Orzeczenie · 2025-04-25

I GSK 379/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-25
NSAAdministracyjneWysokansa
środki unijneocena projektuinnowacyjnośćkonkurencyjnośćprzejrzystośćrówne traktowanieustawa wdrożeniowasądy administracyjneskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił decyzję organu o negatywnej ocenie projektu Sp. z o.o. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zarząd zarzucał WSA naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (m.in. art. 45, 56, 57, 59, 69, 73 ustawy wdrożeniowej), kwestionując ocenę kryteriów innowacyjności i konkurencyjności. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd uznał, że organ nie wykazał obiektywnych kryteriów dysponowania środkami publicznymi, naruszając zasady przejrzystości i równego traktowania. Ocena kryteriów innowacyjności i konkurencyjności była lakoniczna, powierzchowna i oparta na subiektywnych przesłankach, nie uwzględniając potencjału projektu do poprawy pozycji przedsiębiorstwa na rynku. NSA podkreślił, że celem dofinansowania jest wspieranie rozwoju, a nie utrzymywanie pozycji istniejących przedsiębiorców. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając koszty postępowania od Zarządu na rzecz Sp. z o.o.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasad oceny projektów w ramach funduszy unijnych, zwłaszcza w kontekście kryteriów innowacyjności i konkurencyjności, oraz wymogów przejrzystości i równego traktowania przez instytucje zarządzające.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych kryteriów oceny projektu w ramach konkretnego programu finansowania UE, ale zasady ogólne są szeroko stosowalne.

Zagadnienia prawne (4)

Czy ocena kryteriów innowacyjności i konkurencyjności projektu ubiegającego się o środki unijne została przeprowadzona zgodnie z zasadami przejrzystości, rzetelności i równego traktowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ocena została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, co miało istotny wpływ na wynik.

Uzasadnienie

Organ nie wykazał obiektywnych kryteriów dysponowania środkami, ocena była lakoniczna i powierzchowna, oparta na subiektywnych przesłankach, nie uwzględniając potencjału projektu do poprawy pozycji przedsiębiorstwa na rynku.

Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 p.p.s.a., miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. okazał się nieuzasadniony, gdyż Sąd I instancji jasno wskazał podstawy naruszenia i oceny wniosku.

Uzasadnienie

Sąd I instancji prawidłowo wskazał na naruszenia i ocenił wniosek, powołując się na przepisy ustawy wdrożeniowej i analizując kwestię dysponowania środkami publicznymi w sposób transparentny.

Czy organ prawidłowo ocenił kryterium innowacyjności projektu, uwzględniając jego potencjał do wzrostu pozycji przedsiębiorstwa i transformacji rynku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ocena była wadliwa, gdyż opierała się na stwierdzeniu, że podobne rozwiązania są już na rynku, nie analizując potencjału do wzrostu pozycji przedsiębiorstwa.

Uzasadnienie

Sam fakt istnienia podobnych produktów na rynku nie wyklucza innowacyjności projektu ani jego potencjału do poprawy pozycji przedsiębiorstwa czy transformacji rynku.

Czy organ prawidłowo ocenił kryterium konkurencyjności wnioskodawcy, uwzględniając jego potencjał do poprawy pozycji konkurencyjnej na rynku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ocena była wadliwa, gdyż sprowadzała się do stwierdzenia istnienia konkurencji na rynku krajowym i oczekiwania 'równorzędnej rywalizacji', zamiast analizy potencjału do poprawy pozycji.

Uzasadnienie

Kryterium konkurencyjności dotyczy potencjału do poprawy pozycji, a nie natychmiastowej równorzędnej rywalizacji z istniejącymi graczami rynkowymi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego.

Przepisy (15)

Główne

ustawa wdrożeniowa art. 45 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Instytucja ma obowiązek przeprowadzić postępowanie w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, zapewniając równe traktowanie wnioskodawców i równy dostęp do informacji.

ustawa wdrożeniowa art. 57 § ust. 5

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Możliwość dofinansowania projektów negatywnie ocenionych z uwagi na wyczerpanie kwoty, pod warunkiem dostępności środków.

ustawa wdrożeniowa art. 73 § ust. 8 pkt 1 lit. a

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając naruszenie prawa przy ocenie projektu, które miało istotny wpływ na wynik, i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

ustawa wdrożeniowa art. 56 § ust. 4

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem doręczeń, wyłączenia pracowników i obliczania terminów.

ustawa wdrożeniowa art. 56 § ust. 6

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów.

ustawa wdrożeniowa art. 59

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

ustawa wdrożeniowa art. 69 § ust. 1 pkt 2 i ust. 4 pkt 2

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Rozstrzygnięcie w przedmiocie nieuwzględnienia protestu lub negatywnej ponownej oceny.

p.p.s.a. art. 141 § par. 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 207 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ocena projektu przez organ naruszyła zasady przejrzystości, rzetelności i równego traktowania. • Ocena kryteriów innowacyjności i konkurencyjności była lakoniczna, powierzchowna i oparta na subiektywnych przesłankach. • Organ nie wykazał obiektywnych kryteriów dysponowania środkami publicznymi. • Kryterium innowacyjności nie może być oceniane wyłącznie przez pryzmat istnienia podobnych produktów na rynku. • Kryterium konkurencyjności wymaga analizy potencjału do poprawy pozycji, a nie natychmiastowej równorzędnej rywalizacji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA. • Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczących oceny kryteriów. • Uzasadnienie oceny było poprawne, rzeczowe, spójne i logiczne. • WSA nie wskazał argumentów Spółki lub elementów wniosku, których nie uwzględniono. • Brak podstaw do prowadzenia analiz lub wyjaśnień na korzyść Spółki wykraczających poza dokumentację aplikacyjną. • Obowiązek wykazania spełnienia kryteriów spoczywa na wnioskodawcy. • Do postępowania w zakresie wyboru projektów nie stosuje się zasad k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Ocena eksperta była lakoniczna i powierzchowna. • Organ nie wykazał obiektywnych kryteriów dysponowania środkami publicznymi. • Kryterium innowacyjności nie może być oceniane wyłącznie przez pryzmat istnienia podobnych produktów na rynku. • Kryterium konkurencyjności dotyczy potencjału do poprawy pozycji, a nie natychmiastowej równorzędnej rywalizacji.

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

przewodniczący

Dariusz Dudra

członek

Paweł Janusz Lewkowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad oceny projektów w ramach funduszy unijnych, zwłaszcza w kontekście kryteriów innowacyjności i konkurencyjności, oraz wymogów przejrzystości i równego traktowania przez instytucje zarządzające."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kryteriów oceny projektu w ramach konkretnego programu finansowania UE, ale zasady ogólne są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wykorzystania środków unijnych i pokazuje, jak sądy administracyjne kontrolują działania instytucji zarządzających funduszami, chroniąc zasady uczciwej konkurencji i przejrzystości.

Jak sądy pilnują, by pieniądze z UE trafiały tam, gdzie powinny? Kluczowa interpretacja zasad oceny projektów.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst