I GSK 386/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka C. Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił jej skargę na czynność Starosty Powiatowego w Jaśle dotyczącą ustalenia wysokości dotacji oświatowej na rok 2023. Skarżąca kwestionowała ustalenie miesięcznej stawki dotacji na poziomie niecałych 3 zł na słuchacza, uznając ją za iluzoryczną i niepozwalającą na prowadzenie działalności oświatowej. Zarzucała naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym błędną ocenę materiału dowodowego, oraz przepisów prawa materialnego, w tym art. 26 ust. 2 i art. 33 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, a także przepisów Konstytucji RP (art. 70 ust. 4, art. 2, art. 7, art. 178 ust. 1). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał na wady formalne zarzutów, w szczególności brak należytego uzasadnienia i skonkretyzowania naruszeń przepisów procesowych i materialnych. Odnosząc się do zarzutów konstytucyjnych, NSA podkreślił, że art. 70 ust. 4 Konstytucji RP dotyczy indywidualnej pomocy dla uczniów, a nie finansowania szkół niepublicznych. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym Konstytucja nie nakłada obowiązku równego finansowania szkół niepublicznych jak publicznych, a jedynie gwarantuje możliwość ich zakładania i prowadzenia oraz określa warunki udziału państwa w ich finansowaniu. NSA stwierdził, że ustalenie dotacji w kwocie zgodnej z przepisami ustawy nie narusza Konstytucji, a władze publiczne nie mają obowiązku finansowania szkół niepublicznych w takim samym zakresie jak szkół publicznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Konstytucji RP dotyczących finansowania szkół niepublicznych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dotacji oświatowej na podstawie obowiązujących przepisów, a nie ogólnych zasad finansowania edukacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustalenie niskiej kwoty dotacji oświatowej dla szkół niepublicznych, niepozwalającej na pokrycie kosztów działalności, narusza prawo do wykształcenia gwarantowane przez Konstytucję RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Konstytucja RP nie nakłada obowiązku równego finansowania szkół niepublicznych jak publicznych. Artykuł 70 ust. 4 Konstytucji dotyczy indywidualnej pomocy dla uczniów, a nie finansowania szkół.
Uzasadnienie
NSA powołał się na orzecznictwo TK, zgodnie z którym Konstytucja gwarantuje możliwość zakładania i prowadzenia szkół niepublicznych oraz określa warunki udziału państwa w ich finansowaniu, ale nie nakłada obowiązku równego finansowania jak w przypadku szkół publicznych. Władze publiczne wspierają indywidualną pomoc dla uczniów.
Czy przepisy prawa materialnego i procesowego pozwalają na kwestionowanie systemu ustalania wysokości dotacji oświatowej dla szkół niepublicznych, jeśli skarżący zarzuca jedynie jego 'słuszność' i 'iluzoryczność' finansowania, bez wskazania konkretnych naruszeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna musi zawierać precyzyjne zarzuty naruszenia prawa materialnego lub procesowego, a nie jedynie kwestionować 'słuszność' przepisów lub ich 'iluzoryczność' finansowania.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że skarga kasacyjna musi być sporządzona zgodnie z wymogami formalnymi, w tym zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Zarzuty muszą wskazywać konkretne przepisy, które zostały naruszone, i wykazywać istotny wpływ naruszenia na wynik sprawy. W tej sprawie zarzuty były wadliwe formalnie i nie pozwalały na merytoryczną ocenę.
Czy sąd administracyjny ma obowiązek z urzędu badać konstytucyjność przepisów rozporządzenia wykonawczego, nawet jeśli nie zostało to podniesione w skardze?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie ma takiego obowiązku, a sędzia orzeka na podstawie przepisów, nie będąc związany przepisami rozporządzenia w sposób uniemożliwiający jego kontrolę.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zarzut niezbadania konstytucyjności przepisów rozporządzenia jest niezasadny, ponieważ sędzia nie jest związany przepisami rozporządzenia w sposób uniemożliwiający jego kontrolę, a samo rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej.
Przepisy (27)
Główne
u.f.z.o. art. 26 § 2
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
u.f.z.o. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
u.p.o. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 1 § 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 1 § 4
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 1 § 9
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 1 § 10
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 1 § 11
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 1 § 14
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 10
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 11
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 170 § 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 70 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 70 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
rozporządzenie MEN art. 3
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 150
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna zawierała wady formalne, które uniemożliwiły merytoryczną ocenę zarzutów. • Konstytucja RP nie nakłada obowiązku równego finansowania szkół niepublicznych jak publicznych. • Przepisy Konstytucji RP dotyczące prawa do wykształcenia odnoszą się do indywidualnej pomocy dla uczniów, a nie do finansowania szkół.
Odrzucone argumenty
Niska kwota dotacji oświatowej jest iluzoryczna i narusza prawo do wykształcenia. • Działalność skarżącej nie jest działalnością komercyjną. • System premiuje szkoły z wysoką zdawalnością, ale nie gwarantuje jego utrzymania. • Sąd I instancji nie zbadał konstytucyjności przepisów rozporządzenia MEN.
Godne uwagi sformułowania
ustalenie kwoty dotacji oświatowej na poziomie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza nie stanowi pozornego finansowania działalności oświatowej szkół, gdyż organ jest zobowiązany jedynie do częściowego finansowania działalności szkoły • działalność skarżącej jest działalnością komercyjną, a zatem skarżąca winna liczyć się z ryzykiem niepowodzenia finansowego, w sytuacji gdy zgodnie z art. 170 § 1 ustawy prawo oświatowe prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą • ustalony przez ustawodawcę system premiuje szkoły, które osiągają wysoką zdawalność egzaminów, z całkowitym pominięciem faktu, iż ustawodawca w żaden sposób nie zagwarantował, iż taki system dotowania szkół zostanie utrzymany przez najbliższe lata • taka wysokość dotacji oświatowej stanowi jedynie iluzoryczne wypełnienie obowiązku finansowania działalności oświatowej szkoły, która nie może prowadzić działalności gospodarczej • ustalenie stawki dotacji w kwocie, która nie pozwala na prowadzenie kształcenia, nie stanowi naruszenia prawa obywateli do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia • ustalenie stawki dotacji w kwocie, na poziomie poniżej 3 zł stanowi dopuszczalną formę realizacji ustawowych obowiązków finansowania zadań oświatowych • nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy • Konstytucja RP nie nakłada obowiązku finansowania szkół niepublicznych (tak w wyżej przywołanym wyroku TK).
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący
Izabella Janson
sprawozdawca
Joanna Wegner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Konstytucji RP dotyczących finansowania szkół niepublicznych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dotacji oświatowej na podstawie obowiązujących przepisów, a nie ogólnych zasad finansowania edukacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowania szkół niepublicznych i jego zgodności z Konstytucją, co jest istotne dla sektora edukacji i prawników. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia granice konstytucyjnych praw i obowiązków w tym zakresie.
“Czy państwo musi finansować szkoły niepubliczne tak samo jak publiczne? NSA wyjaśnia konstytucyjne granice dotacji.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.