Orzeczenie · 2025-09-23

I GSK 1088/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-23
NSAAdministracyjneWysokansa
finanse publicznedotacjeoświataszkoły niepublicznesamorząd terytorialnyprawo administracyjneprawo oświatoweKonstytucja RP

Spółka C. Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na czynność Prezydenta Miasta Siedlce dotyczącą ustalenia wysokości dotacji oświatowej na rok 2023. Spółka zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów procesowych, w tym błędną ocenę materiału dowodowego i uznanie działalności spółki za komercyjną, mimo że prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą. Kwestionowano również ustalenie miesięcznej stawki dotacji na poziomie niecałych 3 zł na słuchacza, uznając ją za iluzoryczne finansowanie. Ponadto, spółka zarzuciła naruszenie przepisów materialnych, w tym art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, twierdząc, że taka wysokość dotacji narusza prawo do równego dostępu do wykształcenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna musi spełniać wymogi formalne, a zarzuty muszą być precyzyjnie uzasadnione. W ocenie NSA, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych były nieuzasadnione z powodu braku konkretnego wskazania, na czym polegało naruszenie i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również okazały się nieusprawiedliwione. Sąd wyjaśnił, że art. 70 ust. 4 Konstytucji RP dotyczy indywidualnej pomocy dla uczniów, a nie finansowania szkół niepublicznych. Konstytucja gwarantuje możliwość tworzenia i prowadzenia szkół niepublicznych, ale nie nakłada obowiązku ich finansowania na równi ze szkołami publicznymi. Zróżnicowanie stopnia finansowania szkół niepublicznych jest dopuszczalne i zależy od polityki edukacyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja konstytucyjnych zasad finansowania szkół niepublicznych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dotacji oświatowych na podstawie obowiązujących przepisów.

Zagadnienia prawne (4)

Czy ustalenie przez organ dotacji oświatowej na poziomie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza stanowi wystarczające finansowanie działalności szkoły niepublicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ale nie jest to naruszenie prawa, gdyż Konstytucja nie nakłada obowiązku finansowania szkół niepublicznych na równi ze szkołami publicznymi.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Konstytucja RP gwarantuje możliwość tworzenia i prowadzenia szkół niepublicznych, ale nie nakłada obowiązku ich finansowania w takim samym zakresie jak szkół publicznych. Prawo do wykształcenia realizowane jest poprzez indywidualną pomoc dla uczniów, a nie poprzez dotacje dla szkół.

Czy ustalenie niskiej kwoty dotacji oświatowej narusza konstytucyjne prawo do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ prawo to jest realizowane poprzez indywidualną pomoc dla uczniów, a nie poprzez obowiązek pełnego finansowania szkół niepublicznych.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 70 ust. 4 Konstytucji RP odnosi się do indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczniów i studentów, a nie do finansowania szkół niepublicznych przez władze publiczne.

Czy sąd administracyjny ma obowiązek z urzędu badać konstytucyjność przepisów rozporządzenia wykonawczego?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd bada przepisy z punktu widzenia konstytucyjnych unormowań, ale nie ma obowiązku z urzędu badać konstytucyjności przepisów wykonawczych.

Uzasadnienie

Sędzia orzekający nie jest związany przepisami rozporządzenia, ale bada sprawę z punktu widzenia przepisów Konstytucji. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej.

Czy skarga kasacyjna została prawidłowo sformułowana pod względem wymogów formalnych i uzasadnienia zarzutów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w wielu przypadkach skarga kasacyjna nie spełniała wymogów formalnych, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę zarzutów.

Uzasadnienie

NSA wskazał na braki w uzasadnieniu zarzutów, brak precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów oraz brak wykazania istotnego wpływu uchybień na wynik sprawy, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a. jest kluczowe dla skuteczności skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną C. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 stycznia 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 879/23.

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga kasacyjna musi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, w tym wskazanie naruszonych przepisów i wykazanie istotnego wpływu uchybienia na wynik sprawy.

u.f.z.o. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Przepis dotyczy przekazywania ustalonej kwoty dotacji, a nie zasad ustalania jej wysokości.

u.p.o. art. 170 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Konstytucja art. 70 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczy indywidualnej pomocy dla uczniów i studentów, a nie finansowania szkół niepublicznych.

Konstytucja art. 70 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do zakładania i prowadzenia szkół niepublicznych, ale nie nakłada obowiązku ich finansowania na równi ze szkołami publicznymi.

Konstytucja art. 178 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sędzia orzekający nie jest związany przepisami rozporządzenia.

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023 art. 3

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 150

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.z.o. art. 26 § 2

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.p.o. art. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.p.o. art. 10

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.p.o. art. 11

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, co uniemożliwia merytoryczną ocenę zarzutów. • Konstytucja nie nakłada obowiązku finansowania szkół niepublicznych na równi ze szkołami publicznymi. • Prawo do wykształcenia jest realizowane poprzez indywidualną pomoc dla uczniów, a nie dotacje dla szkół.

Odrzucone argumenty

Niska kwota dotacji oświatowej stanowi iluzoryczne finansowanie i narusza prawo do wykształcenia. • Działalność spółki nie jest działalnością komercyjną. • Ustalenie stawki dotacji narusza zasady finansowania zadań oświatowych. • Naruszenie art. 70 ust. 4 Konstytucji RP poprzez uznanie, że ustalenie stawki dotacji nie narusza prawa do wykształcenia. • Naruszenie art. 2, 7 w zw. z art. 70 Konstytucji RP poprzez uznanie, że ustalenie niskiej stawki dotacji jest dopuszczalne. • Naruszenie art. 178 § 1 Konstytucji RP poprzez niezbadanie konstytucyjności przepisów rozporządzenia.

Godne uwagi sformułowania

ustalenie kwoty dotacji oświatowej na poziomie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza nie stanowi pozornego finansowania działalności oświatowej szkół, gdyż organ jest zobowiązany jedynie do częściowego finansowania działalności szkoły • działalność skarżącej jest działalnością komercyjną, a zatem skarżąca winna liczyć się z ryzykiem niepowodzenia finansowego • taka wysokość dotacji oświatowej stanowi jedynie iluzoryczne wypełnienie obowiązku finansowania działalności oświatowej szkoły • władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. W tym celu tworzą i wspierają systemy indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczniów i studentów. • nie istnieje jednak obowiązek konstytucyjny finansowania szkół niepublicznych

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący

Joanna Salachna

sprawozdawca

Tomasz Smoleń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja konstytucyjnych zasad finansowania szkół niepublicznych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dotacji oświatowych na podstawie obowiązujących przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowania edukacji niepublicznej i interpretacji przepisów Konstytucji, co jest istotne dla sektora edukacji i prawników.

Czy 3 zł dotacji na ucznia to zgodne z Konstytucją? NSA wyjaśnia zasady finansowania szkół niepublicznych.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst