I GSK 494/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka C. Sp. z o.o. w Ł., prowadząca szkołę niepubliczną, złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na czynność Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji oświatowej. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że przyznana dotacja w kwocie niecałych 3 złotych miesięcznie na słuchacza stanowi pozorne finansowanie działalności oświatowej i narusza konstytucyjne prawo do wykształcenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 150, 133, 134 p.p.s.a.) nie zostały właściwie uzasadnione. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA stwierdził, że art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, dotyczący powszechnego i równego dostępu do wykształcenia, nie nakłada na władze publiczne obowiązku finansowania szkół niepublicznych na równi ze szkołami publicznymi, a jedynie zapewnia indywidualną pomoc dla uczniów. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że konstytucyjna zasada dwusektorowości systemu szkolnictwa nie oznacza obowiązku równego finansowania obu sektorów. W konsekwencji, ustalenie dotacji dla szkoły niepublicznej w kwocie zgodnej z przepisami ustawy nie narusza Konstytucji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja konstytucyjnego prawa do wykształcenia w kontekście finansowania szkół niepublicznych oraz zakresu obowiązków państwa w tym zakresie.
Dotyczy specyficznej sytuacji finansowania szkół niepublicznych na podstawie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i rozporządzeń wykonawczych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wysokość dotacji oświatowej dla szkoły niepublicznej, ustalona na poziomie niecałych 3 złotych miesięcznie na ucznia, stanowi pozorne finansowanie i narusza konstytucyjne prawo do wykształcenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wysokość dotacji ustalona zgodnie z przepisami ustawy nie narusza konstytucyjnego prawa do wykształcenia, które nie nakłada obowiązku finansowania szkół niepublicznych na równi ze szkołami publicznymi, a jedynie zapewnia indywidualną pomoc dla uczniów.
Uzasadnienie
Konstytucja RP nie zobowiązuje do równego finansowania szkół publicznych i niepublicznych. Prawo do wykształcenia realizowane jest poprzez zapewnienie powszechnego dostępu i indywidualną pomoc dla uczniów, a nie poprzez finansowanie szkół niepublicznych na poziomie szkół publicznych.
Czy sąd administracyjny ma obowiązek z urzędu badać konstytucyjność przepisów rozporządzenia wykonawczego?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd bada przepisy z punktu widzenia ich zgodności z Konstytucją, ale nie ma obowiązku z urzędu badać konstytucyjności przepisów rozporządzenia, jeśli nie wynika to z granic skargi.
Uzasadnienie
Sędziowie są związani Konstytucją, ale nie ma obowiązku z urzędu badać konstytucyjności przepisów wykonawczych, jeśli nie jest to przedmiotem sprawy.
Przepisy (15)
Główne
u.f.z.o. art. 26 § ust. 2
Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych
Dotyczy finansowania niepublicznych szkół, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub nauki.
u.f.z.o. art. 33 § ust. 1
Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych
Dotyczy warunków i sposobu przekazania dotacji.
Konstytucja RP art. 70 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis nie odnosi się do finansowania szkół niepublicznych, lecz do indywidualnej pomocy dla uczniów.
Konstytucja RP art. 70 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Umożliwia tworzenie i prowadzenie szkół niepublicznych, częściowo finansowanych przez państwo, ale nie nakłada obowiązku równego finansowania ze szkołami publicznymi.
Pomocnicze
u.p.o. art. 170 § ust. 1
Ustawa Prawo oświatowe
Prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą.
u.p.o. art. 1 § ust. 1, 3, 4, 9, 10, 11, 14
Ustawa Prawo oświatowe
u.p.o. art. 10
Ustawa Prawo oświatowe
u.p.o. art. 11
Ustawa Prawo oświatowe
rozporządzenie MEN art. 3
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023
p.p.s.a. art. 150
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 150, 133, 134 p.p.s.a.) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, że niska kwota dotacji nie stanowi pozornego finansowania. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 26 ust. 2 u.f.z.o., art. 170 ust. 1 u.p.o., art. 70 Konstytucji RP) poprzez uznanie, że ustalona stawka dotacji jest prawidłowa, mimo że nie pozwala na prowadzenie działalności oświatowej. • Niezbadanie konstytucyjności przepisów rozporządzenia MEN przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
ustalenie kwoty dotacji oświatowej na poziomie niecałych 3 złotych miesięcznie na słuchacza nie stanowi pozornego finansowania działalności oświatowej szkół • działalność skarżącej jest działalnością komercyjną, a zatem skarżąca winna liczyć się z ryzykiem niepowodzenia finansowego • zgodnie z art. 170 § 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (...) prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą, a Skarżąca prowadząc je realizuje zadanie publiczne • ustalony przez ustawodawcę system premiuje szkoły, które osiągają wysoką zdawalność egzaminów, z całkowitym pominięciem faktu, że ustawodawca w żaden sposób nie zagwarantował, że taki system dotowania szkół zostanie utrzymany przez najbliższe lata • taka wysokość dotacji oświatowej stanowi jedynie iluzoryczne wypełnienie obowiązku finansowania działalności oświatowej szkoły • Konstytucja Rzeczypospolitej Polski z dnia 2 kwietnia 1997 r. (...) przez uznanie, że ustalenie stawki dotacji w kwocie, która nie pozwala na prowadzenie kształcenia, nie stanowi naruszenia prawa obywateli do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia • orzekając w sprawie sędzia nie jest związany przepisami rozporządzenia, co wynika z treści art. 178 ust. 1 Konstytucji • art. 70 ust. 4 Konstytucji RP nie odnosi się bowiem do kwestii dofinansowania podmiotów prowadzących niepubliczne jednostki oświatowe • władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. […]
Skład orzekający
Beata Sobocha-Holc
sprawozdawca
Henryk Wach
przewodniczący
Jacek Boratyn
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja konstytucyjnego prawa do wykształcenia w kontekście finansowania szkół niepublicznych oraz zakresu obowiązków państwa w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji finansowania szkół niepublicznych na podstawie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i rozporządzeń wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowania edukacji niepublicznej i jego zgodności z Konstytucją, co może być interesujące dla prawników i osób związanych z sektorem edukacji.
“Czy 3 złote miesięcznie na ucznia to wystarczająca dotacja? NSA rozstrzyga o finansowaniu szkół niepublicznych.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.