Orzeczenie · 2026-09-16

I FZ 95/26Przywrócenie terminu skargi podatkowej brak winy 12

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-09-16
NSAPodatkoweWysokansa
przywrócenie terminudoręczenietermin procesowybrak winyskargapodatek akcyzowypostępowanie sądowoadministracyjneoperator pocztowyawizo

Sprawa dotyczyła zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na postanowienie WSA, które przywróciło spółce S. sp. z o.o. termin do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora IAS w przedmiocie podatku akcyzowego. WSA uznał, że spółka uprawdopodobniła brak winy w niezachowaniu terminu, wskazując na podjęte przez nią akty staranności. Dyrektor IAS zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów p.p.s.a. poprzez bezpodstawne przywrócenie terminu i wadliwe uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne. NSA wskazał, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania braku winy strony. W tej sprawie decyzja została prawidłowo skierowana do spółki, dwukrotnie awizowana i zwrócona nadawcy jako nieodebrana, co zgodnie z art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej skutkowało doręczeniem z dniem 24 kwietnia 2025 r. Termin na wniesienie skargi upływał 26 maja 2025 r., a skarga wpłynęła 17 czerwca 2025 r. NSA podkreślił, że dokumentacja operatora pocztowego (adnotacje na przesyłce, system śledzenia, dokument XML, odpowiedzi na reklamacje) potwierdza prawidłowość procedury awizacyjnej i przechowywania przesyłki. Oświadczenia pracownika i prezesa spółki, kwestionujące prawidłowość awizowania, pozostają w sprzeczności z tą dokumentacją i nie są wystarczające do przyjęcia braku winy. NSA uchylił postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując sądowi pierwszej instancji ponowną ocenę przesłanek przywrócenia terminu z uwzględnieniem całości materiału dowodowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że dokumentacja operatora pocztowego jest kluczowym dowodem w sprawach dotyczących doręczeń i przywracania terminów, a oświadczenia strony nie zawsze są wystarczające do podważenia tej dokumentacji. Podkreślenie obiektywnego miernika staranności przy ocenie braku winy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z doręczeniem decyzji podatkowej przez operatora pocztowego i procedurą przywracania terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spółka wykazała brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, kwestionując prawidłowość procedury doręczenia decyzji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie wykazała braku winy, ponieważ dokumentacja operatora pocztowego potwierdza prawidłowość procedury awizacyjnej i zwrotu przesyłki, a jej oświadczenia nie są wystarczające do podważenia tej dokumentacji.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym dokumentacja operatora pocztowego, potwierdza prawidłowość procedury awizacyjnej i zwrotu przesyłki jako nieodebranej. Oświadczenia spółki kwestionujące te czynności nie są wystarczające do wykazania braku winy w uchybieniu terminowi, zwłaszcza w obliczu spójności dokumentacji pocztowej.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia skargi, opierając się na oświadczeniach strony wbrew dokumentacji operatora pocztowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił przesłanki, nadając nadmierną wagę oświadczeniom strony i nie uwzględniając w pełni wiarygodności dokumentacji operatora pocztowego.

Uzasadnienie

NSA wskazał na wewnętrzną niespójność stanowiska WSA, który z jednej strony uznał doręczenie zastępcze za skuteczne, a z drugiej strony dopuścił możliwość nieprawidłowości po stronie doręczyciela, co nie prowadzi automatycznie do wniosku o braku winy strony. Sąd pierwszej instancji powinien dokonać wszechstronnej oceny materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie WSA i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Ordynacja podatkowa art. 150 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy skutków doręczenia zastępczego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 53 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia.

p.p.s.a. art. 163 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 151 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy próby doręczenia przesyłki.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dokumentacja operatora pocztowego potwierdza prawidłowość procedury awizacyjnej i zwrotu przesyłki. • Oświadczenia strony kwestionujące doręczenie nie są wystarczające do podważenia wiarygodności dokumentacji operatora pocztowego. • Brak winy w uchybieniu terminowi musi być wykazany przez stronę, a nie tylko uprawdopodobniony. • Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił przesłanki przywrócenia terminu, opierając się na oświadczeniach strony wbrew dokumentacji.

Odrzucone argumenty

Spółka uprawdopodobniła brak winy w niezachowaniu terminu do wniesienia skargi. • Doręczyciel nie podjął rzeczywistej próby doręczenia przesyłki i nie pozostawił zawiadomienia. • Procedura awizowania była wadliwa, a w siedzibie spółki przebywały osoby uprawnione do odbioru korespondencji.

Godne uwagi sformułowania

Ocena tej przesłanki powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnego przypadku, przy zastosowaniu obiektywnego miernika należytej staranności • Nie każde uchybienie może zatem prowadzić do przywrócenia terminu. Konieczne jest wystąpienie takich okoliczności, które pozostawały poza kontrolą strony i których, pomimo zachowania wymaganej staranności, nie była ona w stanie przezwyciężyć. • Nie sposób przy tym pominąć, że operator pocztowy, rozpoznając reklamację skarżącej, potwierdził zachowanie terminów związanych zarówno z pierwszym i drugim awizowaniem, jak i okresem przechowywania przesyłki w placówce pocztowej. • Nie można również podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie, w jakim oparł on wniosek o braku winy skarżącej na pisemnych oświadczeniach jej pracownika oraz Prezesa spółki. Oświadczenia te pozostają bowiem w bezpośredniej sprzeczności z dokumentacją operatora pocztowego. • Samo powzięcie wątpliwości co do prawidłowości czynności podjętych przez doręczyciela nie może automatycznie prowadzić do wniosku, że strona uchybiła terminowi bez własnej winy.

Skład orzekający

Danuta Oleś

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że dokumentacja operatora pocztowego jest kluczowym dowodem w sprawach dotyczących doręczeń i przywracania terminów, a oświadczenia strony nie zawsze są wystarczające do podważenia tej dokumentacji. Podkreślenie obiektywnego miernika staranności przy ocenie braku winy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z doręczeniem decyzji podatkowej przez operatora pocztowego i procedurą przywracania terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń i przywracania terminów procesowych, co jest istotne dla wielu prawników. Pokazuje, jak ważna jest skrupulatność w dokumentowaniu czynności przez operatorów i jak sąd ocenia dowody w takich sytuacjach.

“Czy oświadczenie pracownika obali dokumentację Poczty Polskiej? NSA rozstrzyga spór o doręczenie decyzji podatkowej.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst