I GSK 167/25

I GSK 167/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Salachna
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 949/09 - Wyrok NSA z 2010-10-13
I SA/Po 963/08 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2008-11-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono wyrok NSA, uchylono wyrok WSA i umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 272 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant asystent sędziego Maja Wiercińska po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi o wznowienie postępowania S. J. [...] & [...] T. J. w K. zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt I GSK 949/09 w sprawie ze skargi kasacyjnej S. J. [...] & [...] T. J. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Po 963/08 w sprawie ze skargi S. J. [...] & [...] T. J. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt I GSK 949/09; 2. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Po 963/08; 3. umarza postępowanie sądowe w sprawie; 4. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie w całości.
Uzasadnienie
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu decyzją z [...] listopada 2007 r. określił S. J. [...] & [...] T. J. w K. (dalej: spółka lub skarżąca) zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące: kwiecień, maj, lipiec, sierpień, listopad, grudzień 2002 r. Wskazana decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z [...] maja 2008 r. (dalej: decyzja Dyrektora IC).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 4 listopada 2008 r., I SA/Po 963/08 (dalej: wyrok WSA w Poznaniu) oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora IC z [...] maja 2008 r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 października 2010 r., I GSK 949/09 oddalił skargę kasacyjną spółki od tego wyroku.
Spółka pismem z 19 maja 2015 r. – na podstawie art. 272 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz.270 ze zm. dalej p.p.s.a.) wskazując jako podstawę wznowienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 lutego 2015 r., SK 14/12 (dalej: wyrok TK) - wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2010 r., I GSK 949/09. W przywołanym wyroku TK orzekł, że § 6 ust. 5 w zw. z § 5 pkt 1, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. oraz § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 27, poz. 269 ze zm.) w zakresie, w jakim dotyczy przypadków nieświadomego przyjęcia przez sprzedającego oświadczenia o przeznaczeniu nabywanego oleju na cele opałowe zawierającego nieprawdziwe dane, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Spółka wniosła o zmianę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2010 r., I GSK 949/09 przez uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 4 listopada 2008 r., I SA/Po 963/08 oraz o uchylenie w całości decyzji Dyrektora IC z [...] maja 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu z [...] listopada 2007 r. w przedmiocie określenia spółce zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące: kwiecień, maj, lipiec, sierpień, listopad, grudzień 2002 r. Względnie spółka wniosła o zmianę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W każdym z przypadków spółka wniosła o zasądzenie kosztów postępowania o wznowienie postępowania oraz postępowania sądowego w obu instancjach, w tym o zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucono naruszenie § 6 ust. 5 w związku z § 5 pkt 1 oraz § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego w związku z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP – z uwagi na orzeczoną przez TK w wyroku z 12 lutego 2015 r., SK 14/23 niezgodność § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 21 października 2015 r., I GSK 1049/15 zawiesił toczące się postępowanie w sprawie ze skargi spółki o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2010 r., I GSK 949/09 z uwagi na wniosek spółki o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją wymiarową.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 30 stycznia 2025 r., I GSK 1049/15 podjął zawieszone postępowanie w sprawie ze skargi spółki o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2010 r., I GSK 949/09 z powodu tego, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] sierpnia 2022 r., znak [...] po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu z [...] listopada 2007 r. – uchylił wskazaną decyzję ostateczną oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja z [...] sierpnia 2022 r. jest ostateczna.
Po podjęciu postępowania sprawę oznaczono sygnaturą akt I GSK 167/25.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r., II GPS 1/10 (opublikowano: ONSAiWSA z 2010 r. nr 5, poz. 81): "Przepis art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Kierując się tym poglądem prawnym, w celu realizacji prawa spółki do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 12 lutego 2015 r. w sprawie SK 14/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga wniesiona przez skarżącą opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 p.p.s.a.).
Mając na uwadze, że w wyroku z 12 lutego 2015 r. w sprawie SK 14/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności § 6 ust. 5 w zw. z § 5 pkt 1, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. oraz § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego w zakresie, w jakim dotyczy przypadków nieświadomego przyjęcia przez sprzedającego oświadczenia o przeznaczeniu nabywanego oleju na cele opałowe zawierającego nieprawdziwe dane, z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, Sąd w składzie orzekającym uwzględnił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2010 r., I GSK 949/09, jak również zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (art. 282 § 2 p.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, których sprawa dotyczy, jest § 6 ust. 5 w związku z § 5 pkt 1, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. oraz § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego.
Fakt, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] sierpnia 2022 r., znak [...] po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu z [...] listopada 2007 r. – uchylił wskazaną decyzję ostateczną oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie spowodował, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 grudnia 2014 r., II FSK 3347/14). Okoliczność ta uzasadnia umorzenie postępowania (art. 282 § 2 in fine p.p.s.a. w związku z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 - 3 sentencji wyroku.
W zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości, ponieważ uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania sądowego nastąpiło na skutek zastosowania powoływanego powyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a więc z przyczyny niezależnej od strony skarżącej oraz organów podatkowych.