I GSK 1296/11Uchylenie wyroku wszczęcie postępowania podatkowego 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "S." Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. odmawiającą przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Spółka twierdziła, że nie uzyskała wiedzy o postępowaniu i decyzjach wymiarowych z powodu błędnego doręczenia. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując zarzuty skargi kasacyjnej, uznał, że kluczową kwestią jest prawidłowość wszczęcia postępowania podatkowego. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej, datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o jego wszczęciu. W przypadku braku możliwości doręczenia, organ powinien wystąpić o ustanowienie kuratora (art. 138 Op). Sąd stwierdził, że organ pierwszej instancji i WSA pominęły fakt, że doręczenie zastępcze (art. 151a Op) ma skutek prawny dopiero z momentem skutecznego wszczęcia postępowania. Organ, otrzymawszy informację o wyprowadzeniu się spółki z adresu wskazanego w KRS, powinien był podjąć skuteczne działania w celu ustalenia adresu spółki lub osób ją reprezentujących, w tym doręczyć postanowienie prokurentowi, który zgodnie z art. 205 § 2 Kodeksu spółek handlowych i art. 1091 Kodeksu cywilnego jest uprawniony do przyjmowania oświadczeń woli organu. Sąd podkreślił, że organ nie skorzystał z informacji o innych adresach prowadzenia działalności spółki, które wynikały z protokołu kontroli. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, uznając, że naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad skutecznego doręczania pism procesowych w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w przypadku braku aktualnego adresu strony lub spółki, oraz roli prokurenta w tym procesie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku aktualnego adresu spółki i konieczności doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania. Interpretacja przepisów o doręczeniach może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu na adres spółki wskazany w KRS jest skuteczne, jeśli organ powziął informację o nieaktualności tego adresu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie na adres wskazany w KRS nie jest skuteczne, jeśli organ powziął wiarygodną informację obalającą domniemanie prawdziwości danych wpisanych do rejestru. W takiej sytuacji organ powinien podjąć inne kroki, w tym wystąpić o ustanowienie kuratora lub doręczyć pismo prokurentowi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 17 ust. 1 ustawy o KRS stwarza jedynie domniemanie prawdziwości danych, które może zostać obalone. Informacja o wyprowadzeniu się spółki z siedziby czyni doręczenie na ten adres nieskutecznym. Organ powinien był ustalić aktualny adres lub doręczyć pismo prokurentowi.
Czy prokurent spółki jest pełnomocnikiem w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania administracyjnego, uprawnionym do odbioru pism procesowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prokurent jest uprawniony do przyjmowania oświadczeń woli organu, w tym postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, zgodnie z art. 205 § 2 KSH i art. 1091 KC.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do przepisów Kodeksu spółek handlowych i Kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi prokurent jest uprawniony do reprezentowania spółki we wszystkich czynnościach sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, co obejmuje również odbiór pism procesowych.
Czy doręczenie zastępcze na podstawie art. 151a Ordynacji podatkowej może być skuteczne przed skutecznym wszczęciem postępowania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie zastępcze ma skutek prawny dopiero z momentem skutecznego wszczęcia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące doręczeń, w tym doręczenia zastępczego, mają zastosowanie do postępowań, które zostały skutecznie wszczęte. Skuteczne wszczęcie postępowania jest warunkiem koniecznym dla zastosowania tych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
Op art. 165 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Data wszczęcia postępowania z urzędu to dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania.
ppsa art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 1091
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Prokura upoważnia do wszystkich czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
Pomocnicze
Op art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy występuje do sądu z wnioskiem o wyznaczenie kuratora dla osoby nieobecnej, jeżeli kurator nie został jeszcze wyznaczony.
Op art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
W przypadku konieczności podjęcia czynności niecierpiących zwłoki, organ podatkowy wyznacza dla osoby nieobecnej przedstawiciela, za jej zgodą, uprawnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora.
Op art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
W razie zaniedbania obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy.
Op art. 151a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis normujący kwestię zastępczego doręczania pism procesowych w toczącym się postępowaniu.
Op art. 162 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Reguluje przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które muszą nastąpić kumulatywnie.
Op art. 162 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Reguluje przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które muszą nastąpić kumulatywnie.
Op art. 223 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenie decyzji stronie.
ppsa art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.s.h. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta.
u.krs art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Stwarza jedynie domniemanie, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 1091 k.c. w zw. z art. 145 § 1 Op poprzez przyjęcie, że prokurent spółki nie jest jej pełnomocnikiem. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 ppsa w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 Op w zw. z art. 145 § 1 Op) poprzez oddalenie skargi, podczas gdy skarżąca była pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu wymiarowym na skutek tego, że organ nie podjął próby doręczenia decyzji na uzyskany od Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w S. adres prowadzenia działalności. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 ppsa w zw. z art. 151a Op) poprzez oddalenie skargi w wyniku zastosowania przepisu art. 151a Op, w sytuacji gdy brak było podstaw do jego zastosowania, gdyż decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w K. zostały doręczone nieprawidłowo. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 ppsa) polegające na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa) poprzez oddalenie skargi mimo zarzutów naruszenia przez organy podatkowe zasad prowadzenia postępowania (art. 120, 121, 122 Op).
Godne uwagi sformułowania
Uszło uwadze organów i Sądu pierwszej instancji, co jest istotnym mankamentem postępowania, że przewidziane w Ordynacji podatkowej formy doręczenia pism, w tym także doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 151a tej ustawy, mają względem strony skutek prawny dopiero z momentem skutecznego wszczęcia postępowania. • Reasumując, powinnością organu podatkowego, zresztą każdego wierzyciela, jest ustalenie adresu dłużnika lub osoby uprawnionej do jego reprezentowania, a to dla potrzeby doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania, gdyż jest to warunkiem skuteczności czynności procesowej w świetle art. 165 § 4 Op. • Nietrafne jest stanowisko organów podatkowych, zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (...) stanowi podstawę dla uznania skuteczności doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania, dokonanego w formie wskazanej w art. 151a Op, wysłanego na adres wskazany w KRS, w sytuacji, gdy organ powziął informację o nieaktualności tego adresu. • Wyłania się kwestia biernej reprezentacji przedsiębiorstwa do przyjęcia oświadczenia woli organu o wszczęciu postępowania podatkowego, zwłaszcza w sytuacji braku aktualnego adresu siedziby przedsiębiorstwa. Zagadnienie to normuje art. 205 § 2 Kodeksu spółek handlowych.
Skład orzekający
Maria Myślińska
przewodniczący
Stanisław Gronowski
sędzia
Janusz Zajda
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad skutecznego doręczania pism procesowych w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w przypadku braku aktualnego adresu strony lub spółki, oraz roli prokurenta w tym procesie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku aktualnego adresu spółki i konieczności doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania. Interpretacja przepisów o doręczeniach może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, takich jak skutki doręczeń i rola prokurenta, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Brak aktualnego adresu spółki? Jak organ podatkowy musi doręczać pisma, by nie narazić się na uchylenie decyzji.”
Dane finansowe
WPS: 120 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.