Orzeczenie · 2026-09-14

I FZ 133/26Odmowa dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w sprawie podatkowej 12

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-09-14
NSAPodatkoweŚredniansa
udział organizacji społecznejprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymipomoc prawnacele statutoweinteres prawnypostępowanie podatkowezażalenieNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Stowarzyszenia P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odmówiło Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sprawa dotyczyła skargi N. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji uznał, że cele statutowe Stowarzyszenia nie przemawiają za jego dopuszczeniem do udziału w tej konkretnej sprawie podatkowej. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 33 § 2 P.p.s.a., wskazując na szeroki zakres swojej działalności statutowej obejmujący pomoc prawną i doradztwo. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że udział organizacji społecznej w postępowaniu wymaga ścisłego związku między jej celami statutowymi a przedmiotem sprawy. Sąd zaznaczył, że przepisy te podlegają ścisłej interpretacji, a postępowanie sądowoadministracyjne koncentruje się na ochronie indywidualnego interesu prawnego stron. Ogólne zapisy statutu, nawet dotyczące pomocy prawnej, nie są wystarczające, jeśli nie ma bezpośredniego związku z materią podatkową. Dodatkowo, NSA zwrócił uwagę, że skarżąca jest już reprezentowana przez adwokata, który jest jednocześnie członkiem zarządu Stowarzyszenia, co budziło obawy o niecelowe powielanie stanowiska.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w sprawach podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku bezpośredniego związku celów statutowych z przedmiotem sprawy podatkowej. Może być odmiennie interpretowane w sprawach, gdzie związek jest bardziej oczywisty.

Zagadnienia prawne (1)

Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie podatkowej, jeśli jej cele statutowe obejmują ogólnie pojętą pomoc prawną i doradztwo, ale nie odnoszą się bezpośrednio do materii podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga ścisłego związku między jej celami statutowymi a przedmiotem sprawy, a ogólne zapisy dotyczące pomocy prawnej nie są wystarczające, jeśli nie ma bezpośredniego powiązania z konkretną dziedziną, jaką jest prawo podatkowe.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że przepisy dotyczące udziału organizacji społecznych w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlegają ścisłej interpretacji. Konieczne jest wykazanie konkretnego związku między celami statutowymi organizacji a przedmiotem sprawy, a nie opieranie się na ogólnych sformułowaniach dotyczących pomocy prawnej. Sąd zwrócił uwagę, że postępowanie sądowoadministracyjne ma na celu ochronę indywidualnego interesu prawnego stron, a rozszerzająca wykładnia przepisów w tym zakresie nie jest wskazana.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Zażalenie Stowarzyszenia P. na postanowienie WSA o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu zostało oddalone.

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 33 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 25 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 31 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie znajduje zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczającego związku między ogólnymi celami statutowymi Stowarzyszenia (pomoc prawna, doradztwo) a specyfiką sprawy podatkowej dotyczącej VAT. • Konieczność ścisłej interpretacji przepisów o udziale organizacji społecznych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. • Postępowanie sądowoadministracyjne koncentruje się na ochronie indywidualnego interesu prawnego stron. • Potencjalne powielanie stanowiska skarżącej przez Stowarzyszenie, gdy skarżąca jest już reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego członkiem zarządu Stowarzyszenia.

Odrzucone argumenty

Argument Stowarzyszenia o istnieniu racjonalnego, funkcjonalnego związku między celami statutowymi a przedmiotem sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy te podlegają przy tym ścisłej interpretacji • nie jest wystarczające samo proste zestawienie zakresu działalności statutowej organizacji społecznej z przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej • Tego rodzaju działania wielu organizacji (jak wskazane świadczenie pomocy prawnej) należałoby uznać nie tyle za obszar działalności statutowej, co raczej za narzędzie służące do realizacji celów statutowych.

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku bezpośredniego związku celów statutowych z przedmiotem sprawy podatkowej. Może być odmiennie interpretowane w sprawach, gdzie związek jest bardziej oczywisty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych, zwłaszcza tych zajmujących się sprawami administracyjnymi i podatkowymi, ze względu na precyzyjną wykładnię przepisów o udziale organizacji społecznych.

“Kiedy organizacja społeczna może wejść do gry w sądzie? NSA wyjaśnia granice udziału w sprawach podatkowych.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst