I GSK 45/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na czynność Zarządu Powiatu Sieradzkiego w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji oświatowej. Skarżąca kwestionowała ustalenie niskiej stawki dotacji (niecałe 3 zł na słuchacza), twierdząc, że jest ona iluzoryczna i narusza prawo do wykształcenia gwarantowane przez Konstytucję RP. Zarzucała również naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym art. 150, 133 § 1, 134 § 1 p.p.s.a., art. 26 § 2, 33 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, art. 170 § 1 Prawa oświatowego oraz art. 70 ust. 4, art. 2, 7, 178 § 1 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał na braki formalne skargi kasacyjnej, w szczególności brak konkretnego uzasadnienia zarzutów naruszenia przepisów procesowych i materialnych. Odnosząc się do zarzutów konstytucyjnych, NSA stwierdził, że art. 70 ust. 4 Konstytucji RP dotyczy indywidualnej pomocy dla uczniów, a nie finansowania szkół niepublicznych. Podkreślono, że Konstytucja nie nakłada obowiązku równego finansowania szkół niepublicznych i publicznych, a jedynie gwarantuje możliwość tworzenia i prowadzenia szkół niepublicznych, częściowo finansowanych przez państwo. Sąd podzielił stanowisko, że ustalenie dotacji dla szkoły niepublicznej w kwocie zgodnej z przepisami prawa nie narusza Konstytucji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Konstytucji RP dotyczących finansowania szkół niepublicznych oraz zakresu obowiązków państwa w tym zakresie.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dotacji oświatowych na podstawie obowiązujących przepisów, a nie ogólnych zasad finansowania edukacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustalenie niskiej stawki dotacji oświatowej dla szkół niepublicznych, która nie pokrywa kosztów działalności, narusza prawo do wykształcenia gwarantowane przez Konstytucję RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Konstytucja RP nie nakłada obowiązku równego finansowania szkół niepublicznych i publicznych. Gwarantuje ona możliwość tworzenia i prowadzenia szkół niepublicznych, częściowo finansowanych przez państwo, ale nie zobowiązuje do finansowania ich w takim samym zakresie jak szkół publicznych.
Uzasadnienie
NSA zinterpretował art. 70 Konstytucji RP, wskazując, że zasada powszechnego i równego dostępu do wykształcenia realizowana jest m.in. poprzez indywidualną pomoc dla uczniów, a nie obowiązek pełnego finansowania szkół niepublicznych. Konstytucja gwarantuje dwusektorowość systemu szkolnictwa i prawo do zakładania szkół niepublicznych, ale nie obowiązek ich finansowania na równi ze szkołami publicznymi.
Czy sąd administracyjny ma obowiązek z urzędu badać konstytucyjność przepisów rozporządzeń wykonawczych?
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia nie jest związany przepisami rozporządzenia w taki sposób, aby mieć obowiązek z urzędu badać jego konstytucyjność, jeśli nie wynika to z przepisów proceduralnych lub nie jest przedmiotem zarzutu.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że sędzia orzekający w sprawie nie jest związany przepisami rozporządzenia w sposób nakazujący z urzędu weryfikację jego konstytucyjności, a jedynie ocenia obowiązujące regulacje z punktu widzenia norm konstytucyjnych, jeśli jest to przedmiotem sprawy lub wynika z przepisów.
Czy działalność szkoły niepublicznej jest działalnością gospodarczą?
Odpowiedź sądu
Nie, prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów, a skarżąca realizuje zadanie publiczne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że twierdzenie skarżącej o komercyjnym charakterze jej działalności jest kontrfaktyczne i nie znajduje potwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a zgodnie z Prawem oświatowym prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą.
Przepisy (14)
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 150
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.f.z.o. art. 26 § § 2 ust. 2
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
u.f.z.o. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
u.p.o. art. 1 § ust. 1, 3, 4, 9, 10, 11, 14
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 10
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 11
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 170 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Konstytucja RP art. 70 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
rozporządzenie MEiN art. 3
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niska stawka dotacji oświatowej (niecałe 3 zł na słuchacza) jest iluzoryczna i narusza prawo do wykształcenia. • Ustalenie stawki dotacji narusza zasadę powszechnego i równego dostępu do wykształcenia. • Sąd I instancji nie zbadał konstytucyjności przepisów rozporządzenia MEiN. • Naruszenie przepisów procesowych (art. 150, 133 § 1, 134 § 1 p.p.s.a.) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie przepisów materialnych (art. 26 § 2, 33 ust. 1 u.f.z.o., art. 170 § 1 u.p.o., § 3 rozporządzenia MEiN) poprzez błędne ustalenie wysokości dotacji.
Godne uwagi sformułowania
ustalenie kwoty dotacji oświatowej na poziomie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza nie stanowi pozornego finansowania działalności oświatowej szkół, gdyż organ jest zobowiązany jedynie do częściowego finansowania działalności szkoły • działalność skarżącej jest działalnością komercyjną, a zatem skarżąca winna liczyć się z ryzykiem niepowodzenia finansowego, w sytuacji gdy zgodnie z art. 170 § 1 ustawy z 14 grudnia 2016r. - Prawo oświatowe (...) prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą • Konstytucja RP nie nakłada obowiązku finansowania szkół niepublicznych (tak w wyżej przywołanym wyroku TK). • Na władzy publicznej nie ciąży bowiem jak już wcześniej wskazano obowiązek finansowania działalności szkół niepublicznych w takim samym lub zbliżonym zakresie jak w odniesieniu do szkół publicznych.
Skład orzekający
Beata Sobocha-Holc
przewodniczący
Izabella Janson
sprawozdawca
Piotr Piszczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Konstytucji RP dotyczących finansowania szkół niepublicznych oraz zakresu obowiązków państwa w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dotacji oświatowych na podstawie obowiązujących przepisów, a nie ogólnych zasad finansowania edukacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowania szkół niepublicznych i jego zgodności z Konstytucją, co jest istotne dla sektora edukacji i może budzić zainteresowanie szerszej publiczności.
“Czy państwo musi finansować szkoły niepubliczne na równi z publicznymi? NSA wyjaśnia.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.