Orzeczenie · 2017-07-14

I GSK 1635/15

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2017-07-14
NSApodatkoweWysokansa
prawo celnedług celnyzgłoszenie celneterminpostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważnościKodeks celnyustawa wprowadzająca prawo celneNSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji określającej kwotę długu celnego. Podstawą odmowy był 3-letni termin od powstania długu celnego, wynikający z art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego. Skarżąca argumentowała, że dług celny powstał później i powinny mieć zastosowanie inne przepisy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, uznając, że dług celny powstał w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (6 listopada 2002 r.), czyli przed akcesją Polski do UE. W związku z tym, zgodnie z art. 26 ustawy wprowadzającej Prawo celne, zastosowanie miały przepisy Kodeksu celnego z 1997 r. Sąd podkreślił, że dzień powstania długu celnego jest jednoznacznie określony przez art. 209 § 2 Kodeksu celnego jako moment przyjęcia zgłoszenia celnego. Trzyletni termin z art. 2652 pkt 1 KC jest terminem nieprzywracalnym i jego upływ uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. NSA odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, procesowego oraz przepisów Konstytucji RP i Konwencji o ochronie praw człowieka, wskazując na stabilność stosunków prawnych i bezpieczeństwo prawne jako uzasadnienie dla terminów ograniczających wzruszalność decyzji. Sąd uznał, że skarżąca miała możliwość dochodzenia swoich praw na drodze sądowej, mimo upływu terminu do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja momentu powstania długu celnego, stosowanie przepisów przejściowych po akcesji do UE, termin do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji celnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, gdzie dług celny powstał przed 1 maja 2004 r. i dotyczy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

Zagadnienia prawne (4)

Czy w sprawie dotyczącej długu celnego powstałego przed dniem akcesji Polski do UE, ale rozpatrywanej po tej dacie, stosuje się przepisy Kodeksu celnego z 1997 r. czy przepisy prawa celnego obowiązujące po akcesji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stosuje się przepisy Kodeksu celnego z 1997 r. na mocy art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne.

Uzasadnienie

Art. 26 ustawy wprowadzającej Prawo celne stanowi, że przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.

Kiedy powstaje dług celny w rozumieniu przepisów Kodeksu celnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Dług celny powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego przez organ celny.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 209 § 2 Kodeksu celnego, dług celny powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego. Jest to ugruntowane w orzecznictwie NSA i zgodne z prawem wspólnotowym.

Czy 3-letni termin do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, liczony od dnia powstania długu celnego (art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego), jest terminem, którego upływ powoduje odmowę wszczęcia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, upływ 3-letniego terminu od dnia powstania długu celnego stanowi negatywną przesłankę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego wprost stanowi, że organ celny nie wszczyna lub odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. Termin ten jest nieprzywracalny.

Czy stosowanie 3-letniego terminu do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, liczonego od dnia powstania długu celnego, narusza konstytucyjne prawo do sądu i prawo do obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stosowanie tego terminu nie narusza konstytucyjnych zasad.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że nieograniczona wzruszalność decyzji nie jest zasadą konstytucyjną, a ograniczenia czasowe są uzasadnione względami bezpieczeństwa prawnego i stabilności stosunków prawnych. Prawo do sądu nie gwarantuje nieograniczonej możliwości kwestionowania prawomocnych decyzji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (14)

Główne

k.c. art. 265(2) § pkt 1

Kodeks celny

Dz.U. 2001 nr 75 poz 802 art. 265(2) § pkt 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Dz.U. 2004 nr 68 poz 623 art. 26

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne

Pomocnicze

k.c. art. 262

Kodeks celny

Dz.U. 2001 nr 75 poz 802 art. 262

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Dz.U. 2004 nr 68 poz 623 art. 25

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne

o.p. art. 249 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 8 § § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 77 § § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 6

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przepisów Kodeksu celnego z 1997 r. do długu celnego powstałego przed akcesją Polski do UE. • Dług celny powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego. • Upływ 3-letniego terminu od powstania długu celnego stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. • Ograniczenia czasowe w kwestionowaniu decyzji są zgodne z Konstytucją RP i zasadą bezpieczeństwa prawnego.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia momentu powstania długu celnego. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów Kodeksu celnego z 1997 r. zamiast przepisów prawa celnego po akcesji. • Niezastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji. • Naruszenie konstytucyjnych praw skarżącej poprzez zastosowanie 3-letniego terminu.

Godne uwagi sformułowania

Dług celny powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego. • Trzyletni termin z art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego jest terminem nieprzywracalnym. • Okoliczności indyferentne (obojętne, prawnie bezskuteczne) z punktu widzenia sposobu wyznaczenia początku biegu terminu określonego w art. 2652 pkt 1 kodeksu celnego. • Nie jest zasadą konstytucyjną nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji.

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący sprawozdawca

Ludmiła Jajkiewicz

członek

Ewa Cisowska-Sakrajda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania długu celnego, stosowanie przepisów przejściowych po akcesji do UE, termin do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji celnej."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie dług celny powstał przed 1 maja 2004 r. i dotyczy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów celnych i przejściowych, co jest istotne dla praktyków prawa celnego. Pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne ustalenie momentu powstania długu celnego.

Kiedy naprawdę powstaje dług celny? NSA wyjaśnia kluczową kwestię dla spraw sprzed akcesji do UE.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst