I GSK 1365/25Uchylenie postanowienia parp wadliwe doręczenie decyzji
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżone postanowienie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Sprawa dotyczyła odpowiedzialności skarżącego, byłego prezesa zarządu spółki R. Sp. z o.o., za niepodatkowe należności budżetowe wynikające z umowy o dofinansowanie. PARP rozwiązała umowę z uwagi na brak złożenia wniosku o płatność końcową i brak działalności spółki, a następnie określiła kwotę do zwrotu wraz z odsetkami. Po bezskutecznej egzekucji wobec spółki, PARP wszczęła postępowanie w sprawie odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej. Decyzja o solidarnej odpowiedzialności skarżącego została wysłana na adres zamieszkania widniejący w ewidencji podatkowej i uznana za skutecznie doręczoną w trybie zastępczym. Skarżący wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, kwestionując m.in. brak doręczenia decyzji, brak upomnienia oraz przedawnienie zobowiązania. WSA oddalił skargę, uznając zarzuty za niezasadne. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił m.in. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 9 ust. 1d ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, wskazując, że przepisy te nie mają zastosowania do osób trzecich. NSA przychylił się do tego zarzutu, podkreślając, że skarżący występował w sprawie jako osoba trzecia, a nie podatnik czy płatnik, w związku z czym nie miał obowiązku aktualizacji danych adresowych. W konsekwencji, doręczenie decyzji w trybie zastępczym na adres z ewidencji podatkowej było wadliwe, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał również na potrzebę weryfikacji przez organ dowodów dotyczących faktycznego miejsca zamieszkania skarżącego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że przepisy o zasadach ewidencji podatników nie mają zastosowania do osób trzecich w kontekście doręczeń, oraz że wadliwe doręczenie decyzji może skutkować uchyleniem późniejszych rozstrzygnięć.
Dotyczy spraw, w których osoba trzecia jest obciążana odpowiedzialnością za cudzy dług, a kwestia doręczenia decyzji jest sporna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, w tym obowiązek aktualizacji danych adresowych, mają zastosowanie do osób trzecich ponoszących odpowiedzialność za niepodatkowe należności budżetowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mają zastosowania do osób trzecich, które występują w sprawie w charakterze subsydiarnie odpowiedzialnych za cudzy dług, a nie jako podatnicy czy płatnicy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zakres podmiotowy ustawy o zasadach ewidencji wyznaczają jej przepisy, które dotyczą wyłącznie podatników i płatników, a nie osób trzecich. Rozszerzanie obowiązku aktualizacji danych na osoby trzecie jest nieuprawnione. W związku z tym, doręczenie decyzji osobie trzeciej w trybie zastępczym na adres z ewidencji podatkowej, do którego nie miała obowiązku aktualizacji, jest wadliwe.
Czy doręczenie decyzji o solidarnej odpowiedzialności osobie trzeciej w trybie zastępczym na adres widniejący w ewidencji podatkowej, do którego osoba ta nie miała obowiązku aktualizacji, jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie doręczenie nie jest skuteczne, ponieważ narusza gwarancyjny charakter przepisów o doręczeniach i pozbawia stronę możliwości obrony jej praw.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że skuteczność doręczenia warunkuje zgodność z prawem postępowania. Przepisy o doręczeniach mają charakter gwarancyjny i nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony. Organ ma obowiązek zapewnić skuteczne doręczenie, a wszelkie wątpliwości powinny być interpretowane na korzyść strony. W przypadku braku zastosowania przepisów o zasadach ewidencji, organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia aktualnego adresu.
Czy zarzut przedawnienia zobowiązania może być skutecznie podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli wcześniej doszło do wadliwego doręczenia decyzji o odpowiedzialności?
Odpowiedź sądu
Kwestia przedawnienia jest wtórna wobec zarzutu wadliwego doręczenia i nie może być merytorycznie rozpoznana na obecnym etapie, dopóki nie zostanie wyjaśniona kwestia prawidłowości doręczenia decyzji.
Uzasadnienie
NSA uznał zarzut przedawnienia za przedwczesny, ponieważ jest on zależny od prawidłowości doręczenia decyzji o odpowiedzialności. Dopiero po ustaleniu, czy decyzja została skutecznie doręczona, można badać kwestię przedawnienia zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (35)
Główne
ustawa o zasadach ewidencji art. 9 § ust. 1d
Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Przepis ten nie ma zastosowania do osób trzecich ponoszących odpowiedzialność za cudzy dług, a jedynie do podatników i płatników.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzut nieistnienia obowiązku.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzut wygaśnięcia obowiązku.
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb doręczenia zastępczego. Sąd uznał, że zastosowanie tego trybu było wadliwe w okolicznościach sprawy.
Pomocnicze
ustawa o zasadach ewidencji art. 3 § ust. 1
Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
ustawa o zasadach ewidencji art. 1 § lit. a, b
Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
ustawa o zasadach ewidencji art. 2
Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Określa zakres podmiotowy ustawy, obejmujący podatników i płatników.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.
u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Oddalenie zarzutów.
u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 3 lit. b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Uznanie zarzutu za niedopuszczalny.
u.p.e.a. art. 15 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymóg doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 36 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 5 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 77 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 80
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 109 § § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 110
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 76 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dokument urzędowy.
k.p.a. art. 299 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 18
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
o.p. art. 118 § § 1
Ordynacja podatkowa
Przedawnienie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.
o.p. art. 118 § § 2
Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.
o.p. art. 70 § § 2 pkt 1, § 3 i 4
Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące przerwania biegu terminu przedawnienia.
o.p. art. 116 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 59 § § 1 ust. 9
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników nie mają zastosowania do osób trzecich ponoszących odpowiedzialność za cudzy dług. • Doręczenie decyzji w trybie zastępczym na adres z ewidencji podatkowej, do którego osoba trzecia nie miała obowiązku aktualizacji, jest wadliwe. • Organ powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia aktualnego adresu skarżącego.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia zobowiązania (uznany za przedwczesny).
Godne uwagi sformułowania
Zakres podmiotowy wymienionej ustawy wyznaczają przepisy jej art. 2. • Rozszerzanie wspomnianego obowiązku aktualizacji danych także na osoby występujące w charakterze osób trzecich względem podatnika zostało poddane słusznej krytyce w orzecznictwie. • Przepisy dotyczące doręczeń mają przede wszystkim charakter gwarancyjny dla strony postępowania i nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść.
Skład orzekający
Beata Sobocha-Holc
sprawozdawca
Jacek Surmacz
członek
Piotr Pietrasz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że przepisy o zasadach ewidencji podatników nie mają zastosowania do osób trzecich w kontekście doręczeń, oraz że wadliwe doręczenie decyzji może skutkować uchyleniem późniejszych rozstrzygnięć."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których osoba trzecia jest obciążana odpowiedzialnością za cudzy dług, a kwestia doręczenia decyzji jest sporna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – prawidłowości doręczeń w administracji, szczególnie w kontekście odpowiedzialności osób trzecich. Wyrok NSA wyjaśnia istotne wątpliwości interpretacyjne.
“Osoba trzecia nie musi aktualizować adresu w CEIDG? NSA wyjaśnia kluczowe zasady doręczeń w administracji.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.