I GSK 352/24Spór o rekompensatę transport publiczny charakter cywilnoprawny 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej operatora transportu publicznego od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił jego skargę na decyzję SKO o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o rekompensatę za utracone przychody z tytułu stosowania ulg w przewozach. Operator domagał się rekompensaty, twierdząc, że organ administracji miał obowiązek zweryfikować jego wniosek i przekazać go marszałkowi województwa. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., art. 7, 77, 80 k.p.a.) oraz prawa materialnego (m.in. art. 52, 53, 54, 56 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że kluczowe dla sprawy jest rozstrzygnięcie, czy spór o rekompensatę ma charakter administracyjny, czy cywilnoprawny. W sytuacji, gdy umowa między operatorem a organizatorem transportu nie zawierała postanowień dotyczących sposobu obliczania rekompensaty, NSA stwierdził, że spór ten ma charakter cywilnoprawny, dotyczący wykładni i wykonania umowy. W związku z tym umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. było prawidłowe. Sąd podkreślił, że publicznoprawny charakter końcowego świadczenia wypłacanego przez marszałka województwa nie wyklucza cywilnoprawnego charakteru sporu na etapie relacji między operatorem a organizatorem, zwłaszcza gdy umowa nie reguluje tej kwestii. Zarzuty procesowe i materialne zostały uznane za nieuzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że spory dotyczące rekompensat za ulgi w transporcie publicznym, wynikające z braku postanowień umownych, mają charakter cywilnoprawny i wykraczają poza jurysdykcję administracyjną.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku postanowień umownych regulujących sposób obliczania rekompensaty. W przypadku istnienia takich postanowień, sprawa mogłaby mieć inny charakter.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spór dotyczący weryfikacji wniosku operatora o rekompensatę za utracone przychody z tytułu ulg w publicznym transporcie zbiorowym, w sytuacji braku postanowień umownych regulujących sposób jej obliczania, ma charakter sprawy administracyjnej czy cywilnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spór ten ma charakter cywilnoprawny, ponieważ sposób obliczania rekompensaty powinien być uregulowany w umowie między operatorem a organizatorem transportu. Brak takich postanowień umowy sprawia, że kwestia ta wykracza poza kognicję organów administracji publicznej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zgodnie z ustawą o publicznym transporcie zbiorowym, sposób obliczania rekompensaty jest elementem umowy. W przypadku braku takich postanowień w umowie, spór o wykładnię i wykonanie tej części umowy należy do właściwości sądów powszechnych, a nie organów administracji. W konsekwencji, umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego było prawidłowe.
Czy umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest prawidłowe, gdy sprawa dotyczy sporu o charakterze cywilnoprawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umorzenie jest prawidłowe, ponieważ bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego zachodzi, gdy brak jest podstaw do jego prowadzenia, w tym gdy sprawa nie ma charakteru administracyjnego.
Uzasadnienie
NSA rozróżnił bezprzedmiotowość od bezzasadności postępowania. W tej sprawie organy nie oceniały zasadności roszczenia, lecz stwierdziły niedopuszczalność drogi administracyjnej do jego dochodzenia, co mieści się w hipotezie art. 105 § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.t.z. art. 25 § ust. 3 pkt 15
Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym
u.p.t.z. art. 50 § ust. 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym
u.p.t.z. art. 52 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym
u.p.t.z. art. 53 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym
u.p.t.z. art. 54 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym
u.p.t.z. art. 56 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spór o rekompensatę za utracone przychody z tytułu ulg w transporcie publicznym, w sytuacji braku postanowień umownych regulujących sposób jej obliczania, ma charakter cywilnoprawny i wykracza poza kognicję organów administracji. • Umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego (art. 105 § 1 k.p.a.) jest prawidłowe, gdy sprawa nie ma charakteru administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Sprawa dotycząca rekompensaty za utracone przychody z ulg w transporcie publicznym ma charakter administracyjny i powinna być merytorycznie rozstrzygnięta przez organ administracji. • Organ II instancji powinien był uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. • Organ II instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego i nie zbadał całości materiału dowodowego. • Decyzja organu II instancji była pozbawiona odpowiedniego uzasadnienia prawnego i faktycznego. • Organ II instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. • Wójt miał obowiązek weryfikacji wniosku operatora i wystąpienia do marszałka o przekazanie rekompensaty. • Rekompensata z tytułu utraconych przychodów ma charakter dotacji, a nie elementu wynagrodzenia cywilnoprawnego.
Godne uwagi sformułowania
spór o wykładnię i wykonanie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, a zatem sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 i art. 2 Kodeksu postępowania cywilnego, wyłączoną spod kognicji organów administracji publicznej • brak podstaw do przejścia do dalszego etapu procedury, ponieważ umowa nie przewidywała rekompensaty w dochodzonej postaci • spór o to, czy i w jakim zakresie żądanie skarżącego mieści się w granicach stosunku łączącego strony, czy zostało już skonsumowane w ramach dotychczasowych rozliczeń, oraz w jaki sposób powinno być obliczone wobec milczenia umowy w tym zakresie, jest sporem o wykładnię i wykonanie umowy cywilnoprawnej • Uzupełnienie treści umowy w drodze jednostronnego aktu administracyjnego, do czego w istocie zmierzałoby uwzględnienie stanowiska skarżącego, stanowiłoby niedopuszczalną ingerencję organu administracji w stosunek zobowiązaniowy
Skład orzekający
Bogdan Fischer
przewodniczący
Joanna Salachna
sprawozdawca
Piotr Kraczowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że spory dotyczące rekompensat za ulgi w transporcie publicznym, wynikające z braku postanowień umownych, mają charakter cywilnoprawny i wykraczają poza jurysdykcję administracyjną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku postanowień umownych regulujących sposób obliczania rekompensaty. W przypadku istnienia takich postanowień, sprawa mogłaby mieć inny charakter.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia rozgraniczenia między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście finansowania transportu publicznego, co jest istotne dla operatorów i organizatorów.
“Transport publiczny: Kiedy spór o rekompensatę trafia do sądu cywilnego, a nie administracyjnego?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.