Orzeczenie · 2026-05-12

I FSK 875/23Uchylenie wyroku i decyzji VAT zwrot kosztow 4

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-12
NSAPodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonyodliczenie VATusługi budowlanefakturypodwykonawcakontrahentustawa o VATpostępowanie podatkoweskarżący kasacyjny

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przez spółkę O. sp. z o.o. sp. k. z faktur wystawionych przez jej kontrahenta z tytułu usług budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów podatkowych, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, ponieważ kontrahent nie posiadał zaplecza technicznego, majątkowego ani osobowego do wykonania prac i nie wykazał, że zlecenia wykonali podwykonawcy. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 122, 180 § 1, 181 i 191 O.p.) oraz prawa materialnego (m.in. art. 88 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, uznał część zarzutów skargi kasacyjnej za uzasadnione. W szczególności, sąd przychylił się do argumentacji spółki w zakresie prac wykonanych przez podwykonawcę G. B., wskazując na liczne dowody potwierdzające jego obecność i wykonanie prac na budowie. NSA uznał, że interpretacja wątpliwości na niekorzyść spółki, przy trudnościach organów w zgromadzeniu jednoznacznego materiału dowodowego, była nietrafna. Jednocześnie, NSA oddalił zarzuty dotyczące pozostałych faktur, uznając, że spółka nie podważyła ustaleń organów co do braku zaplecza technicznego i zasobów ludzkich kontrahenta oraz braku dowodów na korzystanie przez niego z innych podwykonawców. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję organu drugiej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, z zobowiązaniem organu do ustalenia zakresu prac wykonanych przez podwykonawcę G. B.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że prawo do odliczenia VAT naliczonego nie może być automatycznie negowane, jeśli usługi zostały faktycznie wykonane przez podwykonawcę, nawet jeśli główny kontrahent nie posiadał odpowiedniego zaplecza. Podkreślenie znaczenia dowodów potwierdzających wykonanie prac przez podwykonawcę.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe jest udowodnienie wykonania prac przez podwykonawcę. W przypadku braku takich dowodów, prawo do odliczenia może zostać zakwestionowane.

Zagadnienia prawne (2)

Czy prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT może być zakwestionowane, jeśli faktury dokumentujące nabycie usług budowlanych zostały wystawione przez kontrahenta, który nie posiadał zaplecza technicznego i osobowego, ale usługi te faktycznie wykonał jego podwykonawca?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w zakresie, w jakim nie można udowodnić wykonania prac przez podwykonawcę. W przypadku udowodnienia wykonania prac przez podwykonawcę, prawo do odliczenia VAT powinno zostać przyznane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zakwestionowanie faktur wystawionych przez kontrahenta w zakresie prac wykonanych przez podwykonawcę G. B. było nietrafne, ponieważ istniały dowody potwierdzające wykonanie tych prac. Interpretacja wątpliwości na niekorzyść podatnika była nieuzasadniona, gdy dowody potwierdzały wykonanie prac przez podwykonawcę.

Czy sąd administracyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy w zakresie ustalenia, czy faktury wystawione przez kontrahenta dokumentowały rzeczywiste transakcje, biorąc pod uwagę brak zaplecza technicznego i osobowego kontrahenta?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nieprawidłowo w zakresie prac wykonanych przez podwykonawcę G. B., ale prawidłowo w odniesieniu do pozostałych faktur.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w odniesieniu do prac wykonanych przez G. B. materiał dowodowy został oceniony nieprawidłowo, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania. Natomiast w odniesieniu do pozostałych faktur, spółka nie podważyła ustaleń organów co do braku zaplecza kontrahenta i braku dowodów na jego działalność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok i decyzja organu drugiej instancji zostały uchylone w całości. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ, który ma ustalić zakres prac wykonanych przez podwykonawcę G. B.

Przepisy (13)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje w związku z prowadzoną, opodatkowaną VAT działalnością gospodarczą.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Odliczenie VAT naliczonego następuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Nie podlegają odliczeniu m.in. faktury, które stwierdzają czynności, które się nie odbyły.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą do uchylenia decyzji lub postanowienia organu jest naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej, NSA uchyla zaskarżony wyrok i orzeka co do istoty sprawy lub uchyla wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

P.p.s.a. art. 122

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

P.p.s.a. art. 191

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy okoliczność została udowodniona.

O.p. art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

Organ jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny.

O.p. art. 181

Ustawa Ordynacja podatkowa

Strony mają prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodów.

O.p. art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy okoliczność została udowodniona.

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podmiot, który wystawił fakturę, jest obowiązany do zapłaty podatku wynikającego z tej faktury, nawet jeśli nie miał prawa do jej wystawienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania w zakresie oceny materiału dowodowego dotyczącego faktur odzwierciedlających prace wykonane przez podwykonawcę G. B. • Błędne przyjęcie przez WSA, że Kontrahent nie posiadał zaplecza osobowego i technicznego do wykonywania robót budowlanych, mimo dowodów na wykonanie prac przez podwykonawców. • Niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. w odniesieniu do faktur dokumentujących prace wykonane przez podwykonawcę G. B.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 180 § 1 i art. 181 O.p. nie zostały uzasadnione. • Zarzuty dotyczące nieprawidłowej oceny ustaleń co do pozostałych faktur wystawionych przez Kontrahenta (poza pracami G. B.) zostały uznane za niezasadne. • Naruszenie prawa materialnego w zakresie zastosowania art. 88 ust 1 i ust 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. w powiązaniu z art. 86 ust 1 i ust 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u. w odniesieniu do faktur wystawionych przez Kontrahenta na rzecz Spółki poza tymi, które odpowiadają wykonanym pracom przez G. B.

Godne uwagi sformułowania

interpretację wątpliwości, przy trudnościach Organu w zgromadzeniu jednoznacznego materiału dowodowego, na niekorzyść Skarżącej, mimo zaakceptowania, że osoba ta pracowała ze swoją ekipą na budowie. • nie ma żadnych dowodów, że wskazany jako kolejny podwykonawca, PPHU M. B. z P., od którego Kontrahent miał wykonać sprzęt, wykonywał usługi albowiem jedyna ustalona koparko-ładowarka była własnością Skarżącej. • Wobec powyższych wniosków Naczelny Sąd Administracyjny uznał również za nieuzasadnione zarzuty naruszenia prawa materialnego w zakresie zastosowania art. 88 ust 1 i ust 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u w powiązaniu z art. 86 ust 1 i ust 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u. w odniesieniu do faktur wystawionych przez Kontrahenta na rzecz Spółki poza tymi, które odpowiadają wykonanym pracom przez G. B..

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący

Izabela Najda-Ossowska

sprawozdawca

Elżbieta Olechniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że prawo do odliczenia VAT naliczonego nie może być automatycznie negowane, jeśli usługi zostały faktycznie wykonane przez podwykonawcę, nawet jeśli główny kontrahent nie posiadał odpowiedniego zaplecza. Podkreślenie znaczenia dowodów potwierdzających wykonanie prac przez podwykonawcę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe jest udowodnienie wykonania prac przez podwykonawcę. W przypadku braku takich dowodów, prawo do odliczenia może zostać zakwestionowane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu w VAT - prawa do odliczenia przy nieuczciwych kontrahentach i roli podwykonawców. Wyrok NSA wyjaśnia, jak udowodnić wykonanie prac przez podwykonawcę, co jest kluczowe dla wielu firm.

“VAT: Czy możesz odliczyć podatek, gdy Twój kontrahent jest niewiarygodny, ale prace wykonał podwykonawca?”

Dane finansowe

WPS: 2 110 000 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst