Orzeczenie · 2026-06-17

I GSK 1104/24Unieważnienie zgłoszenia celnego dowody wywozu 3

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-17
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo celnezgłoszenie celnewywóz towarówdowodyunijny kodeks celnypostępowanie celneskarżący kasacyjnyNSAunieważnienie zgłoszenia

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki F.Sp. z o.o. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jej skargi na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie o unieważnieniu zgłoszenia celnego wywozowego. Spółka kwestionowała ustalenia organów celnych i WSA, twierdząc, że towary zostały faktycznie wywiezione poza obszar celny Unii Europejskiej. Zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak kontroli decyzji organu, oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisami prawa celnego i Ordynacji podatkowej, wskazując na błędną ocenę materiału dowodowego przez WSA i organy celne. Podnosiła również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 248 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 i art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447, zarzucając błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących unieważnienia zgłoszenia celnego. Kwestionowała również naruszenie zasady proporcjonalności (art. 52 Karty Praw Podstawowych UE) oraz przepisów Prawa przedsiębiorców (art. 10 ust. 2 i art. 8). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieusprawiedliwione. Sąd podkreślił, że kluczowe dla uznania wywozu towarów poza obszar UE jest faktyczne przemieszczenie towarów, a przedstawione przez spółkę dokumenty (faktury, komunikaty IE599) nie stanowiły wystarczającego dowodu na ten fakt. Sąd zwrócił uwagę na nietypowe okoliczności sprawy, takie jak zmiana urzędu wyprowadzenia na fiński urząd celny, co spowodowało znaczące wydłużenie trasy i budziło wątpliwości co do racjonalności i ekonomiki postępowania spółki. W konsekwencji, NSA nie uwzględnił wniosku o skierowanie pytań prejudycjalnych do TSUE.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie wymogów dowodowych dla potwierdzenia faktycznego wywozu towarów poza obszar celny UE, zwłaszcza w kontekście nietypowych okoliczności i potencjalnych nadużyć.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem celnym UE i procedurami wywozu, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przedstawione przez eksportera dokumenty, takie jak faktury, zgłoszenia EX, wydruki IE519 i IE599, stanowią wystarczający dowód na faktyczny wywóz towarów poza obszar celny Unii Europejskiej, uzasadniający odmowę unieważnienia zgłoszenia celnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przedstawione dokumenty, w tym komunikaty IE599, nie są wystarczające do udowodnienia faktycznego wywozu towarów poza obszar celny UE, jeśli istnieją wątpliwości co do rzeczywistego przemieszczenia towarów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne przemieszczenie towarów poza obszar celny UE. Dokumenty takie jak faktury czy komunikaty IE599 mogą być kwestionowane, jeśli organy celne mają uzasadnione podstawy do wątpliwości co do rzeczywistego wywozu. W analizowanej sprawie, nietypowe okoliczności (zmiana trasy, wydłużenie drogi) budziły wątpliwości, a spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że towary znalazły się w legalnym obrocie poza UE.

Czy organy celne i sąd administracyjny prawidłowo oceniły materiał dowodowy w zakresie wywozu towarów poza obszar celny UE, stosując przepisy prawa celnego i prawa przedsiębiorców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ocena materiału dowodowego przez organy celne i WSA była prawidłowa, a zarzuty naruszenia przepisów prawa celnego i prawa przedsiębiorców nie zasługiwały na uwzględnienie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż spółka nie przedstawiła dowodów dokumentujących rzeczywisty wywóz towaru poza obszar celny UE. Przedłożone dowody stanowiły jedynie potwierdzenie transakcji handlowej, a nie faktycznego wywozu. Sąd podzielił stanowisko organów, że spółka nie wykazała, iż towary opuściły obszar celny UE, a nietypowe okoliczności sprawy wymagały wzmożonej czujności.

Czy wniosek spółki o skierowanie pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej był uzasadniony?

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie mógł być uwzględniony.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że wniosek o skierowanie pytań prejudycjalnych nie mógł być uwzględniony w świetle przedstawionych rozważań i wykładni przepisów prawa celnego oraz orzecznictwa TSUE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną F.Sp. z o.o. w R. od wyroku WSA w Rzeszowie.

Przepisy (28)

Główne

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/2446 art. 248 § 2

Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przez WSA, polegające na przyjęciu, że zgłoszenia celne podlegały unieważnieniu mimo potwierdzenia wywozu.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 art. 335 § 4

Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przez WSA, polegające na przyjęciu, że zgłoszenia celne podlegały unieważnieniu mimo potwierdzenia wywozu.

UKC art. 174 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013

Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przez WSA, polegające na przyjęciu, że zgłoszenia celne podlegały unieważnieniu mimo potwierdzenia wywozu.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli NSA jest zdeterminowany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

Ustawa Prawo celne art. 2

Wprowadzenie lub wyprowadzenie towaru z obszaru celnego UE powoduje powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego.

UKC art. 267 § 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013

Zwolnienie do wyprowadzenia udzielane jest pod warunkiem, że towary zostaną wyprowadzone poza obszar celny UE.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 art. 333 § 2

Urząd celny wyprowadzenia informuje urząd celny wywozu o wyprowadzeniu towarów.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 art. 335 § 1

Jeżeli urząd celny wywozu nie zostanie poinformowany o wyprowadzeniu towarów, może zwrócić się do zgłaszającego o podanie informacji.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 art. 335 § 2

Zgłaszający może z własnej inicjatywy poinformować urząd celny wywozu o wyprowadzeniu towarów.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 art. 335 § 3

Urząd celny wywozu zwraca się o informacje do urzędu celnego wyprowadzenia.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 art. 335 § 4

Zgłaszający może przedstawić dowody świadczące o tym, że towary opuściły obszar celny Unii, jeśli urząd celny wyprowadzenia nie udzielił odpowiedzi.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie poprzez niedokonanie przez sąd I instancji prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie poprzez niedokonanie przez sąd I instancji prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie poprzez niedokonanie przez sąd I instancji prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie poprzez niedokonanie przez sąd I instancji prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie poprzez bezzasadne oddalenie skargi strony przez WSA.

op art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Naruszenie poprzez bezzasadne oddalenie skargi strony przez WSA.

op art. 191

Ordynacja podatkowa

Naruszenie poprzez bezzasadne oddalenie skargi strony przez WSA.

Ustawa Prawo celne art. 73 § 1

Naruszenie poprzez bezzasadne oddalenie skargi strony przez WSA.

Ustawa Prawo celne art. 73 § 2

Naruszenie poprzez bezzasadne oddalenie skargi strony przez WSA.

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej art. 52

Niewłaściwe zastosowanie przez WSA zasady proporcjonalności, polegające na nałożeniu na skarżącą nieproporcjonalnych wymogów formalnych.

Traktat o Unii Europejskiej art. 5 § 4

Niewłaściwe zastosowanie przez WSA zasady proporcjonalności.

Ustawa Prawo przedsiębiorców art. 10 § 2

Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przez WSA, polegające na rozstrzygnięciu na niekorzyść skarżącej wątpliwości faktycznej dotyczącej wywiezienia towaru.

Ustawa Prawo przedsiębiorców art. 8

Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przez WSA, polegające na nałożeniu na skarżącą obowiązku przedstawienia dodatkowych dowodów bez podstawy prawnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa poprzez niedokonanie przez sąd I instancji prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji. • Naruszenie art. 151 ppsa w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 op w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Prawo celne poprzez bezzasadne oddalenie skargi strony przez WSA. • Naruszenie art. 151 ppsa w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 op w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo celne poprzez bezzasadne oddalenie skargi przez sąd. • Naruszenie art. 248 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 w zw. z art. 335 ust. 4 lit. c rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 oraz art. 174 ust. 2 UKC poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez WSA. • Naruszenie zasady proporcjonalności (art. 52 KPP UE) w zw. z art. 5 ust. 4 TEU w zw. z przepisami prawa celnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przez WSA. • Naruszenie art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców w zw. z przepisami prawa celnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez WSA. • Naruszenie art. 8 Prawa przedsiębiorców w zw. z przepisami prawa celnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

Wspólnym mianownikiem postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, zarówno procesowych jak i materialnych, jest kwestionowanie ustaleń organów celnych zaakceptowanych przez WSA w zakresie ustaleń faktycznych, co do nieopuszczenia zgłoszonych do wywozu towarów terytorium Unii Europejskiej. • Warunkiem powstania tych uprawnień i obowiązków jest przemieszczenie towarów na obszar celny Unii Europejskiej lub ich wyprowadzenie z terytorium Unii Europejskiej. Musi wystąpić skutek materialnoprawny, a dokumenty z tym związane służą do jego wykazania. • Przedstawienie faktury VAT jako dowodu potwierdzającego, że towar opuścił obszar Wspólnoty jest niewystarczające. • Komunikat IE599 zawiera informację o potwierdzeniu wywozu i stanowi dowód dokonania eksportu. Nie jest to jednak dowodów bezwzględnie wiążący. • Zasadnie też WSA uznał, że w rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne wymagały wzmożonej czujności z uwagi na zmianę urzędu wyprowadzenia na fiński urząd celny z węgierskiego, co spowodowało znaczne wydłużenie trasy przewozu towarów z Polski na Ukrainę i konieczność poniesienia znacznych dodatkowych nakładów. • Zmiana urzędu wyprowadzenia spowodowała dłuższą drogę o prawie 1000 km. Z pewnością zmiana ta z racjonalnym i ekonomicznym postępowaniem Spółki nie miała nic wspólnego.

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący

Bogdan Fischer

członek

Piotr Kraczowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie wymogów dowodowych dla potwierdzenia faktycznego wywozu towarów poza obszar celny UE, zwłaszcza w kontekście nietypowych okoliczności i potencjalnych nadużyć."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem celnym UE i procedurami wywozu, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu prawa celnego – dowodzenia wywozu towarów – i pokazuje, jak sąd analizuje dowody w sytuacjach budzących wątpliwości, co jest istotne dla przedsiębiorców działających na rynkach międzynarodowych.

“Czy faktura i komunikat IE599 wystarczą, by udowodnić wywóz towaru z UE? NSA wyjaśnia, kiedy potrzebne są mocniejsze dowody.”

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst