Orzeczenie · 2026-04-15

I GSK 1657/24Rozliczenie wpłat postępowanie egzekucyjne ZUS

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-15
NSAUbezpieczenia społeczneWysokansa
postępowanie egzekucyjneZUSskładkirozliczenie wpłatupomnienietytuł wykonawczyprawo materialneprawo procesoweNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. WSA uchylił postanowienia ZUS dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. ZUS zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozliczania składek. Zdaniem ZUS, wpłaty dokonane przez stronę po otrzymaniu upomnienia powinny być rozliczane według ogólnych zasad określonych w rozporządzeniu, a nie według przepisów u.p.e.a., które miałyby stanowić lex specialis. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że w sytuacji, gdy organ administracji wysłał upomnienie zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., a strona zastosowała się do jego treści, przepisy u.p.e.a. mają pierwszeństwo przed ogólnymi zasadami rozliczania wpłat zawartymi w rozporządzeniu. Sąd podkreślił, że wpłaty dokonane po doręczeniu upomnienia powinny być rozliczane zgodnie z § 24 rozporządzenia, który stanowi szczególną regulację w tym zakresie, uwzględniając w pierwszej kolejności koszty upomnienia i egzekucyjne, a następnie składki i odsetki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pierwszeństwa przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nad przepisami rozporządzenia w sprawie rozliczania składek ZUS w sytuacji zastosowania się przez stronę do treści upomnienia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczania wpłat po otrzymaniu upomnienia od ZUS w ramach postępowania egzekucyjnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) stanowią lex specialis w stosunku do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozliczania składek, gdy strona zastosuje się do treści upomnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy u.p.e.a. mają pierwszeństwo przed przepisami rozporządzenia w sprawie rozliczania składek w sytuacji, gdy organ wysłał upomnienie, a strona zastosowała się do jego treści.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 15 § 1 u.p.e.a. reguluje sytuację, w której organ wysyła upomnienie, a strona się do niego stosuje. W takim przypadku przepisy tej ustawy mają pierwszeństwo przed ogólnymi zasadami rozliczania wpłat zawartymi w rozporządzeniu.

Jak należy rozliczać wpłaty dokonane przez płatnika po doręczeniu upomnienia lub wszczęciu postępowania egzekucyjnego, w kontekście przepisów § 12 i § 24 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozliczania składek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wpłaty dokonane po doręczeniu upomnienia lub wszczęciu postępowania egzekucyjnego powinny być rozliczane zgodnie z § 24 rozporządzenia, który stanowi szczególną regulację w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że § 24 rozporządzenia stanowi kompleksową regulację zasad rozliczania wpłat objętych tytułem wykonawczym lub po doręczeniu upomnienia/wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Jest to przepis szczególny względem § 12 rozporządzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Przepisy (10)

Główne

u.p.e.a. art. 15 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

rozporządzenie art. 7 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych

rozporządzenie art. 12 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych

rozporządzenie art. 24

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 15 § 1) stanowią lex specialis w stosunku do przepisów rozporządzenia w sprawie rozliczania składek, gdy strona zastosuje się do treści upomnienia. • Wpłaty dokonane po doręczeniu upomnienia lub wszczęciu postępowania egzekucyjnego powinny być rozliczane zgodnie z § 24 rozporządzenia, który jest przepisem szczególnym względem § 12.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. oraz § 7 ust. 1 i § 12 ust. 1 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że art. 15 § 1 u.p.e.a. stanowi lex specialis. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. § 24 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wpłaty dokonane przez skarżącego wskazane w upomnieniach sporządzonych i doręczonych przed wystawieniem tytułów wykonawczych winny być rozliczone zgodnie z § 24 rozporządzenia, a nie stosownie do treści § 12.

Godne uwagi sformułowania

przepisy te nie mogą być zastosowane w sytuacji w której organ skierował do dłużnika (...) upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. • przepisy u.p.e.a. mają pierwszeństwo przed zasadami zaliczania wpłat uregulowanymi w rozporządzeniu. • § 24 rozporządzenia reguluje w sposób kompleksowy zasady rozliczania wpłat objętych tytułem wykonawczym lub po doręczeniu upomnienia lub wszczęciu postępowania egzekucyjnego. • lex specialis derogat legi generali

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący

Piotr Pietrasz

sprawozdawca

Jacek Surmacz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pierwszeństwa przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nad przepisami rozporządzenia w sprawie rozliczania składek ZUS w sytuacji zastosowania się przez stronę do treści upomnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczania wpłat po otrzymaniu upomnienia od ZUS w ramach postępowania egzekucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu rozliczania wpłat przez ZUS, co jest istotne dla wielu płatników składek. Wyjaśnia, kiedy przepisy egzekucyjne mają pierwszeństwo przed ogólnymi zasadami rozliczeń.

ZUS przegrywa w NSA: Jak rozliczyć wpłaty po otrzymaniu upomnienia?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst