Orzeczenie · 2025-06-04

I GSK 167/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-04
NSApodatkoweWysokansa
podatek akcyzowywznowienie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnyrozporządzenieniezgodność z KonstytucjąNSAWSAuchylenie wyrokuumorzenie postępowania

Sprawa dotyczy skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanej przez spółkę S. J. & T. J. po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku SK 14/12 z dnia 12 lutego 2015 r. Wyrok TK orzekł o niezgodności § 6 ust. 5 w zw. z § 5 pkt 1 oraz § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego z Konstytucją RP, w zakresie dotyczącym nieświadomego przyjęcia przez sprzedającego oświadczenia o przeznaczeniu oleju na cele opałowe zawierającego nieprawdziwe dane. Spółka domagała się uchylenia wyroków sądów administracyjnych, które wcześniej oddaliły jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego za 2002 rok. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na uchwale II GPS 1/10, stwierdził, że skarga o wznowienie postępowania jest zasadna. Dodatkowo, fakt, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej sam wznowił postępowanie administracyjne i wydał decyzję uchylającą wcześniejsze decyzje i umarzającą postępowanie podatkowe, spowodował bezprzedmiotowość postępowania sądowego. W konsekwencji, NSA uchylił swój wyrok z 2010 r. (sygn. I GSK 949/09) oraz wyrok WSA z 2008 r. (sygn. I SA/Po 963/08) i umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpiło z uwagi na okoliczności niezależne od stron.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Podstawy i skutki wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz bezprzedmiotowość postępowania sądowego w przypadku umorzenia sprawy przez organ administracji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania po wyroku TK i późniejszym umorzeniu sprawy przez organ.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu rozporządzenia z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, w którym zastosowano ten przepis?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wyrok TK stwierdzający niezgodność przepisu prawa materialnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, jeśli sąd zastosował lub powinien zastosować ten przepis.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na uchwałę NSA II GPS 1/10, zgodnie z którą art. 272 § 1 p.p.s.a. umożliwia wznowienie postępowania w każdym przypadku, gdy orzeczenie TK dotyczy aktu normatywnego stosowanego przez sąd lub organ administracji.

Czy postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe, jeśli organ administracji publicznej sam wznowił postępowanie administracyjne i wydał decyzję umarzającą postępowanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, fakt umorzenia postępowania przez organ administracji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego powoduje bezprzedmiotowość postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na własny wyrok (II FSK 3347/14), wskazując, że umorzenie postępowania przez organ administracji uzasadnia umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 282 § 2 in fine p.p.s.a. w związku z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt I GSK 949/09 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Po 963/08. Umorzono postępowanie sądowe.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 272 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie.

p.p.s.a. art. 280 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa wznowienia postępowania.

p.p.s.a. art. 282 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie wyroku i umorzenie postępowania w przypadku uwzględnienia skargi o wznowienie.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego art. 6 § 5

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie dotyczącym nieświadomego przyjęcia oświadczenia o przeznaczeniu oleju na cele opałowe zawierającego nieprawdziwe dane.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego art. 5 § 1

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie dotyczącym nieświadomego przyjęcia oświadczenia o przeznaczeniu oleju na cele opałowe zawierającego nieprawdziwe dane.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego art. 12 § 1

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie dotyczącym nieświadomego przyjęcia oświadczenia o przeznaczeniu oleju na cele opałowe zawierającego nieprawdziwe dane.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umorzenie postępowania w przypadku bezprzedmiotowości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 14/12 stwierdzający niezgodność przepisów rozporządzenia z Konstytucją RP. • Umorzenie postępowania administracyjnego przez organ po jego wznowieniu.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...) stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie. • Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, których sprawa dotyczy, jest § 6 ust. 5 w związku z § 5 pkt 1, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. oraz § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego. • Fakt, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] sierpnia 2022 r. (...) uchylił wskazaną decyzję ostateczną oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie spowodował, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe.

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Salachna

członek

Marek Krawczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Podstawy i skutki wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz bezprzedmiotowość postępowania sądowego w przypadku umorzenia sprawy przez organ administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania po wyroku TK i późniejszym umorzeniu sprawy przez organ.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może doprowadzić do uchylenia prawomocnych wyroków sądowych i jak ważna jest możliwość wznowienia postępowania w takich sytuacjach. Dodatkowo, podkreśla znaczenie działań organów administracji w kontekście postępowania sądowego.

Wyrok TK uchyla prawomocne orzeczenie NSA: jak konstytucyjna zasada ratuje podatnika?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst