Orzeczenie · 2024-03-08

I GSK 359/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-03-08
NSApodatkoweWysokansa
podatek akcyzowynabycie wewnątrzwspólnotowesamochód osobowywartość rynkowapodstawa opodatkowaniarzeczoznawcaorgan podatkowysąd administracyjnyskarga kasacyjna

Spółka A. [...] Sp. z o.o. w O. nabyła wewnątrzwspólnotowo uszkodzony samochód osobowy Ford Mustang za kwotę 3.000 euro. Złożyła deklarację podatku akcyzowego, opierając podstawę opodatkowania na opinii rzeczoznawcy, która określiła wartość pojazdu w stanie uszkodzonym na 20.396 zł. Organy podatkowe uznały tę wartość za znacznie odbiegającą od średniej wartości rynkowej i wezwały spółkę do jej zmiany. Po braku odpowiedzi, wszczęto postępowanie podatkowe, w wyniku którego określono zobowiązanie w podatku akcyzowym na kwotę 4.203,00 zł, opierając się na wartości pojazdu w stanie uszkodzonym wynoszącej 32.961,00 zł. Po uchyleniu tej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ określił podatek akcyzowy w kwocie 6.131,00 zł, przyjmując podstawę opodatkowania w wysokości 32.961,00 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że wartość wskazana w umowie była niewiarygodnie niska w świetle kosztów importu poprzedniego właściciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę spółki, uznając prawidłowość ustaleń organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, stwierdzając, że procedura weryfikacji podstawy opodatkowania ma zastosowanie również w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu, który został wcześniej dopuszczony do obrotu w innym państwie członkowskim UE, ale nie został tam zarejestrowany. Sąd podkreślił, że średnia wartość rynkowa jest ustalana na podstawie notowań krajowych i nie można jej pomniejszać o czynniki takie jak współczynnik zbywalności. Ostatecznie, NSA uznał, że organy prawidłowo określiły podstawę opodatkowania i wysokość zobowiązania podatkowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie podstawy opodatkowania akcyzą w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych, zwłaszcza uszkodzonych lub sprowadzonych z państw trzecich przez inne kraje UE. Interpretacja pojęcia średniej wartości rynkowej i stosowania procedury weryfikacji podstawy opodatkowania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego interpretacja przepisów dotyczących wartości rynkowej i procedury weryfikacji ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy procedura weryfikacji podstawy opodatkowania (art. 104 ust. 8 u.p.a.) ma zastosowanie do wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, który został uprzednio importowany i dopuszczony do obrotu w innym państwie członkowskim UE, ale nie został tam zarejestrowany?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, procedura weryfikacji podstawy opodatkowania ma zastosowanie również w sytuacji objętej hipotezą normy prawnej z art. 104 ust. 6 u.p.a., gdyż jest to również wewnątrzwspólnotowe nabycie, o którym mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 u.p.a., bez dodatkowych zastrzeżeń.

Uzasadnienie

Przepis art. 104 ust. 8 u.p.a. odsyła do art. 100 ust. 1 pkt 2 u.p.a. bez formułowania dodatkowych zastrzeżeń, co oznacza, że tryb weryfikacji ma zastosowanie również do nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu uprzednio importowanego i dopuszczonego do obrotu w innym państwie UE, ale niezarejestrowanego.

Jak prawidłowo ustalić średnią wartość rynkową uszkodzonego samochodu osobowego na potrzeby opodatkowania akcyzą w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Średnia wartość rynkowa jest ustalana na podstawie notowań krajowych samochodu tej samej marki, modelu, rocznika, wyposażenia i o przybliżonym stanie technicznym. Nie można jej pomniejszać o współczynniki takie jak współczynnik zbywalności, a okoliczności nabycia (np. cena zakupu) nie wpływają na wartość pojazdu, a jedynie na jego cenę.

Uzasadnienie

Definicja średniej wartości rynkowej w art. 104 ust. 11 u.p.a. odnosi się do cech technicznych pojazdu i jego stanu, a nie do sposobu nabycia czy ceny transakcyjnej. Wartość jest pojęciem ekonomicznym, niezależnym od negocjacji cenowych.

Czy organ podatkowy może określić wysokość podstawy opodatkowania, gdy podatnik nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do zmiany zadeklarowanej kwoty lub nie wskazał uzasadnionych przyczyn jej zaniżenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku braku odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, organ podatkowy jest uprawniony do określenia wysokości podstawy opodatkowania w postępowaniu podatkowym.

Uzasadnienie

Jest to zgodne z art. 104 ust. 9 u.p.a., który stanowi podstawę do określenia podstawy opodatkowania przez organ w sytuacji braku współpracy podatnika.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. [...] Sp. z o.o. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.

Przepisy (13)

Główne

u.p.a. art. 104 § 6

Ustawa o podatku akcyzowym

Podstawa opodatkowania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego dopuszczonego wcześniej do obrotu w innym państwie członkowskim UE, ale niezarejestrowanego, jest wartością celną powiększoną o należne cło oraz inne koszty związane z transportem do miejsca objęcia procedurą celną, jeśli nie zostały uwzględnione w cenie.

u.p.a. art. 104 § 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Podstawa opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego jest kwotą, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić, z tym że w przypadkach określonych w art. 101 ust. 2 pkt 3, podstawą jest średnia wartość rynkowa pomniejszona o VAT i akcyzę.

u.p.a. art. 104 § 8

Ustawa o podatku akcyzowym

Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej, organ podatkowy wzywa podatnika do zmiany lub wskazania przyczyn.

u.p.a. art. 104 § 9

Ustawa o podatku akcyzowym

W razie braku odpowiedzi lub braku uzasadnienia, organ podatkowy określi wysokość podstawy opodatkowania.

u.p.a. art. 104 § 11

Ustawa o podatku akcyzowym

Średnia wartość rynkowa samochodu osobowego to wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym średniej ceny samochodu tej samej marki, modelu, rocznika, wyposażenia i o przybliżonym stanie technicznym.

u.p.a. art. 100 § 2

Ustawa o podatku akcyzowym

Przedmiotem opodatkowania akcyzą jest nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i bada sprawę w pełnym zakresie zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. wskazanie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania.

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

o.p. art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym.

o.p. art. 187 § 1 i 3

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zasady postępowania dowodowego.

p.p. art. 10 § 1

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Zasada zaufania do przedsiębiorcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo zastosowały procedurę weryfikacji podstawy opodatkowania. • Średnia wartość rynkowa została ustalona zgodnie z przepisami, a jej pomniejszenie o współczynnik zbywalności byłoby nieprawidłowe. • Cena zakupu nie stanowi podstawy opodatkowania, jeśli znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej, a podatnik nie przedstawił uzasadnienia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy. • Błędne zastosowanie art. 104 ust. 7 u.p.a. w zw. z art. 104 ust. 11 u.p.a. poprzez błędne ustalenie średniej wartości rynkowej (pominięcie współczynnika zbywalności, oparcie na rynku USA). • Naruszenie art. 104 ust. 6 u.p.a. poprzez nieuprawnione doliczenie VAT do podstawy opodatkowania. • Błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy (brak ustaleń co do wartości na rynku nabycia, błędne zakwestionowanie umowy kupna-sprzedaży).

Godne uwagi sformułowania

Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami. • Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. • Istota sporu dotyczy prawidłowości zaskarżonego wyroku w zakresie możliwości wszczęcia postępowania podatkowego zmierzającego do weryfikacji podstawy opodatkowania. • Średnia wartość rynkowa jest ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym [...] i nie można jej pomniejszać o współczynniki takie jak: współczynnik zbywalności czy współczynnik za indywidualny zakup samochodu. • Wartość jest pojęciem ekonomicznym odnoszącym się do samochodu osobowego o określonych cechach technicznych. Wartość stanowi pojęcie zobiektywizowane ekonomicznie, będące pochodną cech towaru. Dlatego okoliczności nabycia wynikające z pertraktacji cenowych nie stanowią przesłanki uzasadniającej określenie podstawy opodatkowania na poziomie innym niż wartość samochodu osobowego.

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący

Dariusz Dudra

członek

Marek Sachajko

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy opodatkowania akcyzą w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych, zwłaszcza uszkodzonych lub sprowadzonych z państw trzecich przez inne kraje UE. Interpretacja pojęcia średniej wartości rynkowej i stosowania procedury weryfikacji podstawy opodatkowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego interpretacja przepisów dotyczących wartości rynkowej i procedury weryfikacji ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu opodatkowania samochodów sprowadzanych z zagranicy, co jest częstym problemem dla wielu osób i firm. Interpretacja kluczowych przepisów dotyczących wartości rynkowej i procedury weryfikacji jest istotna dla praktyków.

Jak prawidłowo ustalić wartość samochodu z zagranicy do celów akcyzy? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 3000 EUR

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst