 38 § ust. 4a pkt 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Naruszenie polegające na nieprzekazaniu do Dziennika Urzędowego UE informacji o zmianie SIWZ i ogłoszenia w zakresie przedłużenia terminu na składanie ofert.

pzp art. 29 § ust. 3

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Naruszenie polegające na posłużeniu się znakami towarowymi do opisu przedmiotu zamówienia.

uzppr art. 25 § pkt 1

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Instytucja zarządzająca odpowiada za przygotowanie i realizację programu operacyjnego, w tym kontrolę i odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi.

uzppr art. 26 § ust. 1 pkt 15a

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Do zadań instytucji zarządzającej należy ustalanie i nakładanie korekt finansowych.

uzppr art. 30 § ust. 2

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Umowa o dofinansowanie projektu określa warunki dofinansowania, prawa i obowiązki beneficjenta.

kpa art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

ppsa art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

ppsa art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

ppsa art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

ppsa art. 206

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wysokość kosztów postępowania.

ppsa art. 207

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Miarkowanie kosztów.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pierwotnie nałożona 5% korekta finansowa była prawidłowa i adekwatna do stwierdzonego naruszenia. • Organ nieprawidłowo zastosował taryfikator z 2012 r. i nie uwzględnił indywidualnych okoliczności sprawy przy ustalaniu wysokości korekty. • Nie było podstaw do ponownego wszczynania postępowania w sprawie korekty finansowej, gdyż pierwotne ustalenie nie było ostateczne w rozumieniu art. 207 ufp.

Odrzucone argumenty

Dopuszczalność wydania decyzji ustalającej korektę finansową za naruszenie, za które już rozliczono korektę na etapie podpisania umowy o dofinansowanie.

Godne uwagi sformułowania

nie jest w sprawie kwestionowane to, że Szpital [...] dopuścił się naruszenia • Spór w rozpoznawanej w sprawie i zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się wokół dwóch zagadnień • pierwsza grupa zarzutów dotycząca możliwości wydania decyzji w rozpoznawanej sprawie nie jest trafna, a druga grupa zarzutów dotycząca wysokości korekty finansowej jest usprawiedliwiona • nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego kasacyjnie, że organ wydał decyzję ustalającą korektę za naruszenie, za które nałożono już korektę finansową • w niniejszej sprawie – jak zaznaczono wyżej – stwierdzenie naruszeń Prawa zamówień publicznych i "nałożenie" korekty finansowej nastąpiło w 2010 r. i nie była wówczas uruchomiona (bo nie mogła być) procedura z art. 207 ufp • nie mieliśmy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej (res iudicata) • przedmiotem sporu jest wyłącznie wysokość korekty finansowej, tj. czy powinna wynosić 5% czy 10% • Taryfikator stanowi instrukcję postępowania przeznaczoną dla instytucji odpowiedzialnych za nakładanie korekt finansowych • przy ustalaniu końcowej kwoty korekty, która ma zostać dokonana, należy uwzględnić wszystkie szczególne cechy, jakie charakteryzują stwierdzoną nieprawidłowość • najkorzystniejszym dla Szpitala wskaźnikiem korekty, który mógł zostać zastosowany w sprawie był wskaźnik zastosowany pierwotnie przez MJWPU w 2010 r. określony w Taryfikatorze z 2008 r. […]

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący

Barbara Mleczko-Jabłońska

sędzia

Piotr Kraczowski

sędzia del. WSA (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości korekt finansowych w projektach współfinansowanych ze środków UE, zwłaszcza w kontekście zmian taryfikatorów i wytycznych, a także znaczenia indywidualnych okoliczności sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów Prawa zamówień publicznych i stosowania korekt finansowych w ramach funduszy UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii korekt finansowych w projektach UE, pokazując, jak interpretacja przepisów i taryfikatorów może wpłynąć na wysokość zwrotu środków. Pokazuje również rolę NSA w zapewnieniu sprawiedliwości i prawidłowości stosowania prawa.

“Korekta finansowa UE: Czy 5% to zawsze 5%? NSA wyjaśnia zasady ustalania zwrotu środków.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst