I FSK 958/24Uchylenie przedłużenia zwrotu VAT przez NSA 9
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. S.A. w restrukturyzacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Postanowienie to utrzymywało w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego przedłużającą termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2019 r. Spółka zarzuciła sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, argumentując, że organy podatkowe bezpodstawnie i instrumentalnie przedłużały termin zwrotu VAT, co trwało już prawie 4 lata, ignorując jednocześnie ustalenia kontroli celno-skarbowej wskazujące na częściowo bezsporną kwotę zwrotu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że instytucja przedłużenia terminu zwrotu VAT, będąca odstępstwem od zasady zwrotu w ustawowym terminie, powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych i wymaga szczegółowego uzasadnienia. W ocenie NSA, organy podatkowe nie wykazały wystarczających podstaw do kolejnych przedłużeń terminu zwrotu, zwłaszcza po zakończeniu kontroli celno-skarbowej i mimo że ustalenia tej kontroli wskazywały na częściową zasadność zwrotu. Sąd uznał, że samo przekształcenie kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe nie stanowi wystarczającej przesłanki do dalszego wstrzymywania zwrotu, a wieloletni czas trwania procedur weryfikacyjnych uniemożliwia realizację prawa podatnika do zwrotu. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie Dyrektora IAS i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu, nakazując uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej. Zasądzono również koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnianie konieczności wykazania przez organy podatkowe konkretnych przesłanek do przedłużenia terminu zwrotu VAT, zwłaszcza po zakończeniu kontroli i w sytuacji wieloletniego przeciągania procedur.
Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnego przedłużania terminu zwrotu VAT w kontekście kontroli celno-skarbowej i postępowań podatkowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy podatkowe wykazały wystarczające podstawy faktyczne i prawne do wielokrotnego przedłużania terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, zwłaszcza po zakończeniu kontroli celno-skarbowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe nie wykazały wystarczających podstaw do kolejnych przedłużeń terminu zwrotu, szczególnie po zakończeniu kontroli celno-skarbowej i mimo ustaleń wskazujących na częściową zasadność zwrotu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że instytucja przedłużenia terminu zwrotu VAT wymaga szczególnego uzasadnienia i nie może być stosowana rutynowo. Organy nie wykazały konkretnych wątpliwości ani potrzeby dalszej weryfikacji, a wieloletnie przedłużanie terminu, zwłaszcza po zakończeniu kontroli, było nieuzasadnione.
Czy samo przekształcenie kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe stanowi wystarczającą przesłankę do przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo przekształcenie kontroli w postępowanie podatkowe nie stanowi wystarczającej przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu VAT, jeśli nie towarzyszą temu konkretne, uzasadnione wątpliwości co do zasadności zwrotu.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przedłużenie terminu zwrotu VAT musi być oparte na konkretnych przesłankach wskazujących na potrzebę dodatkowej weryfikacji, a nie jedynie na zmianie procedury.
Czy długotrwałe procedury weryfikacyjne mogą uniemożliwić podatnikowi realizację prawa do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wieloletni czas trwania procedur weryfikacyjnych może uniemożliwić podatnikowi realizację uprawnienia do zwrotu różnicy podatku.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że przepisy nie przewidują konieczności wyczerpania wszystkich procedur weryfikacji zwrotu, a nadmierne przeciąganie postępowań narusza prawo podatnika.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
u.p.t.u. art. 87 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 87 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis ten daje możliwość prolongowania zwrotu podatku, jednakże rozwiązanie takie stanowi istotną ingerencję w prawo do zwrotu nadwyżki VAT, a więc w prawo będące fundamentalnym czynnikiem gwarantującym realizację podstawowych cech konstrukcyjnych tego podatku, to jest zasady neutralności i proporcjonalności. Korzystanie z możliwości przedłużenia terminu zwrotu podatku, jako odstępstwo od zasady zwrotu w terminie określonym ustawowo, powinno być zatem zastrzeżone dla sytuacji wyjątkowych, w których prawo podatnika musi ustąpić potrzebie ochrony interesów budżetowych państwa. Ten szczególny charakter analizowanej instytucji, niewątpliwie dolegliwy dla podatnika, pociąga za sobą określone obowiązki po stronie organu podatkowego. W konsekwencji odroczenie zwrotu VAT powinno być należycie i wyczerpująco uzasadnione, tak, by nie było wątpliwości, że w danej sprawie rzeczywiście istnieje konieczność dokonania dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu różnicy podatku. Dopuszczalność przedłużenia terminu zwrotu podatku nie może być odczytywana jako blankietowe, prewencyjne upoważnienie do opóźniania realizacji praw podatnika.
u.p.t.u. art. 87 § 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
O.p. art. 13 § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 217 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie wykazały wystarczających podstaw do wielokrotnego przedłużania terminu zwrotu VAT. • Długotrwałe procedury weryfikacyjne naruszają prawo podatnika do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego. • Przekształcenie kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe samo w sobie nie uzasadnia dalszego wstrzymywania zwrotu.
Godne uwagi sformułowania
rozwiązanie takie stanowi istotną ingerencję w prawo do zwrotu nadwyżki VAT • powinno być zatem zastrzeżone dla sytuacji wyjątkowych • nie może być odczytywana jako blankietowe, prewencyjne upoważnienie do opóźniania realizacji praw podatnika • wielokrotne przedłużanie terminu zwrotu już o 4 lata • organ podał niemal identyczne argumenty uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu
Skład orzekający
Artur Mudrecki
sędzia NSA
Bartosz Wojciechowski
sprawozdawca
Roman Wiatrowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie konieczności wykazania przez organy podatkowe konkretnych przesłanek do przedłużenia terminu zwrotu VAT, zwłaszcza po zakończeniu kontroli i w sytuacji wieloletniego przeciągania procedur."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnego przedłużania terminu zwrotu VAT w kontekście kontroli celno-skarbowej i postępowań podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą nadużywać procedur, aby opóźnić zwrot VAT, co jest istotne dla każdego przedsiębiorcy. Naczelny Sąd Administracyjny przypomina o konieczności przestrzegania praw podatnika.
“Prawie 4 lata czekania na zwrot VAT: NSA stawia tamę nadużyciom organów!”
Dane finansowe
WPS: 516 252 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.